KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 12.
Przedsiębiorca zawarł umowę zlecenia z 28-letnim Adamem Majem na kwotę 2 800,00 zł. Dla zleceniobiorcy umowa ta stanowi jedyny tytuł do ubezpieczeń społecznych. Ile wyniesie składka na ubezpieczenie zdrowotne do odprowadzenia do ZUS z tytułu zawartej umowy zlecenia, jeżeli zleceniobiorca nie wyraził zgody na objęcie go dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podstawę składki zdrowotnej przy umowie zlecenia stanowi przychód brutto pomniejszony o składki społeczne finansowane przez ubezpieczonego. Bez dobrowolnego chorobowego potrąca się 9,76% (emerytalna) i 1,5% (rentowa), czyli łącznie 11,26%. Z 2 800,00 zł daje to podstawę 2 484,72 zł, a 9% tej kwoty to 223,62 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W umowie zlecenia będącej jedynym tytułem do ubezpieczeń społecznych zleceniobiorca co do zasady podlega ubezpieczeniom społecznym, a składka zdrowotna jest liczona od podstawy pomniejszonej o składki społeczne potrącane z jego wynagrodzenia.

Krok 1: ustalenie, które składki społeczne potrącamy z kwoty brutto.
W treści podano, że zleceniobiorca nie wyraził zgody na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe. To oznacza, że po stronie ubezpieczonego pozostają składki: emerytalna i rentowa (chorobowej nie potrącamy). W praktyce do pomniejszenia podstawy zdrowotnej bierzemy wyłącznie te składki społeczne, które są finansowane przez ubezpieczonego.

Krok 2: obliczenie podstawy składki zdrowotnej.
Składki społeczne ubezpieczonego: 9,76% + 1,50% = 11,26%.
Podstawa zdrowotnej = 2 800,00 zł × (1 − 0,1126) = 2 800,00 zł × 0,8874 = 2 484,72 zł.

Krok 3: wyliczenie składki zdrowotnej.
Składka zdrowotna = 9% × 2 484,72 zł = 223,6248 zł, po zaokrągleniu do groszy: 223,62 zł.

Dlaczego pozostałe kwoty są błędne?

  • Odpowiedź "252,00 zł" odpowiada 9% liczonemu od pełnej kwoty 2 800,00 zł, czyli z pominięciem pomniejszenia o składki społeczne ubezpieczonego.
  • Odpowiedź "217,00 zł" sugeruje użycie innej (niepodanej) podstawy albo błędne/niekonsekwentne zaokrąglenia w trakcie obliczeń.
  • Odpowiedź "192,57 zł" wskazuje na zastosowanie niewłaściwej stawki procentowej lub pomniejszenie podstawy o składki, które nie powinny jej zmniejszać (np. składki finansowane przez płatnika).

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze sprawdź, czy w zadaniu jest informacja o dobrowolnym chorobowym. Ta jedna decyzja zmienia potrącenia społeczne, a więc i podstawę składki zdrowotnej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sytuacja, gdy zleceniobiorca nie ma innego "źródła" podlegania ubezpieczeniom społecznym (np. etatu). Wtedy umowa zlecenia zwykle powoduje obowiązek ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego, a składki liczy się od przychodu z tej umowy.
Najpierw ustalasz kwotę brutto z umowy, a potem odejmujesz składki społeczne finansowane przez ubezpieczonego (np. emerytalną i rentową, a chorobową tylko gdy jest dobrowolnie). Otrzymana kwota to podstawa, od której liczysz składkę zdrowotną.
Bo chorobowe, jeśli jest opłacane, jest składką społeczną potrącaną z wynagrodzenia ubezpieczonego. Zmniejsza więc podstawę, od której liczy się zdrowotną. Gdy zleceniobiorca nie przystępuje do chorobowego, podstawa zdrowotnej jest wyższa, a sama składka zdrowotna też rośnie.
Co do zasady potrąca się te składki społeczne, które finansuje ubezpieczony: emerytalną i rentową, a chorobową tylko wtedy, gdy zleceniobiorca złoży wniosek o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. To właśnie te potrącenia wpływają na podstawę zdrowotnej.
W zadaniach egzaminacyjnych częsty błąd polega na odejmowaniu wypadkowej od podstawy zdrowotnej. Zasadniczo podstawę zdrowotnej pomniejsza się o składki społeczne finansowane przez ubezpieczonego, więc składki typowo finansowane przez płatnika nie powinny obniżać tej podstawy.
1) Ustal kwotę brutto.
2) Oblicz składki społeczne ubezpieczonego (zależnie od chorobowego).
3) Podstawa zdrowotnej = brutto − społeczne ubezpieczonego.
4) Składka zdrowotna = 9% × podstawa.
5) Zaokrąglij do 1 grosza.
Najczęściej: liczenie 9% od brutto, nieuwzględnianie informacji o braku chorobowego, odejmowanie składek, które nie powinny pomniejszać podstawy, oraz zbyt wczesne zaokrąglanie wartości pośrednich. Pomaga zapisanie pełnego wzoru i zaokrąglenie dopiero na końcu.
W typowych zadaniach z kadr i płac wiek sam w sobie nie zmienia sposobu obliczenia składki zdrowotnej. Informacja o wieku bywa podana, aby wykluczyć szczególne przypadki (np. status ucznia/studenta). Kluczowe jest, czy dana osoba podlega ubezpieczeniom z tej umowy.
W praktyce istnieją wyjątki, np. w zależności od statusu zleceniobiorcy (uczeń/student), posiadania innych tytułów do ubezpieczeń czy zbiegu tytułów. Na egzaminie zawsze opieraj się na danych z treści: jeśli jest "jedyny tytuł do ubezpieczeń społecznych", to zwykle oznacza obowiązkowe składki.
Standardowo w zadaniach kadrowo-płacowych kwota umowy jest kwotą brutto, jeśli nie wskazano inaczej. Gdy pojawiają się składki ZUS i podatek, prawie zawsze startujesz od brutto. Jeśli treść jest niejednoznaczna, porównaj odpowiedzi: wynik zdrowotnej zwykle nie jest "okrągłą" częścią brutto.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że podstawę składki zdrowotnej przy umowie zlecenia stanowi przychód brutto pomniejszony o składki społeczne finansowane przez ubezpieczonego.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kadr i płac dotyczące umów cywilnoprawnych i naliczania składek
  • Instrukcje i poradniki rozliczania składek dostępne w serwisach informacyjnych instytucji ubezpieczeniowych
  • Zbiory zadań egzaminacyjnych dla technika ekonomisty: kadry i płace (umowa zlecenia)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego