KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2019

PYTANIE NR 22.
Przed uruchomieniem przenośnika zgrzebłowego na zmianie roboczej lub po dłuższym postoju obsługujący powinien sprawdzić czy uruchomienie przenośnika nie zagraża bezpieczeństwu ludzi oraz stan techniczny przenośnika w tym, między innymi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Stan trasy."
Przed uruchomieniem przenośnika zgrzebłowego trzeba sprawdzić, czy trasa jest drożna i bezpieczna (brak przeszkód, zatorów, nagromadzonego urobku) oraz czy nikt nie przebywa w strefie zagrożenia. Opcja "stan taśmy" nie pasuje, bo przenośnik zgrzebłowy pracuje na łańcuchu ze zgrzebłami, nie na taśmie.

Pełne wyjaśnienie:

Przed uruchomieniem przenośnika zgrzebłowego na początku zmiany lub po dłuższym postoju operator ma obowiązek ocenić, czy start nie stworzy zagrożenia dla ludzi oraz czy urządzenie jest zdolne do bezpiecznej pracy. W praktyce jednym z kluczowych elementów tej oceny jest sprawdzenie stanu trasy przenośnika, czyli czy na całej długości rynnociągu nie ma przeszkód, zatorów, nagromadzonego urobku, luźnych elementów lub innych nieprawidłowości, które mogłyby spowodować zakleszczenie, gwałtowne szarpnięcia łańcucha albo wyrzut materiału.

Odpowiedź "stan trasy" jest poprawna, bo "trasa" wprost łączy wymagania techniczne z wymaganiami BHP: drożna i uporządkowana trasa zmniejsza ryzyko uszkodzeń przenośnika oraz ryzyko wypadku osób przebywających w pobliżu. Po postoju kontrola jest szczególnie ważna, ponieważ mogło dojść do osiadania górotworu, przemieszczenia elementów obudowy, zsypania urobku na rynny albo powstania zatoru.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe lub mniej trafne w kontekście przenośnika zgrzebłowego:

  • "stan konstrukcji nośnej" – w ujęciu ogólnym kontrola elementów konstrukcyjnych ma znaczenie, ale pytanie dotyczy typowej listy czynności "między innymi" przed uruchomieniem. W praktyce kontrola trasy jest jednym z najbardziej podstawowych i bezpośrednio związanych z bezpiecznym startem punktów.
  • "stan taśmy" – przenośnik zgrzebłowy nie jest przenośnikiem taśmowym. Transport realizuje łańcuch ze zgrzebłami poruszający się w stalowych rynnach, więc "taśma" nie jest elementem tego urządzenia. To częsty błąd wynikający z mylenia typów przenośników.
  • "działanie urządzenia SAGA" – bez dodatkowego kontekstu nie jest to uniwersalny, podstawowy element kontroli przeduruchomieniowej dla każdego przenośnika zgrzebłowego. W pytaniu chodzi o czynność standardową i powszechną, niezależną od konkretnych rozwiązań spotykanych w danym zakładzie.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się element typowy dla innego rodzaju przenośnika (np. "taśma"), potraktuj to jako sygnał do weryfikacji, czy pytanie dotyczy przenośnika zgrzebłowego (łańcuch + zgrzebła) czy taśmowego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przenośnik zgrzebłowy to urządzenie do transportu urobku w wyrobiskach podziemnych. Ruch realizuje łańcuch ze zgrzebłami poruszający się w stalowych rynnach (rynociągu). Nie używa taśmy jak przenośnik taśmowy, dlatego kontroluje się m.in. łańcuch, zgrzebła i trasę.
Stan trasy decyduje o bezpieczeństwie rozruchu: przeszkody, zatory lub nagromadzony urobek mogą zablokować łańcuch i spowodować szarpnięcia, uszkodzenia oraz zagrożenie dla ludzi w pobliżu. Kontrola trasy pomaga też upewnić się, że nikt nie przebywa w strefie zagrożenia.
Najczęściej jest to obchód i ocena wzrokowa całej dostępnej długości rynnociągu: czy rynny są drożne, czy nie ma zakleszczonych brył, luźnych elementów i rozjechanych połączeń, oraz czy urobek nie tworzy zatoru. Równolegle sprawdza się, czy strefa pracy jest wolna od ludzi.
Nie. Przenośnik zgrzebłowy transportuje urobek dzięki łańcuchowi ze zgrzebłami, który przesuwa materiał w rynnach. "Stan taśmy" jest typowy dla przenośnika taśmowego, więc w pytaniach o przenośnik zgrzebłowy taka odpowiedź zwykle wskazuje na pomylenie konstrukcji.
Poza trasą zwykle kontroluje się elementy robocze i bezpieczeństwa: łańcuch i zgrzebła (zużycie, uszkodzenia), stacje napędowe i zwrotne, osłony, a także urządzenia zabezpieczające i wyłączniki awaryjne. Zakres szczegółowy zależy od instrukcji stanowiskowej i rozwiązania technicznego w zakładzie.
Szczególnie ważna jest po dłuższym postoju oraz na początku zmiany. W tym czasie mogły powstać zatory, nagromadzić się urobek, przemieścić elementy trasy lub zmienić warunki w wyrobisku (np. osiadanie górotworu). Wtedy ryzyko niebezpiecznego rozruchu jest większe.
Rozruch przenośnika powoduje ruch elementów mechanicznych i przemieszczanie urobku, co tworzy strefę zagrożenia (pochwycenie, uderzenie, przygniecenie, wyrzut materiału). Dlatego operator musi upewnić się, że nikt nie przebywa w pobliżu części ruchomych i że trasa jest przygotowana do bezpiecznej pracy.
Zwróć uwagę na słowa kluczowe. Zgrzebłowy: łańcuch, zgrzebła, rynny, rynnociąg. Taśmowy: taśma, bębny, krążniki. Jeśli w odpowiedziach pojawia się "taśma", a w treści jest "zgrzebłowy", to sygnał, że odpowiedź dotyczy innej konstrukcji.
Najczęstsze są dwa: mylenie przenośnika zgrzebłowego z taśmowym (wybór "taśmy") oraz pomijanie elementów stricte BHP, takich jak kontrola trasy i strefy ludzi. Często też wybiera się odpowiedź "brzmiącą technicznie", ale niebędącą typową czynnością przed rozruchem.
Podstawowe wymagania organizacji ruchu i bezpieczeństwa pracy w podziemnych zakładach górniczych wynikają z przepisów wykonawczych dotyczących prowadzenia ruchu takich zakładów. W praktyce na stanowisku pracy korzysta się też z instrukcji stanowiskowych oraz instrukcji obsługi/DTR dla konkretnych urządzeń.
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Opcja "stan taśmy" nie pasuje, bo przenośnik zgrzebłowy pracuje na łańcuchu ze zgrzebłami, nie na taśmie."

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe i instrukcje obsługi/DTR przenośników zgrzebłowych stosowanych w zakładzie
  • Materiały szkoleniowe BHP dla transportu podziemnego w górnictwie
  • Rozporządzenie wskazane w podstawie prawnej (działy dot. ruchu i bezpiecznej obsługi urządzeń)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego