KWALIFIKACJA SPL1 - CZERWIEC 2016 (test 2)

PYTANIE NR 31.
Przedsiębiorstwo posiada 4 linie produkcyjne. Wydajność jednej linii wynosi 250 szt. na godzinę. Przedsiębiorstwo zamierza produkować 10 000 szt. wyrobów tygodniowo. Jaki będzie poziom wykorzystania linii produkcyjnych przy założeniu 40 godzinnego tygodnia pracy?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wykorzystanie mocy to stosunek planowanej produkcji do maksymalnej zdolności. Zdolność tygodniowa: 4 linie × 250 szt./h × 40 h = 40 000 szt./tydz. Plan wynosi 10 000 szt., więc 10 000 / 40 000 = 0,25, czyli 25% wykorzystania linii.

Pełne wyjaśnienie:

"Poziom wykorzystania linii produkcyjnych" rozumie się jako procent wykorzystania zdolności produkcyjnej (capacity utilization): ile z dostępnej, maksymalnej produkcji w danym czasie jest faktycznie potrzebne do realizacji planu.

Krok 1: policz tygodniową zdolność produkcyjną jednej linii
Jedna linia wytwarza 250 sztuk na godzinę. Przy 40 godzinach pracy tygodniowo daje to:
250 × 40 = 10 000 szt./tydzień.

Krok 2: uwzględnij liczbę linii
Są 4 linie, więc łączna tygodniowa zdolność wynosi:
10 000 × 4 = 40 000 szt./tydzień.

Krok 3: wyznacz wykorzystanie
Planowana produkcja to 10 000 szt./tydzień. Wykorzystanie mocy to iloraz planu do zdolności:
10 000 / 40 000 = 0,25, czyli 25%.

Dlaczego pozostałe wartości są błędne? 10% wynikałoby z pomylenia podstawy (np. przyjęcia innej zdolności). 40% mogłoby być efektem niepoprawnego przeliczenia godzin lub wydajności. 100% oznaczałoby pełne obciążenie, ale plan (10 000) jest znacznie mniejszy od maksymalnej zdolności (40 000), więc takie wykorzystanie nie zachodzi.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw policz "maksimum" (zdolność), dopiero potem dziel plan przez maksimum i zamień na procent.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wskaźnik pokazujący, jaka część maksymalnej możliwej produkcji w danym czasie jest faktycznie używana. Liczy się go jako planowana produkcja / maksymalna zdolność i zwykle podaje w procentach. Pomaga ocenić, czy moce są niewykorzystane czy przeciążone.
Najpierw przelicz na tydzień: szt./h × liczba godzin pracy w tygodniu. Jeśli jest kilka linii/stanowisk, pomnóż wynik przez ich liczbę. Dopiero potem porównaj to z planem produkcji, aby uzyskać procent wykorzystania.
Bo każda linia wnosi własną, równoległą zdolność. Gdy linie pracują jednocześnie, łączna zdolność jest sumą ich możliwości. Pominięcie liczby linii to typowy błąd, który zaniża zdolność i zawyża pozorny poziom wykorzystania.
Nie musi dosłownie oznaczać "stania", ale informuje, że przy założonych parametrach plan produkcji zajmuje tylko 25% dostępnej zdolności. W praktyce mogą występować przezbrojenia, przestoje, zmiany asortymentu i inne ograniczenia, których to proste zadanie nie uwzględnia.
Najczęściej myli się jednostki (godzina vs tydzień), zapomina o liczbie linii/maszyn, odwraca ułamek (zdolność/plan zamiast plan/zdolność) albo liczy procent od złej podstawy. Pomaga schemat: najpierw policz maksimum, potem podziel plan przez maksimum.
Porównaj plan z maksymalną zdolnością: jeśli plan jest dużo mniejszy, procent powinien być wyraźnie poniżej 50%. Jeśli plan i zdolność są równe, wyjdzie 100%. Jeśli plan większy od zdolności, wynik przekroczy 100% (co oznacza, że założenia są niewykonalne bez zmian).
Gdy magazyn obsługuje produkcję i wyroby gotowe: znając plan oraz wykorzystanie mocy, można lepiej przewidzieć przyjęcia z produkcji, potrzebną powierzchnię składowania, liczbę zleceń kompletacyjnych i rytm wysyłek. To ułatwia planowanie zasobów i zmian pracy.
Zasada jest taka sama: podstaw w miejsce 40 odpowiednią liczbę godzin pracy w tygodniu (np. 35, 48). Następnie policz zdolność: liczba linii × wydajność × godziny. Wykorzystanie to nadal plan / zdolność wyrażone w procentach.
W prostych zadaniach egzaminacyjnych zwykle nie, o ile nie podano takich danych w treści. Przyjmuje się "czas nominalny" pracy (np. 40 h/tydz.). Jeśli w treści pojawi się informacja o przestojach lub przerwach, wtedy odejmuje się je od czasu pracy przed obliczeniem zdolności.
Najpierw znajdź zdolność tygodniową jednej linii: 250 × 40 = 10 000. Potem pomnóż przez 4 linie: 40 000. Na końcu porównaj z planem 10 000: to dokładnie 1/4, więc 25%. Szukanie ułamka (1/2, 1/4, 1/5) często przyspiesza liczenie.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Wykorzystanie mocy to stosunek planowanej produkcji do maksymalnej zdolności."

Źródła:

  • Wikipedia (EN), "Capacity utilization" — definicja i ogólna idea wskaźnika wykorzystania zdolności, https://en.wikipedia.org/wiki/Capacity_utilization - accessed 2026-03-02
  • Wikipedia (PL), "Zdolność produkcyjna" — pojęcie zdolności produkcyjnej (opis ogólny), https://pl.wikipedia.org/wiki/Zdolno%C5%9B%C4%87_produkcyjna - accessed 2026-03-02
  • Investopedia, "Capacity Utilization" — opis wskaźnika i interpretacja, https://www.investopedia.com/terms/c/capacityutilizationrate.asp - accessed 2026-03-02

Materiały:

  • Podstawy zarządzania operacjami: pojęcia zdolności, obciążenia, wykorzystania
  • Ćwiczenia rachunkowe z wydajności i czasu pracy (zadania typu "szt./h → szt./tydzień")
  • Materiały szkolne z planowania produkcji i logistyki wewnętrznej (harmonogramowanie, moce)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego