KWALIFIKACJA BUD8 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 7.
Przedstawiona na rysunku kausza jest elementem
Ilustracja przedstawia metalowy element o kształcie przypominającym łzę lub kroplę wody, znany jako kausza.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kausza to metalowa wkładka w kształcie "łezki", którą umieszcza się w uchu liny, aby zapobiec jej przetarciu i zgnieceniu podczas pracy. Dlatego stanowi element zawiesia linowego. Wielokrążek to układ krążków, śruba rzymska służy do napinania, a szekla to łącznik w kształcie "U".

Pełne wyjaśnienie:

Kausza jest elementem osprzętu linowego stosowanym w zakończeniach lin stalowych, najczęściej w formie ucha (pętli). Jej podstawową funkcją jest ochrona liny w miejscu największego nacisku i tarcia: kausza nadaje uchu właściwy kształt, zwiększa promień gięcia liny i ogranicza przecieranie drutów o hak lub inne elementy zaczepowe. Z tego powodu kausza jest typowym składnikiem zawiesia linowego.

Odpowiedź "zawiesia linowego." jest poprawna, bo kausza występuje właśnie w oku zawiesia (np. przy zaplataniu, zaciskach lub tulejach). Bez kauszy ucho liny szybciej ulega zużyciu, a praca zawiesia jest mniej bezpieczna.

Pozostałe odpowiedzi opisują inne elementy o innym przeznaczeniu:

  • "wielokrążka." jest błędne, ponieważ wielokrążek to zestaw krążków (bloczków) z liną lub cięgnem, używany do uzyskania przełożenia siły. Kausza nie pełni roli krążka ani nie zmienia przełożenia.
  • "śruby rzymskiej." jest błędne, bo śruba rzymska służy do napinania i regulacji długości cięgien (np. odciągów). Nie jest elementem ochronnym oka liny.
  • "szekli." jest błędne, ponieważ szekla to łącznik (z jarzmem i sworzniem) do spinania zawiesi z hakiem lub uchem transportowym. Może współpracować z uchem liny, ale kausza nie jest częścią konstrukcyjną szekli.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku widzisz element w kształcie wkładki do pętli liny (łezka/owal z rowkiem pod linę), najpierw pomyśl o ochronie oka liny i dopiero potem dobierz nazwę: to właśnie kausza w zawiesiu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kausza to metalowa wkładka montowana w uchu (oku) liny stalowej. Jej zadaniem jest utrzymać właściwy kształt pętli i chronić linę przed przetarciem oraz zgnieceniem w miejscu styku z hakiem lub innym zaczepem. Jest typowym elementem zawiesi linowych.
Stosuje się ją, bo w oku liny występują duże naciski i tarcie. Kausza zwiększa promień gięcia liny, ogranicza uszkodzenia drutów oraz stabilizuje pętlę. W efekcie zawiesie pracuje bezpieczniej i dłużej zachowuje parametry użytkowe.
Kausza wygląda jak wkładka w kształcie łezki/owalu z rowkiem, w którą "układa się" linę w pętli. Szekla to osobny łącznik w kształcie litery U (lub omega) ze sworzniem. Szekla łączy elementy, a kausza chroni ucho liny.
Szekla służy do łączenia zawiesia (np. linowego lub pasowego) z hakiem żurawia albo z uchem transportowym elementu prefabrykowanego. Przenosi obciążenie przez sworzeń i jarzmo. Nie zastępuje kauszy, bo nie jest wkładką chroniącą pętlę liny.
Śruba rzymska służy do napinania i regulacji długości cięgien, odciągów lub linek (np. przy stabilizacji elementów). Ma gwinty i korpus regulacyjny. Kausza nie reguluje napięcia—jest wkładką ochronną w oku liny, więc pełni zupełnie inną funkcję.
Wielokrążek to układ krążków (bloczków) z liną, który daje przełożenie siły i ułatwia podnoszenie lub naciąganie. Elementem charakterystycznym są obracające się krążki. Kausza nie obraca się i nie zmienia przełożenia—tylko chroni i kształtuje ucho liny.
Najczęściej mylą kauszę z szeklą (bo oba elementy występują przy podwieszeniach) albo wybierają śrubę rzymską, kierując się skojarzeniem "z liną". Pomaga patrzenie na funkcję: kausza zawsze jest wkładką w pętli liny, a nie łącznikiem ze sworzniem.
Jest szczególnie potrzebna, gdy ucho liny współpracuje z hakiem, uchem transportowym lub innym elementem powodującym nacisk i tarcie. W takich miejscach bez wkładki druty liny szybciej się wycierają. Kausza stabilizuje pętlę i zmniejsza ryzyko uszkodzeń eksploatacyjnych.
Jeśli pytanie dotyczy "kauszy" i widoczny jest element w kształcie wkładki do oka liny, najpewniejsze skojarzenie to zakończenie liny w zawiesiu linowym. W odpowiedziach szukaj opcji związanej bezpośrednio z zawiesiem, a nie z napinaniem (śruba rzymska) czy układem krążków.
Najczęściej kojarzy się z zawiesiami i zakończeniami lin, ale ogólnie stosuje się ją tam, gdzie tworzy się ucho liny stalowej i trzeba je chronić (np. w odciągach). Na egzaminie zawodowym zwykle klasyfikuje się ją jako element osprzętu zawiesia linowego.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Kausza to metalowa wkładka w kształcie "łezki", którą umieszcza się w uchu liny, aby zapobiec jej przetarciu i zgnieceniu podczas pracy."

Materiały:

  • Instrukcje producentów zawiesi linowych i osprzętu (katalogi z rysunkami elementów)
  • Materiały szkoleniowe z zakresu zawiesi i osprzętu dźwignicowego (rozpoznawanie elementów)
  • Atlas/album BHP dla prac transportu bliskiego – identyfikacja osprzętu i typowe błędy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego