KWALIFIKACJA EKA4 - STYCZEŃ 2012

PYTANIE NR 40.
Przedsiębiorstwo w związku z zaplanowanym remontem budynku produkcyjnego do końca roku obrotowego utworzyło rezerwę w wysokości 10 000 złotych. Wartość utworzonej rezerwy zostanie wykazana w bilansie jako rozliczenia międzyokresowe
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rezerwa na planowany remont dotyczy przyszłych kosztów i stanowi zobowiązanie o niepewnej kwocie/terminie, więc jest ujmowana po stronie pasywów jako bierne rozliczenia międzyokresowe. "Czynne" dotyczą aktywów (kosztów rozliczanych w przyszłości), a nie rezerw. "Przychodów" i "kosztów zakupu" nie pasują do istoty rezerwy.

Pełne wyjaśnienie:

Utworzenie rezerwy na planowany remont budynku produkcyjnego oznacza, że jednostka przewiduje przyszły obowiązek poniesienia kosztów, którego dokładna kwota lub termin nie są jeszcze pewne. W ujęciu bilansowym rezerwy prezentuje się po stronie pasywów, bo ekonomicznie są zbliżone do zobowiązań (obciążają przyszłe zasoby jednostki).

Dlatego właściwa klasyfikacja jako bierne rozliczenia międzyokresowe wynika z logiki: to nie jest składnik majątku, tylko przyszłe obciążenie, które dotyczy bieżącego okresu (zasada memoriału i współmierności), ale zostanie poniesione w przyszłości.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • "czynne" – czynne rozliczenia międzyokresowe ujmuje się w aktywach i dotyczą sytuacji, gdy jednostka poniosła już wydatek/koszt, który ma zostać rozliczony w kolejnych okresach (np. opłacone z góry ubezpieczenie). Rezerwa na remont nie jest "opłaconym z góry" kosztem, tylko przewidywanym zobowiązaniem.
  • "przychodów" – rozliczenia międzyokresowe przychodów dotyczą głównie przychodów otrzymanych z góry (np. zaliczki na przyszłe świadczenia). W opisie jest mowa o remoncie i rezerwie, czyli o przyszłych kosztach, a nie o przychodach.
  • "kosztów zakupu" – koszty zakupu dotyczą nabycia materiałów/towarów (transport, załadunek, ubezpieczenie w drodze itp.). Nie opisują one rezerwy tworzonej na remont środka trwałego/budynku.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się rezerwa na przyszłe koszty (remont, naprawy, świadczenia), najpierw zadaj sobie pytanie: "czy to jest aktywo czy pasywo?". Jeśli to przyszłe obciążenie – szukaj odpowiedzi związanej z pasywami i ujęciem biernym.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rezerwa to ujęte w księgach przewidywane zobowiązanie dotyczące przyszłych wydatków, gdy kwota lub termin są niepewne. Tworzy się ją, aby zachować zasadę memoriału i rzetelnie pokazać w sprawozdaniu obciążenia związane z bieżącym okresem, mimo że zapłata nastąpi później.
Rezerwa oznacza przyszłe obciążenie zasobów jednostki, czyli jest ekonomicznie podobna do zobowiązania. Pasywa pokazują źródła finansowania i zobowiązania, dlatego rezerwy (w ujęciu szkolnym) prezentuje się po stronie pasywów, a nie w aktywach.
Czynne dotyczą aktywów: jednostka zapłaciła lub poniosła koszt wcześniej, a rozliczy go w przyszłości (np. opłacone z góry ubezpieczenie). Bierne dotyczą pasywów: koszt dotyczy okresu bieżącego, ale faktura/zapłata nastąpi później (np. rezerwy na przyszłe koszty).
Nie. Zobowiązanie wobec dostawcy jest zwykle pewne co do kwoty i terminu (wynika z faktury/umowy). Rezerwa dotyczy sytuacji niepewnej: wiadomo, że obciążenie wystąpi, ale nie da się jeszcze precyzyjnie określić kwoty albo daty poniesienia kosztu.
Typowe przypadki to m.in. planowane naprawy i remonty, zobowiązania z tytułu gwarancji, odprawy, toczące się spory, koszty likwidacji szkód lub inne przyszłe koszty, które można racjonalnie oszacować i które wynikają z bieżącej działalności.
Rozliczenia międzyokresowe przychodów wiążą się z przychodami otrzymanymi z góry lub należnymi w innym okresie niż wykonanie świadczenia. Remont i rezerwa dotyczą kosztów oraz przyszłego obciążenia, a nie przychodu, dlatego ta kategoria nie opisuje sytuacji z pytania.
Na poziomie nauki do egzaminu warto kojarzyć bierne rozliczenia z pasywami i kosztami dotyczącymi bieżącego okresu, które zostaną udokumentowane później. Konkretne numery kont zależą od zakładowego planu kont, ale sens jest stały: to "koszt teraz, dokument/zapłata później".
Nie zawsze. Sama "intencja" remontu nie musi wystarczyć – istotne jest, czy istnieje przesłanka obowiązku i wiarygodnego oszacowania. Na egzaminie szkolnym zwykle przyjmuje się, że skoro jednostka utworzyła rezerwę, to spełniła warunki jej ujęcia.
Najczęściej myli się "czynne" z "bierne" (bo brzmią podobnie), przenosi się intuicję "remont = koszt" na aktywa, albo automatycznie wybiera się "przychodów", gdy pojawia się słowo "rozliczenia". Pomaga sprawdzenie: aktywa = korzyści, pasywa = przyszłe obciążenia.
Stosuj prosty filtr: (1) Czy zdarzenie tworzy składnik majątku? Jeśli nie, to nie aktywa. (2) Czy powstaje przyszłe obciążenie lub zobowiązanie? Jeśli tak, to pasywa. (3) Gdy mowa o kosztach "na przyszłość" ujętych dziś, często chodzi o bierne rozliczenia/rezerwy.
info

Statystycznie 40% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że rezerwa na planowany remont dotyczy przyszłych kosztów i stanowi zobowiązanie o niepewnej kwocie/terminie, więc jest ujmowana po stronie pasywów jako bierne rozliczenia międzyokresowe.

Źródła:

  • Międzynarodowy Standard Rachunkowości (MSR) 37 "Rezerwy, zobowiązania warunkowe i aktywa warunkowe" – zasady ujmowania i prezentacji rezerw

Materiały:

  • Podręcznik do rachunkowości finansowej dla technika rachunkowości (działy: bilans, rezerwy, rozliczenia międzyokresowe)
  • Komentarz dydaktyczny do sprawozdań finansowych: układ bilansu i zasady prezentacji
  • Zestawy zadań egzaminacyjnych EKA.7 dotyczące bilansu i rozliczeń międzyokresowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego