KWALIFIKACJA EKA5 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 8.
Przedsiębiorstwo zatrudniło osobę fizyczną na podstawie umowy zlecenia, ustalając wynagrodzenie w wysokości 2 000,00 zł brutto. Jest to jedyne źródło dochodów zleceniobiorcy, który nie wniósł o objęcie go dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Ile wyniosą składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez zleceniobiorcę?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przy umowie zlecenia, gdy zleceniobiorca nie przystąpił do dobrowolnego chorobowego, finansuje z własnego wynagrodzenia tylko składkę emerytalną i rentową.
Sumuje się więc stawki tych składek i mnoży przez podstawę 2 000,00 zł: 2 000,00 × (9,76% + 1,50%) = 225,20 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu chodzi wyłącznie o składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez zleceniobiorcę, czyli potrącane z jego wynagrodzenia brutto. Dla umowy zlecenia, gdy jest to jedyne źródło dochodu i nie ma informacji o zwolnieniach (np. status studenta), standardowo rozpatruje się składki społeczne: emerytalną, rentową oraz ewentualnie chorobową (dobrowolną).

Kluczowa informacja brzmi: "nie wniósł o objęcie go dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym". To oznacza, że w części finansowanej przez zleceniobiorcę pozostają składki:

  • emerytalna (część finansowana przez ubezpieczonego),
  • rentowa (część finansowana przez ubezpieczonego).

Nie dolicza się tu chorobowej, bo nie została wybrana. Pytanie nie dotyczy też składki zdrowotnej ani składek finansowanych przez płatnika (zleceniodawcę) – dlatego należy policzyć wyłącznie część "pracowniczą" składek społecznych.

Obliczenie jest procentowe od podstawy 2 000,00 zł:

2 000,00 × (9,76% + 1,50%) = 2 000,00 × 11,26% = 225,20 zł.

Pozostałe odpowiedzi są typowymi pułapkami: 180,00 zł może wynikać z przyjęcia tylko jednej składki lub błędnej stawki; 274,20 zł sugeruje doliczenie dodatkowego ubezpieczenia (np. chorobowego) mimo warunku w treści; 454,20 zł odpowiada myleniu "części zleceniobiorcy" z większym, łącznym obciążeniem, obejmującym także składki finansowane przez płatnika.

Na egzaminie zawsze podkreśl w treści: kto finansuje składki oraz czy chorobowe jest dobrowolne – to najczęstsze źródła błędów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dobrowolne chorobowe oznacza, że zleceniobiorca jest nim objęty tylko wtedy, gdy złoży odpowiedni wniosek (zgłoszenie). Jeśli nie przystąpi, nie potrąca się tej składki z jego wynagrodzenia, a w obliczeniach składek społecznych po jego stronie uwzględnia się mniej pozycji.
Co do zasady zleceniobiorca finansuje z własnego wynagrodzenia część składki emerytalnej i część składki rentowej, a składkę chorobową tylko wtedy, gdy dobrowolnie do niej przystąpi. Pytania egzaminacyjne często zawężają zakres do "finansowanych przez zleceniobiorcę", więc nie liczy się części płatnika.
Należy ustalić, które składki są po stronie zleceniobiorcy (z treści: bez dobrowolnego chorobowego), zsumować właściwe stawki procentowe i pomnożyć przez podstawę 2000 zł. Wynik zaokrągla się do groszy. Najpierw wybór składek, dopiero potem matematyka.
Nie dolicza się jej, ponieważ treść wskazuje, że zleceniobiorca nie wniósł o objęcie dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym. Skoro nie przystąpił, ta składka nie jest należna po jego stronie i nie powinna zwiększać potrąceń z wynagrodzenia brutto.
Nie. Składka zdrowotna jest odrębną kategorią niż składki na ubezpieczenia społeczne. W zadaniu wprost pytano o składki społeczne finansowane przez zleceniobiorcę, więc w obliczeniu nie należy mieszać składki zdrowotnej z emerytalną, rentową czy chorobową.
Wskazówką jest sformułowanie "finansowane przez zleceniobiorcę" albo "potrącane z wynagrodzenia". To oznacza, że pomijasz składki finansowane przez płatnika (zleceniodawcę). Częsty błąd to liczenie łącznego obciążenia, które daje dużo większą kwotę.
Może wystąpić brak obowiązku składek społecznych w szczególnych sytuacjach (np. określone statusy lub inne tytuły do ubezpieczeń), ale zawsze wynika to z konkretnych warunków podanych w zadaniu. Na egzaminie czytaj uważnie informacje o wieku, statusie ucznia/studenta i o innych źródłach dochodu.
Najczęstsze błędy to: doliczanie chorobowego mimo braku wniosku, doliczanie składki zdrowotnej do społecznych, liczenie składek płatnika zamiast ubezpieczonego oraz pomijanie informacji "jedyne źródło dochodu". Warto robić krótką listę: które składki TAK, które NIE.
Oszacuj rząd wielkości: jeśli po stronie zleceniobiorcy są tylko dwie składki, łączna stawka będzie około kilkunastu procent. Dla 2000 zł kilkanaście procent to ok. 200–300 zł. Wynik znacznie większy (np. ponad 400 zł) zwykle oznacza, że policzono także składki finansowane przez płatnika.
Naucz się schematu: (1) ustal tytuł ubezpieczenia i obowiązkowe składki, (2) sprawdź dobrowolne chorobowe, (3) rozdziel "finansuje ubezpieczony" vs "finansuje płatnik", (4) wykonaj obliczenie procentowe i zaokrąglenie. Przećwicz kilka wariantów z różnymi warunkami.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kadr i płac dotyczące umów cywilnoprawnych (zestawienie: obowiązkowe vs dobrowolne ubezpieczenia)
  • Przykładowe zadania maturalno-zawodowe z obliczeń składek dla umowy zlecenia
  • Instrukcje/poradniki ZUS dotyczące rozliczania składek dla zleceniobiorców (sekcje edukacyjne i poradnikowe)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego