KWALIFIKACJA EKA7 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 22.
Przedsiębiorstwo w danym okresie na produkcję wyrobu X poniosło koszty przedstawione w tabeli. Ile wyniesie całkowity koszt własny wytworzenia wyrobu gotowego X?
Ilustracja przedstawia tabelę z kosztami związanymi z produkcją wyrobu X w kontekście egzaminu zawodowego dla technika
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Koszt własny wytworzenia wyrobu obejmuje łącznie koszty bezpośrednie (np. materiały i płace) oraz koszty pośrednie produkcji (wydziałowe) i koszty zarządu ujęte w tabeli. Aby uzyskać koszt całkowity na sztukę, należy zsumować wszystkie pozycje kosztów: 20 000 + 12 000 + 10 000 + 8 000 = 50 000 zł/szt.

Pełne wyjaśnienie:

Koszt własny wytworzenia to wartość kosztów poniesionych w związku z doprowadzeniem produktu do postaci i miejsca, w jakich znajduje się on na dzień wyceny. W praktyce kalkulacyjnej (rachunkowość zarządcza) przyjmuje się, że obejmuje on zarówno koszty bezpośrednie, jak i odpowiednią część kosztów pośrednich związanych z produkcją.

Jak liczyć w tym zadaniu?
W tabeli podano składniki kosztów poniesionych na produkcję wyrobu X w danym okresie. Skoro pytanie dotyczy całkowitego kosztu własnego wytworzenia, należy uwzględnić wszystkie pozycje z tabeli, tj.:

  • materiały bezpośrednie,
  • płace bezpośrednie,
  • koszty wydziałowe (pośrednie produkcji),
  • koszty zarządu (pośrednie ogólnozakładowe) – o ile w danych są przypisane do wytworzenia produktu.

Obliczenie
Sumujemy wartości z tabeli: 20 000 + 12 000 + 10 000 + 8 000 = 50 000. Otrzymujemy więc koszt własny wytworzenia 50 000,00 zł/szt.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • 32 000,00 zł/szt. – typowo odpowiada ujęciu jedynie części kosztów (np. pominięciu kosztów pośrednich). To błąd polegający na zawężeniu kosztu wytworzenia do kosztów "najbardziej widocznych".
  • 42 000,00 zł/szt. – wskazuje na nieuwzględnienie jednej z pozycji z tabeli (często mylone lub pomijane są koszty zarządu albo koszty wydziałowe). Wynik może też pochodzić z błędu w dodawaniu po poprawnym wyborze składników.
  • 20 000,00 zł/szt. – jest równe jednej pozycji (np. materiałom bezpośrednim), czyli uwzględnia wyłącznie wycinek kosztów. Takie podejście nie daje "całkowitego" kosztu własnego wytworzenia.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści jest "koszt własny wytworzenia" i masz tabelę składników kosztów produkcyjnych, najpierw sprawdź, czy w danych są koszty pośrednie (wydziałowe, zarządu). Jeśli są ujęte jako element kalkulacji wytworzenia, dodajesz je do kosztów bezpośrednich.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Koszt własny wytworzenia to suma kosztów poniesionych, aby wytworzyć produkt: obejmuje koszty bezpośrednie (np. materiały, płace) oraz odpowiednią część kosztów pośrednich związanych z produkcją (np. koszty wydziałowe) i – jeśli są przypisane do wytworzenia – koszty ogólne zarządu.
Najczęściej uwzględnia się: materiały bezpośrednie, płace bezpośrednie, koszty wydziałowe (energia, amortyzacja, utrzymanie wydziału) oraz część kosztów zarządu, jeśli w danych zadania są one traktowane jako składnik kalkulacji wytworzenia.
Koszty wydziałowe są pośrednio związane z produkcją (np. energia maszyn, utrzymanie hali, amortyzacja). Bez ich uwzględnienia koszt wytworzenia byłby zaniżony, co prowadzi do błędnych decyzji cenowych i oceny rentowności. W kalkulacji pełnej koszty te rozlicza się na produkty.
To zależy od przyjętych zasad i danych w zadaniu. W wielu ujęciach do kosztu wytworzenia wlicza się koszty produkcyjne (bezpośrednie i wydziałowe), a koszty zarządu pozostają kosztami okresu. Jeśli jednak tabela w zadaniu traktuje koszty zarządu jako element kalkulacji, należy je uwzględnić.
Najpierw zidentyfikuj wszystkie pozycje kosztów dotyczące wytworzenia produktu, które podano w tabeli. Następnie wykonaj proste sumowanie tych wartości. W tym typie zadań kluczowe jest, aby nie pominąć kosztów pośrednich (wydziałowych i ewentualnie zarządu), jeśli są wskazane jako składniki kosztu.
Najczęściej: (1) pomijanie kosztów pośrednich i liczenie tylko materiałów oraz płac, (2) nieuwzględnienie jednej pozycji z tabeli przez pośpiech, (3) pomylenie kosztu wytworzenia z kosztem własnym sprzedaży (dokładanie kosztów sprzedaży, których w danych nie ma).
Zapis "zł/szt." oznacza koszt w przeliczeniu na jedną sztukę wyrobu. W zadaniach egzaminacyjnych trzeba sprawdzić, czy koszty w tabeli są już podane na sztukę, czy dotyczą całej partii/okresu. Jeżeli tabelę opisano jako koszty produkcji wyrobu X na sztukę, wynik też podajesz w zł/szt.
Jest podstawą do ustalenia minimalnej ceny sprzedaży, analizy rentowności i kontroli kosztów. Pomaga też w wycenie zapasów produktów gotowych i produkcji w toku. Zaniżenie kosztu wytworzenia może sztucznie zawyżyć wynik finansowy i prowadzić do błędnych decyzji zarządczych.
Koszty bezpośrednie można przypisać do konkretnego wyrobu wprost (np. materiał zużyty do produktu, płaca pracownika wykonującego produkt). Koszty pośrednie dotyczą ogółu produkcji lub wydziału (np. energia, amortyzacja) i wymagają rozliczenia na produkty według klucza.
Ćwicz rozpoznawanie składników kosztu wytworzenia (materiały, płace, wydziałowe, zarząd) i wykonuj krótkie kalkulacje na tabelach. Ucz się typowych pułapek: pomijanie kosztów pośrednich oraz mylenie kosztu wytworzenia z kosztami sprzedaży. Rozwiązuj arkusze z lat ubiegłych i sprawdzaj schemat sumowania.
info

Około 67% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że koszt własny wytworzenia wyrobu obejmuje łącznie koszty bezpośrednie (np. materiały i płace) oraz koszty pośrednie produkcji (wydziałowe) i koszty zarządu ujęte w tabeli.

Źródła:

  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, art. 28 ust. 3, Dz.U. 2023 poz. 120
  • Komitet Standardów Rachunkowości, Krajowy Standard Rachunkowości nr 11 (KSR 11) – zakres: koszt wytworzenia i koszty produkcji (tytuł standardu i treść standardu w publikacji KSR)

Materiały:

  • Ustawa o rachunkowości – definicja i zakres kosztu wytworzenia (art. 28 ust. 3)
  • Krajowy Standard Rachunkowości nr 11 – omówienie kosztów wytworzenia
  • Podręczniki do rachunkowości zarządczej: kalkulacja podziałowa i doliczeniowa

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego