Produkt krajowy brutto (PKB) opisuje wartość dóbr i usług finalnych wytworzonych w gospodarce na terytorium danego kraju w danym okresie (np. roku). Kluczowe jest tu kryterium miejsca wytworzenia, a nie obywatelstwo osób pracujących ani "narodowość" kapitału. Z tego powodu prawidłowe jest stwierdzenie, że PKB obejmuje produkcję zrealizowaną w Polsce zarówno przez Polaków, jak i przez obcokrajowców (o ile działalność wytwórcza miała miejsce na terytorium Polski).
Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?
- Stwierdzenie o "kwocie brutto, czyli łącznie z podatkiem VAT" wprowadza typowe nieporozumienie językowe. W rachunkach narodowych "brutto" nie jest tym samym co cena brutto na paragonie; dotyczy sposobu ujmowania zużycia kapitału (amortyzacji), a nie prostego doliczania VAT.
- Odpowiedź "przez Polaków zarówno w Polsce, jak i za granicą" przesuwa uwagę na kryterium narodowości i miejsce poza granicami kraju. To nie jest definicja PKB, bo PKB nie obejmuje wytwarzania za granicą tylko dlatego, że dokonują go Polacy.
- Wariant "w Polsce wyłącznie przez Polaków" błędnie zawęża PKB do produkcji obywateli. W rzeczywistości na PKB składa się cała produkcja finalna wytworzona na terytorium kraju, również przez cudzoziemców i podmioty zagraniczne prowadzące tu działalność.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy widzisz PKB, myśl "kraj = terytorium". Gdy pojawia się "obywatele/za granicą", to zwykle trop prowadzący do miar o charakterze narodowym (np. dochodu narodowego), a nie do PKB.
