KWALIFIKACJA HAN2 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 37.
Przedsiębiorstwo, które dokonało analizy wielkości aktualnych zapasów w stosunku do wielkości zapasów z okresów poprzednich, zastosowało metodę
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Porównanie wielkości aktualnych zapasów z poziomami z okresów poprzednich to analiza zmian w kolejnych momentach (miesiącach/kwartałach), czyli porównania w czasie.
Porównania w przestrzeni dotyczą zestawień między jednostkami (np. sklepami), a metody podstawiania służą analizie przyczyn odchyleń.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu kluczowy jest zwrot: "w stosunku do wielkości zapasów z okresów poprzednich". Oznacza to, że firma zestawia ten sam rodzaj wielkości (zapas) w kolejnych momentach, aby ocenić, jak zmienia się on w czasie (trend, dynamika, sezonowość). Taka procedura to metoda porównań w czasie, nazywana też analizą dynamiczną.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "porównań w przestrzeni" dotyczy porównywania tego samego zjawiska między różnymi obiektami w tym samym czasie, np. poziomu zapasów w dwóch sklepach, magazynach, regionach lub działach. Tu nie ma porównania między obiektami, tylko między okresami.
  • "różnicowego podstawiania" to metoda analizy przyczynowej. Stosuje się ją, gdy chcemy rozłożyć zmianę wyniku (np. wartości zapasów, kosztu, marży) na wpływ kilku czynników i wyliczyć wkład każdego czynnika. Samo zestawienie "teraz vs wcześniej" bez rozkładu na czynniki nie jest podstawianiem.
  • "łańcuchowego podstawiania" również służy analizie przyczynowej przy modelach wieloczynnikowych. Polega na stopniowym podstawianiu kolejnych wielkości (czynników) i obserwacji, jak zmienia się wynik. To inny cel niż proste porównanie poziomu zapasów w kolejnych okresach.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawiają się słowa "okresy poprzednie", "w kolejnych miesiącach", "na przestrzeni roku", najczęściej chodzi o porównania w czasie. Gdy mowa o "oddziałach", "sklepach", "regionach" – to porównania w przestrzeni. Metody podstawiania rozpoznasz po tym, że pytanie dotyczy wpływu czynników na zmianę wyniku, a nie tylko samej zmiany.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Porównania w czasie polegają na zestawieniu tej samej wielkości w kolejnych okresach, np. poziomu zapasów w styczniu, lutym i marcu. Celem jest ocena trendu, dynamiki zmian i ewentualnej sezonowości, co pomaga planować zakupy i ograniczać koszty magazynowania.
Bo odniesieniem są wcześniejsze okresy (np. poprzedni miesiąc, kwartał, rok), czyli ta sama miara jest obserwowana w różnych momentach. Nie porównujesz sklepów ani magazynów między sobą, tylko "teraz" względem "wcześniej", więc to typowa analiza dynamiczna.
Porównania w przestrzeni to zestawienie wielkości między różnymi obiektami w tym samym czasie, np. zapasy w sklepie A vs sklepie B w marcu. Stosuje się je do oceny różnic między oddziałami, regionami, magazynami lub działami oraz do wyszukiwania odchyleń organizacyjnych.
Szukaj słów-kluczy w treści. "Okresy poprzednie", "w kolejnych miesiącach", "rok do roku" sugerują czas. "Oddziały", "regiony", "sklepy", "magazyny" sugerują przestrzeń. Jeśli pytanie dotyczy tylko zmiany wielkości, zwykle jest to porównanie, a nie analiza przyczynowa.
To metoda analizy przyczynowej, w której bada się wpływ kilku czynników na zmianę wyniku poprzez stopniowe podstawianie kolejnych wartości czynników. Stosuje się ją, gdy wynik zależy od wielu elementów (np. cena, ilość, struktura), a celem jest rozdzielenie wpływu każdego z nich.
To także metoda analizy przyczynowej, używana do określenia, jak bardzo poszczególne czynniki wpłynęły na zmianę wyniku. Zamiast samego "porównania okresów", dąży się do policzenia wkładu czynników w odchylenie. Wymaga przyjęcia modelu zależności między wynikiem a czynnikami.
Nie. Często wystarczy analiza porównawcza, np. porównanie poziomu zapasów w czasie, rotacji czy sprzedaży. Metody podstawiania są potrzebne wtedy, gdy pytanie brzmi "dlaczego" wynik się zmienił i trzeba przypisać zmianę do konkretnych czynników, a nie tylko stwierdzić, że zaszła.
W praktyce wykorzystuje się m.in. rotację zapasów, poziom zapasu bezpieczeństwa, zapas minimalny i maksymalny oraz relację zapasów do sprzedaży. Same wskaźniki można analizować w czasie (trend) albo w przestrzeni (porównanie sklepów), zależnie od celu raportu.
Najczęściej mylą czas z przestrzenią: widzą słowo "porównanie" i wybierają dowolną metodę. Drugi błąd to mieszanie analizy opisowej z przyczynową: podstawianie wybierają wtedy, gdy w zadaniu nie ma mowy o czynnikach. Pomaga czytanie, co jest punktem odniesienia: okres czy obiekt.
Warto ćwiczyć rozpoznawanie, czy zadanie dotyczy trendu w czasie, różnic między jednostkami, czy rozkładu zmiany na czynniki. Pomagają krótkie fiszki z definicjami metod oraz proste przykłady: "miesiąc do miesiąca" (czas), "sklep do sklepu" (przestrzeń), "wpływ ceny i ilości" (przyczyny).
info

Statystycznie 77% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły do tematu: analiza ekonomiczna i wskaźnikowa w handlu
  • Notatki z lekcji dotyczące metod analizy porównawczej (w czasie i przestrzeni)
  • Zadania ćwiczeniowe z interpretacji zmian zapasów i wskaźników magazynowych (np. rotacja zapasów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego