Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MOT5 - CZERWIEC 2012



PYTANIE NR 31.
Producent określa, że luz zaworowy powinien wynosić:
- zawory dolotowe: 0,20–0,25 mm
- zawory wylotowe: 0,25–0,30 mm

Podczas kontroli układu rozrządu zmierzono następujące wartości luzów zaworowych:
- zawory dolotowe: 0,15 mm, 0,22 mm, 0,27 mm
- zawory wylotowe: 0,10 mm, 0,28 mm, 0,35 mm

Które z poniższych stwierdzeń jest prawdziwe?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zakres producenta to: dolotowe 0,20–0,25 mm i wylotowe 0,25–0,30 mm.
W pomiarach występują wartości poza zakresem w obu grupach (dolotowe: 0,15 i 0,27; wylotowe: 0,10 i 0,35). To oznacza, że zarówno dolotowe, jak i wylotowe wymagają regulacji, więc luz jest nieprawidłowy.

Pełne wyjaśnienie:

Luz zaworowy to szczelina pomiędzy końcem trzpienia zaworu a elementem napędowym (np. popychaczem lub dźwignią). Producent silnika podaje dopuszczalny zakres luzu osobno dla zaworów dolotowych i wylotowych, ponieważ pracują one w innych warunkach temperaturowych.

W zadaniu podano zakresy:

  • dolotowe: 0,20–0,25 mm,
  • wylotowe: 0,25–0,30 mm.

Ocena pomiarów polega na prostym sprawdzeniu, czy każda zmierzona wartość mieści się w swoim zakresie.

Zawory dolotowe: zmierzono 0,15 mm (poniżej minimum), 0,22 mm (w zakresie), 0,27 mm (powyżej maksimum). Skoro w tej grupie występują wartości poza tolerancją, nie można uznać, że luz dolotowych jest prawidłowy.

Zawory wylotowe: zmierzono 0,10 mm (poniżej minimum), 0,28 mm (w zakresie), 0,35 mm (powyżej maksimum). Również tutaj są wartości poza tolerancją, więc luz wylotowych jest nieprawidłowy.

Dlatego poprawne jest stwierdzenie: "Luz zaworów dolotowych i wylotowych jest nieprawidłowy."

Dlaczego pozostałe stwierdzenia odpadają?

  • "…jest prawidłowy" jest błędne, bo wymagałoby, aby wszystkie pomiary w obu grupach mieściły się w podanych zakresach.
  • "Luz tylko zaworów dolotowych jest prawidłowy." jest błędne, bo w dolotowych są wartości zarówno za małe, jak i za duże.
  • "Luz tylko zaworów wylotowych jest prawidłowy." jest błędne, bo w wylotowych również są wartości skrajnie poza zakresem.

W praktyce zbyt mały luz może powodować niedomykanie zaworu i ryzyko uszkodzeń (np. gniazda), a zbyt duży luz skutkuje głośną pracą i pogorszeniem napełniania cylindra. Dlatego już pojedynczy wynik poza tolerancją kwalifikuje daną grupę do regulacji lub dalszej diagnostyki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest luz zaworowy w silniku?
Luz zaworowy to niewielka szczelina między trzpieniem zaworu a elementem, który go naciska (np. popychaczem lub dźwignią). Jest potrzebny, aby po rozgrzaniu silnika zawór mógł się całkowicie domknąć i pracować prawidłowo.
Dlaczego zawory dolotowe i wylotowe mają różne luzy?
Zawory wylotowe pracują zwykle w wyższej temperaturze niż dolotowe, więc ich elementy bardziej się wydłużają. Dlatego producent często przewiduje inny (zwykle większy) zakres luzu dla wylotowych, aby po rozgrzaniu zachować prawidłowe domykanie.
Jak sprawdzić, czy zmierzony luz zaworowy jest prawidłowy?
Porównujesz każdą zmierzoną wartość z zakresem podanym przez producenta dla danego typu zaworu. Prawidłowy jest tylko ten pomiar, który mieści się w przedziale minimum–maksimum. Jeśli choć jedna wartość w grupie jest poza zakresem, grupa nie jest "w pełni prawidłowa".
Czy wystarczy, że jeden zawór ma luz w normie, aby uznać grupę za prawidłową?
Nie. W praktyce serwisowej ocenia się każdy zawór osobno, a pytania egzaminacyjne często traktują "prawidłowy luz zaworów dolotowych/wylotowych" jako sytuację, gdy wszystkie podane wartości w tej grupie są w tolerancji. Pojedynczy wynik poza zakresem oznacza nieprawidłowość.
Co grozi, gdy luz zaworowy jest za mały?
Za mały luz może sprawić, że zawór nie domyka się całkowicie. Skutkiem może być spadek kompresji, nierówna praca silnika oraz ryzyko przegrzewania i uszkodzeń elementów zaworu i gniazda, bo ciepło gorzej się odprowadza.
Co się dzieje, gdy luz zaworowy jest za duży?
Za duży luz powoduje "klekotanie" mechanizmu, opóźnia otwarcie zaworu i skraca czas jego otwarcia. To może obniżać moc i pogarszać napełnianie cylindra. Dodatkowo rosną obciążenia udarowe elementów rozrządu.
Kiedy mierzy się luz zaworowy: na zimnym czy na gorącym silniku?
Najczęściej mierzy się na zimnym silniku, bo producent podaje wtedy wartości odniesienia. Pomiar na gorącym silniku może dać inne wyniki przez rozszerzalność cieplną i prowadzić do błędnej oceny. Zawsze należy trzymać się warunków z instrukcji serwisowej.
Jakie narzędzie stosuje się do pomiaru luzu zaworowego?
Do pomiaru używa się zwykle szczelinomierza (sondy płytkowej). Dobiera się listek o odpowiedniej grubości i sprawdza, czy wchodzi między elementy z wyczuwalnym, lekkim oporem. To standardowa metoda w diagnostyce mechanizmu zaworowego.
Gdzie w cyklu pracy silnika ustawia się tłok do pomiaru luzu zaworowego?
Typowo ustawia się tłok w GMP na suwie sprężania dla danego cylindra, tak aby zawory tego cylindra były zamknięte. Wtedy elementy rozrządu nie naciskają na zawory i można poprawnie ocenić szczelinę. Szczegóły zależą od konstrukcji silnika.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy interpretacji wyników luzu zaworowego?
Najczęstszy błąd to uznanie, że skoro jedna wartość jest "OK", to cała grupa jest prawidłowa. Inny błąd to mylenie dolotowych z wylotowymi i porównywanie do złego zakresu. Częste jest też ignorowanie wartości granicznych i warunków pomiaru.
info

Około 61% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Zakres producenta to: dolotowe 0,20–0,25 mm i wylotowe 0,25–0,30 mm.W pomiarach występują wartości poza zakresem w obu grupach (dolotowe: 0,15 i 0,27; wylotowe: 0,10 i 0,35)."

Materiały:

  • Materiały szkolne z działu: układ rozrządu i mechanizm zaworowy (podręcznik do pojazdów samochodowych)
  • Instrukcje serwisowe (serwisówki) producentów silników – tabele luzów zaworowych i warunki pomiaru
  • Ćwiczenia praktyczne: pomiar luzu zaworowego szczelinomierzem na zimnym silniku (model/stanowisko dydaktyczne)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego