KWALIFIKACJA INF2 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 18.
Programem umożliwiającym wydzielanie logicznych części dysku twardego w systemie GNU/Linux jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Polecenie fdisk w GNU/Linux służy do pracy z tablicą partycji i pozwala tworzyć oraz modyfikować logiczny podział dysku na partycje. "format" i "convert" to polecenia kojarzone głównie z Windows, a "truncate" zmienia rozmiar pliku, nie wykonuje partycjonowania.

Pełne wyjaśnienie:

Narzędzie fdisk (typowo z pakietu util-linux) jest klasycznym programem wiersza poleceń do zarządzania tablicą partycji dysku. Umożliwia m.in. przegląd istniejących partycji oraz ich tworzenie, usuwanie i modyfikację. W praktyce oznacza to "wydzielanie logicznych części dysku", czyli przygotowanie partycji, na których dopiero później można zakładać systemy plików.

Odpowiedź "format" jest myląca, ponieważ w świecie Windows polecenie to służy do formatowania woluminu (tworzenia systemu plików), a nie do tworzenia partycji. Podobnie "convert" w Windows dotyczy konwersji systemu plików (np. między typami), a nie samego partycjonowania. W GNU/Linux słowo "convert" częściej kojarzy się także z innymi narzędziami (np. do grafiki), więc nie jest właściwym wyborem dla operacji dyskowych tego typu.

Z kolei "truncate" (coreutils) służy do zmiany rozmiaru pliku (np. skrócenia lub rozszerzenia do zadanego rozmiaru), co nie ma związku z podziałem dysku na partycje. To typowa pułapka terminologiczna: "przycięcie" brzmi jak "podział", ale dotyczy wyłącznie plików.

W nauce do egzaminu warto rozdzielić trzy warstwy pojęć:

  • partycjonowanie (np. fdisk/parted) – tworzenie partycji,
  • system plików (np. mkfs.*) – formatowanie partycji,
  • operacje na plikach (np. truncate) – praca w obrębie już istniejącego systemu plików.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Partycjonowanie to podział fizycznego dysku na logiczne części (partycje), które system widzi jako oddzielne obszary. W GNU/Linux wykonuje się je narzędziami do edycji tablicy partycji (np. fdisk), a dopiero potem tworzy się na partycjach system plików.
fdisk umożliwia przegląd i modyfikację tablicy partycji dysku. Pozwala tworzyć, usuwać i zmieniać partycje oraz zapisywać zmiany na dysku. To narzędzie dotyczy struktury partycji, a nie operacji na plikach.
fdisk tworzy lub zmienia partycje (czyli "ramy" na dysku). Formatowanie to tworzenie systemu plików wewnątrz partycji (np. ext4), zwykle poleceniami typu mkfs. To dwa różne etapy przygotowania nośnika.
truncate zmienia rozmiar pliku do wskazanej wartości (może go skrócić albo wydłużyć). Nie dotyczy tablicy partycji ani struktury dysku. W zadaniach egzaminacyjnych bywa mylone z "przycinaniem" dysku, ale chodzi wyłącznie o pliki.
Nie w tym znaczeniu, w jakim występują w Windows. W Windows format służy do formatowania woluminu, a convert do konwersji systemu plików. W GNU/Linux odpowiedniki to zwykle narzędzia z rodziny mkfs, fsck lub narzędzia do partycjonowania.
Najczęściej myli się partycjonowanie z formatowaniem oraz wybiera polecenia znane z Windows. Pomaga zapamiętać kolejność: najpierw tworzysz partycję (np. fdisk), potem tworzysz system plików (np. mkfs), a na końcu montujesz i używasz.
Jeśli w treści pojawia się "wydzielanie części dysku", "tworzenie partycji", "MBR/GPT" lub "podział dysku", chodzi o tablicę partycji. Gdy mowa o "formatowaniu", "ext4/NTFS/FAT" lub "systemie plików", pytanie dotyczy warstwy formatowania.
W praktyce używa się go przy przygotowaniu dysków pod instalację systemu, tworzeniu osobnych partycji na dane, diagnozie problemów z rozruchem związanych z partycjami oraz przy obsłudze dysków w serwerach i stacjach roboczych, zwłaszcza w trybie CLI.
Spotkasz także parted, cfdisk oraz narzędzia graficzne (zależnie od środowiska). Na egzaminie jednak często sprawdza się rozpoznanie klasycznych poleceń, więc warto znać nazwy i przeznaczenie kilku podstawowych programów.
Ucz się blokami tematycznymi: narzędzia do partycji, narzędzia do systemów plików i narzędzia do pracy z plikami. Rób krótkie ćwiczenia w VM: utwórz partycję, załóż system plików, zamontuj i sprawdź wynik. To utrwala różnice między pojęciami.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 63% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Polecenie fdisk w GNU/Linux służy do pracy z tablicą partycji i pozwala tworzyć oraz modyfikować logiczny podział dysku na partycje."

Źródła:

  • util-linux manual page: fdisk(8) — opis programu do manipulacji tablicą partycji, https://man7.org/linux/man-pages/man8/fdisk.8.html (dostęp: 2026-02-28)
  • GNU Coreutils manual: truncate — opis polecenia zmiany rozmiaru pliku, https://www.gnu.org/software/coreutils/manual/html_node/truncate-invocation.html (dostęp: 2026-02-28)
  • Microsoft Learn: format command — opis polecenia FORMAT w Windows, https://learn.microsoft.com/en-us/windows-server/administration/windows-commands/format (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Dokumentacja man: fdisk(8) oraz narzędzia pakietu util-linux
  • Materiały o MBR i GPT oraz podstawach partycjonowania w GNU/Linux
  • Ćwiczenia laboratoryjne: tworzenie partycji i systemów plików w maszynie wirtualnej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego