W bilansie środki trwałe wykazuje się co do zasady w wartości netto, czyli jako wartość początkową pomniejszoną o dotychczasowe umorzenie (amortyzację narastająco). Dlatego przy sprzedaży środka trwałego kluczowe jest ustalenie jego wartości bilansowej netto.
Dane z zadania pozwalają policzyć wartość netto sprzedanej maszyny:
wartość netto = wartość początkowa − umorzenie
wartość netto = 6400 zł − 800 zł = 5600 zł
Jeżeli przedsiębiorstwo zaksięgowało sprzedaż tej maszyny, to w aktywach trwałych (w pozycji "środki trwałe") nie będzie już wykazywany ten składnik. W praktyce oznacza to, że łączna wartość bilansowa środków trwałych na koniec okresu spadnie o 5600 zł (czyli o wartość netto sprzedanego składnika).
Odpowiedź "25 400 zł" jest zgodna z tym mechanizmem: pokazuje stan środków trwałych po zmniejszeniu ich o wartość netto sprzedanej maszyny.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?
- "5 600 zł" to wartość netto sprzedanej maszyny. Jest to poprawny wynik cząstkowy, ale pytanie dotyczy wartości środków trwałych wykazanych w bilansie ogółem, a nie wartości sprzedanego składnika.
- "28 600 zł" sugeruje zbyt małe zmniejszenie aktywów trwałych (jakby odjęto inną wielkość niż wartość netto 5600 zł) albo pominięto wpływ sprzedaży na bilans.
- "35 000 zł" nie wynika z danych o wartości początkowej i umorzeniu; może odpowiadać błędnemu założeniu, że sprzedaż nie zmienia bilansowej wartości środków trwałych lub że należy dodać przychód ze sprzedaży do aktywów trwałych.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się "wartość początkowa" i "dotychczasowe umorzenie", prawie zawsze pierwszym krokiem jest policzenie wartości netto i dopiero potem ocena wpływu zdarzenia (sprzedaż, likwidacja, przekazanie) na bilans.
