KWALIFIKACJA GIW6 - CZERWIEC 2022

PYTANIE NR 36.
Próbki o naturalnej strukturze powinny być przechowywane
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Próbki o naturalnej (nienaruszonej) strukturze muszą zachować układ ziaren i wilgotność, dlatego przechowuje się je w cylindrach pobraniowych, które ograniczają deformacje i wysychanie.
Worki, słoiki czy skrzynki mogą chronić przed rozsypaniem, ale nie zapewniają zachowania struktury.

Pełne wyjaśnienie:

Próbka "o naturalnej strukturze" oznacza materiał pobrany tak, aby jak najmniej naruszyć jego wewnętrzny układ (np. ułożenie ziaren, spoiwo, porowatość) oraz stan wilgotności. Taka próbka jest wykorzystywana w badaniach, w których wynik silnie zależy od pierwotnej struktury (np. odkształcalność, ściśliwość, wytrzymałość na ścinanie).

Odpowiedź "w cylindrach, którymi zostały pobrane" jest właściwa, ponieważ cylinder pobraniowy pełni rolę sztywnego "szalunku": ogranicza boczne odkształcenia i chroni przed zgnieceniem, a dodatkowo ułatwia szczelne zabezpieczenie końców (np. przed utratą wilgoci i przed dostaniem się zanieczyszczeń). Dzięki temu ryzyko zmiany objętości i przemieszczenia cząstek w próbce jest najmniejsze.

Opcja "w szczelnych torebkach foliowych" jest typowa dla próbek naruszonych (np. do oznaczeń uziarnienia czy wilgotności), ponieważ worek nie usztywnia materiału: podczas przenoszenia łatwo dochodzi do ugniatania i przemieszczeń, co niszczy naturalny układ. "W słoikach typu twist" może dawać szczelność, ale nadal nie zapewnia zachowania geometrii i struktury – przy upakowaniu do słoika próbka jest zwykle przemieszana lub dociśnięta. "W skrzynkach z przedziałami" pomaga w porządku i ochronie wielu opakowań naraz, lecz skrzynka jest jedynie opakowaniem zbiorczym; sama w sobie nie zabezpiecza próbki przed odkształceniem ani zmianą wilgotności.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "naturalna/nienaruszona struktura", myśl o sztywnym, pobraniowym pojemniku (cylinder/rura) i o ochronie przed odkształceniami oraz wysychaniem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To próbka pobrana tak, aby zachować możliwie nienaruszony układ materiału (np. gruntu): strukturę, porowatość i wilgotność. Jest potrzebna do badań, w których wynik zależy od pierwotnego stanu, a nie tylko od składu ziarnowego.
Cylinder usztywnia próbkę i ogranicza jej odkształcenie podczas transportu oraz magazynowania. Dzięki temu maleje ryzyko zgniecenia, przemieszczenia ziaren i zmiany objętości. Łatwiej też zabezpieczyć końce przed wysychaniem.
Zwykle nie. Torebka może ograniczać wysychanie, ale nie chroni przed ugniataniem i przemieszczaniem materiału, co niszczy strukturę. Torebki są częściej stosowane do próbek naruszonych, np. do prostych oznaczeń składu lub wilgotności.
Najczęściej badania geotechniczne zależne od stanu: ściśliwości, odkształcalności i wytrzymałości. Jeżeli próbka zostanie zgnieciona lub przesuszona, wyniki mogą być zafałszowane, bo materiał nie odpowiada wtedy warunkom in-situ.
Stosuje się zabezpieczenia ograniczające utratę wilgotności i zanieczyszczenie (np. odpowiednie zaślepki, folię, uszczelnienie). Kluczowe jest też stabilne ułożenie cylindrów, aby nie dochodziło do wstrząsów i uderzeń podczas przewozu.
Słoiki bywają użyteczne, gdy nie wymaga się zachowania struktury (próbka naruszona), a liczy się szczelność i ochrona przed rozsypaniem. Dla próbek nienaruszonych słoik nie zapewnia utrzymania geometrii i łatwo prowadzi do upakowania materiału.
Najczęstsze to: dopuszczenie do wysychania, przechowywanie bez usztywnienia (ugniatanie), brak stabilizacji w transporcie (wstrząsy), nieczytelne etykiety oraz mieszanie próbek z różnych głębokości. Każdy z nich może zniszczyć wartość próbki do badań.
Należy stosować jednoznaczne oznaczenia: numer otworu/stanowiska, głębokość poboru (od–do), datę, rodzaj próbki oraz osobę pobierającą. Etykieta powinna być trwała i odporna na wilgoć, a opis powtórzony w dzienniku terenowym.
W miejscu osłoniętym przed słońcem i skrajnymi temperaturami, w pozycji stabilnej, tak aby uniknąć wstrząsów i przewrócenia. Cylindry warto układać w opakowaniu zbiorczym, ale kluczowe jest, by sama próbka pozostała w cylindrze pobraniowym.
Nie jako jedyne zabezpieczenie. Skrzynka porządkuje i chroni zestaw próbek w transporcie, ale nie utrzyma naturalnej struktury, jeśli próbka nie jest w sztywnym pojemniku. W praktyce skrzynka jest dodatkiem do cylindrów, nie zamiennikiem.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Źródła:

  • PN-EN ISO 22475-1, Rozpoznanie i badanie geotechniczne — Pobieranie próbek i pomiary wód gruntowych — Część 1 (zakres: pobieranie próbek, klasy próbek, obchodzenie się z próbkami)
  • PN-EN ISO 14688 (seria), Rozpoznanie i badanie geotechniczne — Identyfikacja i klasyfikacja gruntów (kontekst: rodzaje materiału gruntowego i znaczenie stanu próbki dla badań)

Materiały:

  • Materiały szkolne z geologii inżynierskiej i geotechniki dotyczące próbkowania
  • Instrukcje producentów próbników i cylinderków do poboru próbek nienaruszonych
  • Normy i wytyczne dotyczące rozpoznania geotechnicznego oraz pobierania i obchodzenia się z próbkami

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego