Prostopadłość czołowej powierzchni oporowej wału dotyczy odchyłki położenia: sprawdza się, czy ta powierzchnia jest ustawiona pod kątem 90° względem przyjętej bazy (zwykle osi wału lub powierzchni walcowej stanowiącej bazę). To nie jest pomiar "ile wynosi" jeden wymiar, tylko ocena geometrii ustawienia powierzchni.
Odpowiedź "mikrometrem." jest poprawna, ponieważ mikrometr (zewnętrzny lub głębokościomierz mikrometryczny) mierzy przede wszystkim wymiary z dużą dokładnością, ale sam w sobie nie daje informacji o tym, czy badana powierzchnia jest prostopadła do osi. Można nim zmierzyć np. grubość kołnierza czy długość odcinka, lecz to nadal nie weryfikuje prostopadłości – do tego potrzebujesz układu bazowania i odczytu zmiany położenia przy obrocie/porównaniu.
Dlaczego pozostałe przyrządy mogą służyć do takiej kontroli (w zależności od metody i wymagań dokładności):
- "kątownikiem." – pozwala ocenić kąt prosty między powierzchnią czołową a elementem bazującym (np. powierzchnią walcową lub płytą), często jako kontrola wstępna/warsztatowa.
- "sprawdzianem." – sprawdziany (np. kątowe, specjalne przyrządy kontrolne) mogą realizować kontrolę typu go/no-go dla prostopadłości w produkcji seryjnej.
- "czujnikiem zegarowym." – przy odpowiednim zamocowaniu (np. wał na pryzmach/między kłami, czujnik na stojaku) można sprawdzić zmianę wskazań przy obrocie, co pozwala ocenić odchyłkę związaną z nieprostopadłością lub biciem powierzchni czołowej.
Na egzaminie warto zapamiętać zasadę: mikrometry są typowo do pomiaru wymiarów, a czujniki/sprawdziany/ustawienia bazowe – do oceny odchyłek kształtu i położenia. Kluczowe jest rozpoznanie, czy pytanie dotyczy wymiaru, czy geometrii ustawienia.
