KWALIFIKACJA TDR2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 23.
Przedsiębiorstwo transportowe w jednym miesiącu przewiozło 400 t ładunku na odległość 500 km. Jaki jest koszt 1 tkm, jeżeli miesięczne koszty transportu wyniosły 100 000,00 zł?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Tonokilometry to iloczyn masy i odległości: 400 t × 500 km = 200 000 tkm.
Koszt 1 tkm = 100 000 zł / 200 000 tkm = 0,50 zł/tkm. Wynik jest kosztem jednostkowym pracy przewozowej w danym miesiącu.

Pełne wyjaśnienie:

Aby obliczyć koszt 1 tkm, najpierw trzeba policzyć wykonaną pracę przewozową w tonokilometrach. Tonokilometr (tkm) oznacza przewiezienie 1 tony ładunku na odległość 1 km, więc w zadaniach rachunkowych liczy się go jako iloczyn masy i trasy.

Krok 1: oblicz liczbę tkm
W miesiącu przewieziono 400 t na odległość 500 km, zatem:
400 × 500 = 200 000 tkm.

Krok 2: oblicz koszt jednostkowy
Koszt 1 tkm to koszty miesięczne podzielone przez liczbę tonokilometrów:
100 000 zł / 200 000 tkm = 0,50 zł/tkm.

Dlatego odpowiedź "0,50 zł/tkm" jest poprawna: pokazuje, ile kosztowała przedsiębiorstwo jedna jednostka wykonanej pracy przewozowej (t·km) w danym miesiącu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "0,40 zł/tkm" mogłoby wyjść z błędnego przeliczenia tkm (np. przyjęcia większej liczby tkm niż faktycznie) albo z pomyłki w dzieleniu.
  • "0,25 zł/tkm" sugeruje, jakby wykonano dwa razy więcej tkm (albo poniesiono dwa razy mniejsze koszty). To częsty skutek pominięcia kontroli rzędu wielkości wyniku.
  • "0,80 zł/tkm" może być wynikiem zaniżenia tkm (np. błędnego mnożenia 400×500) lub podzielenia kosztów przez niewłaściwy mianownik.

Wskazówka egzaminacyjna: po obliczeniu zawsze sprawdź jednostkę. Jeśli liczysz "koszt 1 tkm", w mianowniku musi pojawić się tkm (t·km), a nie sama "tona" lub sam "kilometr".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Tonokilometr (tkm) to jednostka pracy przewozowej: 1 tkm oznacza przewiezienie 1 tony ładunku na odległość 1 km. W zadaniach rachunkowych zwykle liczy się go jako masa (t) × odległość (km).
Pracę przewozową w tkm liczysz jako iloczyn: tkm = t × km. Przykład: 400 t przewiezione na 500 km daje 400×500 = 200 000 tkm. To podstawa do wyznaczania kosztu na 1 tkm i porównań efektywności.
Koszt 1 tkm jest kosztem jednostkowym efektu. Skoro efektem jest wykonana praca przewozowa (tkm), to dzielisz koszty okresu przez liczbę tkm. Dzięki temu wynik jest porównywalny między miesiącami i zleceniami o różnych trasach i masach.
Najpierw policz tkm w miesiącu (masa × odległość). Potem podziel koszty miesięczne przez tkm: koszt 1 tkm = koszty / tkm. Zawsze sprawdź, czy w mianowniku masz tkm, a nie same tony lub same kilometry.
Pośrednio tak, ale w obliczeniach tkm liczy się przede wszystkim łączny efekt: sumę (t × km) ze wszystkich przewozów. Nieważne, czy ładunek przewieziono jednym pojazdem czy kilkoma – jeśli suma mas i odległości jest taka sama, łączne tkm będą takie same.
Najczęściej: (1) dzielenie kosztów tylko przez tony albo tylko przez km, (2) pomyłka w mnożeniu masy przez odległość, (3) brak kontroli jednostek i rzędu wielkości, (4) mylenie tkm z "tkm/poj." lub z innymi wskaźnikami efektywności.
Wynik 0,50 zł/tkm oznacza, że w danym okresie firma ponosiła średnio 50 groszy kosztu na wykonanie 1 tonokilometra pracy przewozowej. Taki wskaźnik pomaga porównywać opłacalność przewozów i kontrolować koszty w czasie.
Sprawdź: (1) czy policzone tkm = t × km, (2) czy jednostka wyniku to zł/tkm, (3) czy wynik rośnie, gdy rosną koszty, a maleje, gdy rośnie liczba tkm. Dodatkowo warto oszacować rząd wielkości: większa praca przy tych samych kosztach obniża zł/tkm.
Stosuje się je przy kalkulacji stawek, analizie rentowności kontraktów, budżetowaniu kosztów floty i porównywaniu efektywności tras. Zł/tkm pozwala ujednolicić porównania, bo uwzględnia jednocześnie masę ładunku i dystans.
Ćwicz schemat: 1) tkm = t × km, 2) koszt jednostkowy = koszty / tkm. Rób krótką kontrolę jednostek po każdym zadaniu. Rozwiązuj też warianty z sumowaniem kilku przewozów i z danymi w różnych jednostkach (kg, km, t).
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Tonokilometry to iloczyn masy i odległości: 400 t × 500 km = 200 000 tkm.Koszt 1 tkm = 100 000 zł / 200 000 tkm = 0,50 zł/tkm."

Źródła:

  • Eurostat Statistics Explained – glossary: Tonne-kilometre (tkm), https://ec.europa.eu/eurostat/statistics-explained/index.php?title=Glossary:Tonne-kilometre_(tkm) - dostęp 2026-02-27
  • GUS – Słownik pojęć statystycznych (hasło: "tonokilometr"), https://stat.gov.pl/metainformacje/slownik-pojec/ - dostęp 2026-02-27
  • OECD Data / Glossary (hasło dotyczące "tonne-kilometre" jako miary pracy przewozowej), https://data.oecd.org/transport/freight-transport.htm - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki/opracowania z ekonomiki transportu (kalkulacja pracy przewozowej i kosztów jednostkowych)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji z organizacji przewozów drogowych (zadania rachunkowe: tkm, koszty, stawki)
  • Słowniki pojęć statystycznych i logistycznych (definicje: tonokilometr, praca przewozowa)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego