KWALIFIKACJA ROL5 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 34.
Przedsiębiorca prowadzi działalność w zakresie produkcji płatków owsianych. W miesiącu kwietniu wyprodukował 15 ton produktu ponosząc następujące koszty:
- zakup owsa 8 000,00 zł
- wynagrodzenie pracowników 9 000,00 zł
- energia elektryczna 5 000,00 zł
- inne koszty 8 000,00 zł.

Koszty całkowite produkcji 1 kg płatków owsianych wynoszą
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Najpierw sumuje się wszystkie koszty: 8 000 + 9 000 + 5 000 + 8 000 = 30 000 zł. Następnie przelicza się produkcję: 15 ton = 15 000 kg. Koszt 1 kg to 30 000 zł / 15 000 kg = 2,00 zł/kg, więc poprawna jest wartość 2,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć koszt całkowity produkcji 1 kg, trzeba wykonać dwa kroki: (1) policzyć koszty całkowite partii oraz (2) podzielić je przez liczbę kilogramów produktu.

1) Koszty całkowite partii
W zadaniu podano cztery pozycje kosztów. Koszty całkowite to ich suma:
8 000 zł (owies) + 9 000 zł (wynagrodzenia) + 5 000 zł (energia) + 8 000 zł (inne) = 30 000 zł.

2) Ilość produktu w kilogramach
Produkcja jest podana w tonach, a pytanie dotyczy 1 kg, więc konieczne jest przeliczenie jednostek:
1 tona = 1 000 kg, zatem 15 ton = 15 000 kg.

3) Koszt jednostkowy
Koszt jednostkowy (na 1 kg) liczymy ze wzoru:
koszt jednostkowy = koszty całkowite / ilość produkcji.
Podstawiając dane:
30 000 zł / 15 000 kg = 2,00 zł/kg.

Dlaczego pozostałe wartości są niepoprawne?

  • 1,00 zł zwykle wynika z podzielenia 30 000 przez 30 000 kg (błędna ilość) albo z pominięcia części kosztów.
  • 3,00 zł może wynikać z błędnego przeliczenia ton na kg (np. 10 000 kg zamiast 15 000 kg) albo z dodania kosztów z pomyłką.
  • 4,00 zł często pojawia się, gdy ktoś podzieli 30 000 zł przez 7 500 kg (np. "połowę" produkcji) lub popełni błąd w konwersji i skali.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach kosztowych zawsze najpierw sprawdź jednostki (t, kg, szt.), a dopiero potem dziel koszty. Najczęstsza pułapka to dzielenie przez liczbę ton zamiast przez liczbę kilogramów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszt jednostkowy liczysz jako koszt całkowity podzielony przez ilość produkcji w tej samej jednostce. Najpierw zsumuj wszystkie pozycje kosztów, potem przelicz produkcję na kg (jeśli jest w tonach), a na końcu wykonaj dzielenie.
Wchodzą wszystkie koszty wymienione w treści, np. surowiec (owies), wynagrodzenia, energia oraz pozostałe koszty. W zadaniach egzaminacyjnych przyjmujesz, że to komplet kosztów dla danej partii i po prostu je sumujesz.
Pytanie dotyczy kosztu 1 kg, więc mianownik musi być w kilogramach. Gdy podzielisz przez liczbę ton (np. 15), otrzymasz koszt na 1 tonę, a nie na 1 kg. To najczęstszy błąd w tego typu obliczeniach.
Zapamiętaj prostą zasadę: 1 t = 1000 kg. Wystarczy dopisać trzy zera: 15 t = 15 000 kg. Dzięki temu unikasz błędów skali i od razu masz prawidłową ilość do obliczeń kosztu na 1 kg.
Tak, jeżeli zadanie mówi o kosztach całkowitych, to wszystkie podane pozycje (w tym "inne koszty") są częścią sumy. Pominięcie tej pozycji zaniży wynik i najczęściej prowadzi do wyboru zbyt małej wartości.
Najczęstsze błędy to: dzielenie kosztów przez 15 zamiast przez 15 000, pominięcie jednej pozycji kosztów przy sumowaniu oraz błędne przeliczenie 1 t na 100 kg. Warto wykonać krótki test sensowności wyniku przed wyborem odpowiedzi.
Oceń skalę: skoro 30 000 zł rozkłada się na 15 000 kg, to koszt 1 kg powinien być rzędu kilku złotych (a nie kilkudziesięciu). Możesz też sprawdzić w przybliżeniu: 15 000 × 2 zł = 30 000 zł, więc 2 zł/kg "zamykają" sumę.
Dotyczy kosztu wytworzenia (jednostkowego), czyli ile kosztuje wyprodukowanie 1 kg. Cena sprzedaży może być wyższa, bo obejmuje marżę, ryzyko i koszty pośrednie nieuwzględnione w zadaniu. Tu liczy się wyłącznie koszt z podanych danych.
Koszt 1 kg pomaga ustalić minimalną cenę, przy której produkcja nie przynosi straty, porównać warianty technologii (np. oszczędność energii) i ocenić wpływ zmian cen surowca. To podstawa kalkulacji opłacalności w przetwórstwie rolnym.
Najczęściej zaokrągla się do 2 miejsc po przecinku, bo operuje się złotymi i groszami. Jeśli w odpowiedziach są podane wartości typu 2,00 zł, to znak, że wynik powinien być dokładnie w takim formacie. Zawsze zachowaj spójność zapisu z wariantami odpowiedzi.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Koszt jednostkowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Koszt_jednostkowy (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Rachunek kosztów" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Rachunek_koszt%C3%B3w (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Tona" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Tona (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z rachunku kosztów w agrobiznesie (kalkulacja kosztu jednostkowego)
  • Ćwiczenia z przeliczania jednostek i kalkulacji kosztów (zadania maturalne/branżowe)
  • Artykuły i opracowania o rachunku kosztów i kalkulacji jednostkowej w przedsiębiorstwie

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego