KWALIFIKACJA MED1 - STYCZEŃ 2011

PYTANIE NR 38.
Przed zabiegiem lekarz dentysta zamierza przejrzeć zdjęcie rentgenowskie zęba pacjenta. Które urządzenie przygotuje asystentka?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Negatoskop służy do oglądania zdjęć rentgenowskich wykonanych na kliszy (prześwietlanie filmu równomiernym światłem). Autoklaw jest do sterylizacji narzędzi, Assistina do konserwacji/instrumentów, a wywoływarka dotyczy etapu obróbki filmu, nie samego przeglądania gotowego zdjęcia.

Pełne wyjaśnienie:

W opisanej sytuacji lekarz dentysta chce przejrzeć zdjęcie rentgenowskie zęba przed zabiegiem. Do oglądania klasycznych zdjęć RTG wykonanych na kliszy (film analogowy) używa się negatoskopu, czyli podświetlacza zapewniającego równomierne światło tła. Dzięki temu obraz na filmie jest czytelny i możliwa jest ocena struktur zęba oraz tkanek otaczających.

Dlaczego pozostałe urządzenia nie pasują do tej czynności?

  • Autoklaw służy do sterylizacji narzędzi i materiałów odpornych na wysoką temperaturę i ciśnienie. Nie ma zastosowania w przeglądaniu badań obrazowych.
  • Assistina jest kojarzona z konserwacją i przygotowaniem określonych narzędzi/końcówek (np. smarowanie, czyszczenie zgodnie z procedurą producenta). To obszar utrzymania instrumentarium, a nie diagnostyki RTG.
  • Wywoływarka dotyczy etapu uzyskania obrazu na filmie (chemiczna obróbka kliszy). Gdy mowa o "przejrzeniu zdjęcia", zakłada się, że obraz jest już gotowy do oceny, a nie dopiero ma być wywołany.

W praktyce klinicznej warto pamiętać, że przy obrazowaniu cyfrowym zdjęcia ogląda się na monitorze/komputerze. Jednak przy zdjęciach na kliszy typowym urządzeniem do ich przeglądania pozostaje negatoskop.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Negatoskop to urządzenie do przeglądania zdjęć RTG wykonanych na kliszy. Zapewnia równomierne podświetlenie filmu, dzięki czemu lekarz może ocenić obraz radiologiczny przed leczeniem (np. przed endodoncją lub ekstrakcją).
Na negatoskopie ogląda się zdjęcia analogowe na filmie (kliszy). Zdjęcia cyfrowe (z czujnika lub skanowane) najczęściej przegląda się na monitorze komputera w programie do obrazowania, gdzie można np. powiększać i poprawiać kontrast.
Autoklaw służy do sterylizacji narzędzi i materiałów, czyli do zapewnienia jałowości. Oglądanie zdjęć RTG to etap diagnostyczny. Te czynności dotyczą różnych obszarów pracy gabinetu: kontrola zakażeń vs. diagnostyka obrazowa.
Wywoływarka (w systemie analogowym) służy do chemicznej obróbki filmu RTG, aby uzyskać widoczny obraz. Używa się jej po wykonaniu ekspozycji, zanim zdjęcie trafi do oceny. Do samego przeglądania gotowego filmu potrzebny jest negatoskop.
Tak, jeśli gabinet korzysta ze zdjęć RTG na kliszy. W praktyce asystentka może przygotować miejsce do przeglądu: włączyć negatoskop, uporządkować dokumentację, podać zdjęcie i zadbać o czytelne warunki oglądania.
Częsty błąd to wybór urządzenia "z tego samego działu pracy", ale nie do tej czynności (np. sterylizacja zamiast diagnostyki). Inny błąd to mylenie etapu wywoływania filmu z etapem oglądania gotowego zdjęcia.
Assistina to urządzenie kojarzone z obsługą i konserwacją niektórych narzędzi/końcówek (zgodnie z instrukcją producenta), np. czyszczeniem i smarowaniem. Nie służy do diagnostyki RTG ani do przeglądania zdjęć radiologicznych.
Wskazówką są czasowniki typu "przejrzeć", "ocenić", "zobaczyć zdjęcie". To sugeruje, że obraz już istnieje i trzeba go wyświetlić. Gdyby chodziło o wykonanie, pojawiłyby się sformułowania o ekspozycji, ustawieniu aparatu lub ochronie radiologicznej.
To zależy od systemu (analog/cyfrowy), ale obejmuje m.in. środki ochrony radiologicznej, prawidłową organizację stanowiska oraz właściwe narzędzia do przeglądania obrazów: negatoskop dla klisz lub komputer z oprogramowaniem dla obrazów cyfrowych.
Negatoskop bywa używany tam, gdzie nadal wykonuje się lub archiwizuje zdjęcia na kliszy, albo gdy pacjent przynosi analogowe zdjęcia z innej placówki. W gabinetach w pełni cyfrowych jego rola jest zwykle ograniczona.
info

Statystycznie 58% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Negatoskop służy do oglądania zdjęć rentgenowskich wykonanych na kliszy (prześwietlanie filmu równomiernym światłem)."

Źródła:

  • European Commission, Radiation Protection No. 136: European Guidelines on Radiation Protection in Dental Radiology (item: film viewing/illumination recommendations) - https://energy.ec.europa.eu/system/files/2014-11/136_en_0.pdf - accessed 2026-02-27
  • IAEA, Radiation Protection of Patients (RPoP): Dental Radiology (educational resource on dental imaging workflow and equipment) - https://www.iaea.org/resources/rpop/health-professionals/dentistry - accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kształcenia w zawodzie asystentki stomatologicznej (wyposażenie gabinetu, procedury)
  • Materiały dydaktyczne z radiologii stomatologicznej (podstawy obrazowania i interpretacji)
  • Instrukcje producentów urządzeń gabinetowych (negatoskopy, systemy RTG, systemy cyfrowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego