Afazja sensoryczna (czuciowa), nazywana także afazją typu Wernickego, to zaburzenie językowe, w którym dominującym problemem jest rozumienie mowy. Osoba może słyszeć dźwięki prawidłowo, ale ma trudność z nadaniem im znaczenia, przez co nie rozumie wypowiedzi rozmówcy lub rozumie je fragmentarycznie. W praktyce opiekuńczej w DPS utrudnia to nawiązanie kontaktu, wykonywanie poleceń, współpracę przy czynnościach higienicznych czy przyjmowaniu leków.
Odpowiedź "w rozumieniu mowy" jest zatem właściwa, bo wskazuje typowy rdzeniowy deficyt afazji czuciowej. Dla opiekuna ważne jest, by w takiej sytuacji upraszczać komunikaty, mówić wolniej, dzielić instrukcje na krótkie kroki, wspierać się gestem, mimiką lub pokazem oraz sprawdzać zrozumienie (np. prośbą o wskazanie lub wykonanie pojedynczej czynności).
Pozostałe odpowiedzi opisują inne obszary lub inne zaburzenia, które mogą współwystępować, ale nie definiują problemu afazji czuciowej:
- "w pisaniu" dotyczy trudności grafomotorycznych lub językowych w piśmie (agrafii). To nie jest podstawowy wyróżnik afazji sensorycznej i nie tłumaczy wprost kłopotu z rozumieniem wypowiedzi opiekuna.
- "w artykulacji dźwięków" pasuje raczej do dysartrii (problem wykonawczy mięśni mowy) lub zaburzeń motorycznych, gdzie rozumienie może być zachowane, a trudność polega na wyraźnym wypowiadaniu głosek.
- "w nazywaniu przedmiotów i zjawisk" wskazuje na anomię (trudność w przypominaniu sobie nazw). Może pojawiać się w różnych typach afazji, ale sama w sobie nie jest najbardziej charakterystycznym mechanizmem utrudniającym kontakt w afazji czuciowej, gdzie kluczowe jest rozumienie.
W kontekście egzaminu warto zapamiętać prostą regułę: afazja czuciowa = rozumienie, a afazja ruchowa = wytwarzanie/ekspresja mowy. Takie skojarzenie pomaga szybko wybrać właściwą odpowiedź.
