KWALIFIKACJA ELE11 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 37.
Producent dostarczył do zakładu 50 ton świeżej wierzby energetycznej. Podczas prób określono jej wartość energetyczną na 8 GJ/t. Przy cenie 18 zł/GJ producent otrzyma za tonę
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Cena za tonę oblicza się jako iloczyn wartości energetycznej i ceny jednostkowej: 8 GJ/t × 18 zł/GJ. Jednostka GJ skraca się, zostaje zł/t. Wynik: 8 × 18 = 144, więc producent otrzyma 144 zł za 1 tonę.

Pełne wyjaśnienie:

Aby wyznaczyć kwotę, jaką producent otrzyma za 1 tonę paliwa, trzeba połączyć dwie informacje:

  • wartość energetyczna: 8 GJ/t (ile energii przypada na 1 tonę),
  • cena energii: 18 zł/GJ (ile zł płaci się za 1 GJ).

Rozliczenie "za tonę" powstaje przez przemnożenie:

8 GJ/t × 18 zł/GJ

Warto zwrócić uwagę na jednostki. W iloczynie występuje GJ w liczniku (GJ/t) oraz GJ w mianowniku (zł/GJ), więc GJ skraca się i zostaje jednostka zł/t, czyli dokładnie to, czego szukamy (zł za tonę).

Następnie wykonujemy proste działanie arytmetyczne:

8 × 18 = 144

Zatem poprawna jest odpowiedź "144 zł".

Dlaczego pozostałe propozycje są błędne?

  • "124 zł" wynika typowo z pomyłki rachunkowej (błędne mnożenie 18×8) albo z pośpiechu.
  • "164 zł" również sugeruje błąd w mnożeniu lub przestawienie cyfr przy liczeniu w pamięci.
  • "184 zł" bywa skutkiem zaokrąglania "w górę" bez podstaw lub omyłkowego dodania zamiast poprawnego mnożenia.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w danych masz postać "GJ/t" oraz "zł/GJ", to najczęściej należy je pomnożyć, a kontrola jednostek (skracanie GJ) szybko potwierdza poprawną metodę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pomnóż wartość energetyczną przez cenę jednostkową: (GJ/t) × (zł/GJ). Jednostka GJ skraca się i otrzymujesz zł/t. To szybka kontrola, że metoda jest poprawna.
Pytanie dotyczy kwoty za 1 tonę. Informacja o 50 tonach byłaby potrzebna dopiero do obliczenia wartości całej dostawy. Tu wystarczy policzyć 8 GJ/t × 18 zł/GJ.
8 GJ/t oznacza, że 1 tona danej biomasy ma energię równą 8 gigadżuli (w sensie wartości energetycznej używanej do rozliczeń). Im większa wartość GJ/t, tym zwykle większa "wartość paliwowa" tony.
Wykonaj kontrolę jednostek: jeśli mnożysz GJ/t przez zł/GJ, to GJ powinno się skrócić, a wynik ma mieć jednostkę zł/t. Jeśli wychodzi inna jednostka, to prawdopodobnie użyto złego działania.
Tak, rozliczenia mogą odnosić się do jednostki energii (np. zł za określoną ilość energii), bo ułatwia to porównywanie paliw o różnych parametrach. W praktyce spotyka się też rozliczenia za masę, ale wtedy kluczowa jest wartość energetyczna.
Najpierw policz wartość za 1 tonę: 8 × 18 = 144 zł/t. Następnie pomnóż przez masę dostawy: 144 zł/t × 50 t = 7200 zł. Tu jednostka "t" skraca się, zostaje zł.
Najczęstszy mechanizm błędu to liczenie "na skróty" bez zapisu pośredniego: mylenie 8×20 i 8×2 lub zgubienie odejmowania. Pomaga rozbicie: 18×8 = (10×8) + (8×8) = 80 + 64.
Trzeba ujednolicić jednostki przed liczeniem. 1 GJ = 1000 MJ, więc gdy cena jest w zł/GJ, a wartość w MJ/t, przelicz MJ na GJ (podziel przez 1000). Dopiero potem mnożysz przez zł/GJ.
Bo wiele zadań to rozliczenia i bilanse, gdzie łatwo pomylić mnożenie z dzieleniem. Jednostki działają jak "bezpiecznik": jeśli wynik ma mieć zł/t, a wychodzi np. zł·GJ/t, to znak, że sposób liczenia jest błędny.
Najczęściej: wartość opałowa, wilgotność paliwa, sprawność kotła, zużycie paliwa, bilans energii oraz rozliczanie dostaw. W zadaniach rachunkowych zwykle łączy się parametry paliwa z ceną jednostkową.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 82% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Cena za tonę oblicza się jako iloczyn wartości energetycznej i ceny jednostkowej: 8 GJ/t × 18 zł/GJ."

Źródła:

  • BIPM, The International System of Units (SI Brochure), 9th edition (2019), section "Joule (J)". https://www.bipm.org/en/publications/si-brochure (dostęp: 2026-03-01)
  • NIST, Guide for the Use of the International System of Units (SI), NIST Special Publication 811, section on energy units (joule). https://physics.nist.gov/cuu/pdf/sp811.pdf (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL), "Dżul" – definicja jednostki energii w układzie SI. https://pl.wikipedia.org/wiki/D%C5%BCul (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki i repetytoria z podstaw obliczeń technicznych (jednostki i przeliczenia)
  • Materiały dydaktyczne o paliwach biomasowych i wartości opałowej (dla energetyki zawodowej)
  • Karty charakterystyki/atesty paliw oraz przykładowe arkusze rozliczeń dostaw (ćwiczenia z praktyki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego