KWALIFIKACJA EKA7 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 31.
Przedsiębiorstwo w okresie sprawozdawczym wytworzyło:
- 100 szt. wyrobów gotowych,
- 50 szt. produktów niezakończonych, przerobionych w 50%.

Ile wynosi jednostkowy koszt wytworzenia produktu niezakończonego?
Ilustracja przedstawia tabelę związaną z kosztami wytworzenia w kontekście egzaminu zawodowego dla technika ekonomisty.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Produkcję niezakończoną przelicza się na jednostki ekwiwalentne.
50 szt. przerobionych w 50% daje 25 jednostek ekwiwalentnych. Razem z 100 szt. wyrobów gotowych (100%) otrzymujemy 125 jednostek ekwiwalentnych. Koszt jednostkowy wyznacza się przez podział kosztów okresu przez 125; w tym zadaniu daje to 20,00 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniach o produkcji w toku (produktach niezakończonych) kluczowe jest użycie jednostek ekwiwalentnych, czyli przeliczenie nieukończonych sztuk na "odpowiednik" wyrobu w 100% ukończonego.

Najpierw ustala się liczbę jednostek ekwiwalentnych:

  • Wyroby gotowe: 100 sztuk, a więc są traktowane jako 100% ukończone → 100 jednostek ekwiwalentnych.
  • Produkty niezakończone: 50 sztuk przerobionych w 50% → 50 × 50% = 25 jednostek ekwiwalentnych.

Łącznie: 100 + 25 = 125 jednostek ekwiwalentnych.

Następnie oblicza się koszt jednostkowy jako:

koszt jednostkowy = łączne koszty wytworzenia w okresie / liczba jednostek ekwiwalentnych.

Zgodnie z danymi zadania (i przyjętym w nim poziomem kosztów) otrzymuje się wynik 20,00 zł.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe? Wartości takie jak 40,00 zł, 50,00 zł czy 100,00 zł zwykle wynikają z typowych pomyłek: nieuwzględnienia przeliczenia 50% przerobu (traktowanie 50 sztuk jak 50 pełnych), błędnego sumowania 100 + 50 zamiast 100 + 25 albo mylenia kosztu jednostki ekwiwalentnej z kosztem przypisanym do całej partii produktu w toku. W praktyce zawsze trzeba najpierw zbudować jednostki ekwiwalentne, a dopiero potem dzielić koszty.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Jednostki ekwiwalentne to przeliczenie nieukończonych sztuk na odpowiednik wyrobu ukończonego w 100%.

Przykład: 50 sztuk przerobionych w 50% to 25 jednostek ekwiwalentnych (50 × 0,5).

Mnożysz liczbę sztuk w toku przez stopień zaawansowania.

Dla 50 sztuk przerobionych w 50%: 50 × 50% = 25 jednostek ekwiwalentnych. To oznacza, że wykonano "połowę pracy" dla 50 sztuk.

Wyroby gotowe są zakończone, więc mają pełne zużycie kosztów wytworzenia odpowiadające 1 jednostce wyrobu.

Dlatego 1 sztuka wyrobu gotowego = 1 jednostka ekwiwalentna (100% ukończenia).

Oznacza, że przeciętnie wykonano połowę czynności/zużyto połowę zasobów potrzebnych do ukończenia produktu.

W kalkulacji kosztu nie traktuje się go jak pełnego wyrobu, tylko jako część jednostki ekwiwalentnej.

Najpierw liczysz łączną liczbę jednostek ekwiwalentnych (wyroby gotowe + przeliczone WIP).

Potem dzielisz koszty wytworzenia okresu przez tę liczbę. Otrzymujesz koszt na 1 jednostkę ekwiwalentną.

To zależy od definicji w zadaniu. Często chodzi o koszt 1 jednostki ekwiwalentnej (jak dla wyrobu gotowego), a czasem o koszt 1 sztuki w toku po uwzględnieniu stopnia przerobu.

Na egzaminie sprawdzaj, jak autor rozumie "jednostkowy".

Najczęstsze błędy to: pominięcie stopnia przerobu (50%); sumowanie 100 + 50 zamiast 100 + 25; mylenie kosztu jednostki ekwiwalentnej z kosztem całej partii; oraz liczenie "na skróty" bez zapisania jednostek ekwiwalentnych.

Najczęściej na koniec okresu sprawozdawczego (miesiąca, kwartału, roku), aby prawidłowo ustalić wartość zapasów i koszt własny sprzedaży.

Wycena WIP wpływa na wynik finansowy, dlatego musi być konsekwentna i udokumentowana.

Ponieważ część kosztów została już poniesiona, ale produkt nie jest jeszcze gotowy. Jednostki ekwiwalentne "ważą" sztuki w toku zgodnie z wykonanym przerobem.

Dzięki temu koszty dzieli się proporcjonalnie do faktycznie wykonanej pracy.

Ćwicz schemat: (1) policz jednostki ekwiwalentne, (2) ustal koszt na jednostkę ekwiwalentną, (3) rozdziel koszty na wyroby gotowe i WIP.

Na egzaminie zawsze zapisuj pośrednie kroki—zmniejsza to ryzyko pomyłki przy procentach przerobu.

info

Około 41% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Produkcję niezakończoną przelicza się na jednostki ekwiwalentne.50 szt."

Źródła:

  • Międzynarodowy Standard Rachunkowości (MSR) 2 "Zapasy" (IAS 2 Inventories) – zasady wyceny zapasów i kosztu wytworzenia, w tym ujęcie produktów w toku

Materiały:

  • Podręczniki do rachunku kosztów i kalkulacji (działy: produkcja w toku, jednostki ekwiwalentne)
  • Zbiory zadań z rachunkowości zarządczej/kosztów (kalkulacja podziałowa)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji EKA.7 dotyczące wyceny zapasów i kosztu wytworzenia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego