W tej operacji gospodarczej przedsiębiorstwo otrzymuje fakturę VAT za zakup towarów handlowych, a termin płatności jest odroczony. To oznacza, że w momencie ujęcia faktury nie dochodzi jeszcze do zapłaty, lecz powstaje zobowiązanie wobec dostawcy.
Dlatego prawidłowy zapis obejmuje:
- Dt "Rozliczenie zakupu towarów" – ujmuje się wartość netto zakupu w układzie właściwym dla towarów przeznaczonych do magazynowania (zwykle konto pośrednie dla zakupów towarów, zanim rozliczy się je z magazynem).
- Dt "VAT naliczony" – jest to VAT z faktury zakupowej, który (o ile spełnione są warunki) podlega odliczeniu, więc jest ujmowany jako VAT naliczony, a nie należny.
- Ct "Rozrachunki z dostawcami" – to konto pokazuje zobowiązanie wobec kontrahenta, bo płatność nastąpi w przyszłości.
Pozostałe propozycje są błędne z typowych powodów:
- Wariant z "Kasa" po stronie Ct sugeruje, że zapłata nastąpiła od razu gotówką. To byłoby poprawne tylko przy płatności natychmiastowej, a w treści jest wyraźnie wskazany odroczony termin płatności.
- Wariant z "VAT należny" myli charakter VAT. VAT należny występuje przy sprzedaży (powstaje zobowiązanie podatkowe), natomiast przy zakupie występuje VAT naliczony.
- Wariant z "Rozrachunki z dostawcami" po stronie Dt odwraca sens ekonomiczny rozrachunku: Dt rozrachunków zwykle oznacza spłatę zobowiązania lub powstanie należności, a tu zobowiązanie dopiero powstaje, więc powinno być po stronie Ct.
Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy dokument oznacza zapłatę czy tylko powstanie zobowiązania; dopiero potem dobieraj konto "Kasa/Bank" albo "Rozrachunki". Następnie rozstrzygnij, czy to zakup (VAT naliczony) czy sprzedaż (VAT należny).
