KWALIFIKACJA BUD13 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 4.
Przed wbudowaniem gruntu w nasyp usytuowany na terenie o pochyleniu większym niż 1:5, u podstawy nasypu należy wykonać
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Schodkowanie u podstawy nasypu na terenie o dużym pochyleniu zwiększa "zazębienie" warstw i ogranicza ryzyko zsuwu nasypu po podłożu. Zabiegi typu humusowanie lub darniowanie dotyczą głównie warstwy urodzajnej i rekultywacji, a spulchnianie nie zapewnia tak skutecznego oparcia na stoku.

Pełne wyjaśnienie:

Na terenie o znacznym pochyleniu podłoża kluczowym zagrożeniem przy wykonywaniu nasypu jest możliwość poślizgu (zsunięcia) wzdłuż powierzchni styku: między istniejącym gruntem a wbudowywanym materiałem nasypowym. Dlatego przed rozpoczęciem wbudowywania gruntu stosuje się zabieg technologiczny polegający na wykonaniu stopni (ław) w podłożu, czyli schodkowanie.

Schodkowanie powoduje, że nasyp nie "leży" na gładkiej, nachylonej powierzchni, lecz opiera się na kolejnych stopniach. W praktyce daje to:

  • większą powierzchnię kontaktu i tarcia między warstwami,
  • mechaniczne zazębienie (lepszą współpracę nasypu z podłożem),
  • mniejsze ryzyko powstania ciągłej powierzchni poślizgu,
  • łatwiejszą kontrolę wbudowywania i zagęszczania warstw w trudnym terenie.

Pozostałe odpowiedzi opisują czynności, które mogą występować w robotach ziemnych, ale nie spełniają podstawowego celu w tej sytuacji:

  • Darniowanie dotyczy wykonywania okrywy roślinnej (umocnienie biologiczne), najczęściej jako praca wykończeniowa skarp. Nie jest to typowy zabieg przygotowania styku podłoża z nasypem przed wbudowaniem gruntu.
  • Humusowanie polega na rozścieleniu warstwy humusu (ziemi urodzajnej) i służy głównie rekultywacji lub przygotowaniu pod obsiew. Nie poprawia stateczności styku nasyp–podłoże w sensie konstrukcyjnym, a wręcz humus jako grunt organiczny nie jest warstwą nośną.
  • Spulchnianie może zwiększać podatność gruntu na zagęszczanie lub ułatwiać mieszanie, ale samo w sobie nie tworzy stopni przeciwdziałających zsuwowi na pochyłym podłożu.

W nauce do egzaminu warto zapamiętać zasadę: gdy problemem jest poślizg na nachylonej powierzchni, właściwym kierunkiem myślenia jest przygotowanie geometryczne i mechaniczne podłoża (stopnie/ławy), a nie prace rekultywacyjne czy ogólne zabiegi powierzchniowe.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Schodkowanie to wykonanie w podłożu na stoku kolejnych "stopni" (ław), na których opiera się nasyp. Zwiększa to powierzchnię styku i tarcie, poprawia zazębienie warstw oraz ogranicza ryzyko zsunięcia się nasypu po nachylonym podłożu.
Przy dużym nachyleniu rośnie ryzyko poślizgu na granicy podłoże–nasyp. Schodkowanie przerywa ciągłą, nachyloną powierzchnię styku i tworzy stopnie, które działają jak oparcie mechaniczne. Dzięki temu nasyp trudniej "zjeżdża" w dół stoku.
Zapis 1:5 opisuje nachylenie skarpy/stoku jako stosunek zmiany wysokości do odległości w poziomie. W praktyce oznacza to dość stromy teren, gdzie kwestie stateczności i przygotowania podłoża pod nasyp nabierają dużego znaczenia.
Nie jest to typowe przygotowanie konstrukcyjne podłoża pod nasyp. Humus (ziemia urodzajna) służy głównie rekultywacji i pracom wykończeniowym, a nie zapewnieniu statecznego styku nasyp–podłoże. W kontekście nośności i poślizgu ważniejsze są zabiegi typu schodkowanie.
Darniowanie stosuje się głównie do biologicznego umocnienia powierzchni skarp (np. przeciw erozji) jako etap wykończeniowy. Nie zastępuje ono przygotowania podstawy nasypu na stoku, gdzie celem jest przede wszystkim ograniczenie zsuwu i poprawa współpracy nasypu z podłożem.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi związanych z rekultywacją (humusowanie, darniowanie), bo kojarzą się z pracami na skarpach. Drugi błąd to ignorowanie warunku dużego pochylenia i wybór ogólnej czynności (spulchnianie), bez powiązania jej z problemem poślizgu nasypu.
Schodkowanie zmienia geometrię podłoża: tworzy stopnie/ławy, czyli "mechaniczne oparcie" dla nasypu na stoku. Spulchnianie to zabieg strukturalny gruntu (rozluźnienie), który może pomóc w dalszym zagęszczaniu, ale nie rozwiązuje wprost problemu zsuwu na nachylonej powierzchni.
Tak, pośrednio. Dobrze przygotowana podstawa (stopnie) ułatwia równomierne wbudowywanie i zagęszczanie kolejnych warstw, bo ogranicza lokalne przemieszczenia materiału po podłożu. Nie zastępuje to zagęszczania, ale poprawia warunki, w jakich zagęszczanie jest wykonywane.
Brak schodkowania może zwiększyć ryzyko powstania powierzchni poślizgu na styku podłoże–nasyp, co w praktyce może prowadzić do przemieszczeń, spękań, utraty stateczności skarpy, a nawet awarii nasypu. Może to też utrudniać prawidłowe zagęszczanie warstw.
Warto uczyć się "celami zabiegów": co poprawia stateczność, co jest pracą wykończeniową, a co służy rekultywacji. Pomaga też ćwiczenie rozpoznawania sytuacji: teren płaski vs stok, grunt nośny vs organiczny, ryzyko poślizgu vs ryzyko erozji powierzchniowej.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Schodkowanie u podstawy nasypu na terenie o dużym pochyleniu zwiększa "zazębienie" warstw i ogranicza ryzyko zsuwu nasypu po podłożu."

Materiały:

  • Podręczniki/kompendia z technologii robót ziemnych i drogowych (nasypy, wykopy, przygotowanie podłoża)
  • Materiały szkoleniowe do kwalifikacji BUD.13 dotyczące wykonania i kontroli nasypów
  • Instrukcje i specyfikacje techniczne stosowane w robotach drogowych (działy: roboty ziemne, przygotowanie podłoża)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego