KWALIFIKACJA BUD21 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 30.
Przeciętna norma zużycia wody na 1 mieszkańca wynosi 160 dm3/dobę. Dobowa wydajność wodociągu zaopatrującego w wodę 90% mieszkańców terenu zamieszkiwanego przez 450 osób wyniesie
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Oblicz liczbę osób zaopatrywanych: 90% z 450 to 405 mieszkańców. Norma 160 dm3/dobę to 0,160 m3/dobę na osobę.
Dobowa ilość wody: 405 × 0,160 = 64,8 m3/dobę, więc właściwa jest odpowiedź 64,8 m3/dobę.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano normę zużycia wody: 160 dm3/dobę na 1 mieszkańca oraz informację, że wodociąg zaopatruje 90% mieszkańców terenu zamieszkiwanego przez 450 osób. Szukana jest dobowa wydajność wodociągu, czyli ilość wody potrzebna w ciągu doby dla obsługiwanej części populacji.

Krok 1: liczba mieszkańców objętych zaopatrzeniem
90% z 450 osób to: 0,90 × 450 = 405 osób.

Krok 2: przeliczenie jednostek normy
160 dm3 = 160/1000 m3 = 0,160 m3. To ważne, bo odpowiedzi są w m3/dobę.

Krok 3: zapotrzebowanie dobowe
Qd = 405 × 0,160 m3/dobę = 64,8 m3/dobę.

Dlatego poprawna jest wartość 64,8 m3/dobę.

Dlaczego pozostałe wyniki są błędne?

  • Wynik 72,0 m3/dobę odpowiada obliczeniu dla całej populacji 450 osób: 450 × 0,160 = 72,0. To pomija informację, że wodociąg obsługuje tylko 90% mieszkańców.
  • Wynik 57,6 m3/dobę zwykle pojawia się przy omyłkowym przyjęciu innego odsetka (np. 80%) albo przy błędnym przeliczeniu jednostek/zaokrągleniu w trakcie rachunków.
  • Wynik 7,2 m3/dobę jest zaniżony i najczęściej wynika z błędu skali (np. potraktowania 160 dm3 jako 0,016 m3) albo z błędnego zapisu procentu.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze wykonuj dwa szybkie "testy sensowności": (1) czy policzono właściwą liczbę osób (tu: 405), (2) czy dm3 zamieniono na m3 przez podzielenie przez 1000.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najpierw wyznacz liczbę osób faktycznie zaopatrywanych (np. 90% populacji). Potem pomnóż ją przez normę na 1 mieszkańca i przelicz jednostki do tych, w których mają być odpowiedzi (często dm3 na m3). Wynik to dobowe zapotrzebowanie/wydajność w m3/dobę.
Bo w praktyce projektowej i w arkuszach egzaminacyjnych wyniki przepływów lub wydajności podaje się zwykle w m3/dobę, a normy jednostkowe często w dm3/dobę. Brak przeliczenia (1 m3=1000 dm3) daje błąd rzędu 1000 i całkowicie zmienia wynik.
To norma jednostkowa: przeciętnie jedna osoba zużywa 160 dm3 wody w ciągu doby. W obliczeniach całkowite zapotrzebowanie wyznacza się przez pomnożenie tej wartości przez liczbę osób. Następnie wartość zwykle zamienia się na m3/dobę.
Oblicz część populacji przez mnożenie: 0,90 × 450 = 405 osób. Typowy błąd to zapis 90% jako 0,09 albo odejmowanie w złym kierunku. Na egzaminie zawsze zapisuj procent w postaci ułamka dziesiętnego (90% = 0,90).
Tak, ale tylko wtedy, gdy wodociąg zaopatruje 100% mieszkańców. Dla 450 osób i normy 0,160 m3/dobę na osobę wychodzi 72,0 m3/dobę. Jeżeli w treści jest podany mniejszy odsetek obsługiwanej populacji, trzeba ten odsetek uwzględnić.
Najczęściej: pominięcie odsetka ludności zaopatrywanej, błędna zamiana dm3 na m3, złe przesunięcie przecinka oraz zbyt wczesne zaokrąglanie. Pomaga prowadzenie obliczeń w 3 krokach: liczba osób → jednostki → mnożenie i dopiero na końcu zaokrąglenie.
Normy jednostkowe stosuje się w obliczeniach wstępnych i bilansach zapotrzebowania: przy planowaniu wydajności ujęcia, doborze urządzeń uzdatniania, szacowaniu obciążeń sieci oraz ocenie, czy istniejąca infrastruktura obsłuży planowaną liczbę odbiorców. To typowe zadania w inżynierii środowiska.
Zrób szybkie oszacowanie: 0,16 m3 na osobę to 160 litrów. Dla ok. 400 osób powinno wyjść ok. 64 m3/dobę (bo 400×0,16=64). Jeśli wychodzi 6,4 albo 640, to prawie na pewno jest błąd w procentach lub jednostkach.
To sprawdza umiejętność wykonania obliczeń procentowych i poprawnego interpretowania danych. W realnych zadaniach projektowych często masz informację o stopniu objęcia siecią lub przewidywanym podłączeniu odbiorców, a nie gotową liczbę osób. Trzeba umieć przeliczyć to na populację obsługiwaną.
Ćwicz schemat: (1) ustal populację/odbiorców, (2) zamień jednostki, (3) policz dobową ilość. Rób notatki z typowych przeliczników (l↔dm3, dm3↔m3) i trenuj kontrolę wyniku przez szybkie oszacowania. To ogranicza błędy "o rząd wielkości".
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że oblicz liczbę osób zaopatrywanych: 90% z 450 to 405 mieszkańców.

Materiały:

  • Szczegółowe informacje wymagają materiałów specjalistycznych (podręczniki z zakresu sieci wodociągowych i norm zużycia wody)
  • Zbiory zadań z obliczeń procentowych i przeliczeń jednostek (dm<sup>3</sup>, m<sup>3</sup>)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji BUD.21 dotyczące bilansów zapotrzebowania na wodę

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego