KWALIFIKACJA MEC5 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 37.
Przedstawione na rysunku narzędzie skrawające stosowane jest na
Ilustracja przedstawia narzędzie skrawające, które jest stosowane na strugarkach, co wynika z kontekstu pytania
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pytanie sprawdza powiązanie narzędzia z obrabiarką.
Jeśli na rysunku pokazano nóż do obróbki posuwowo-zwrotnej typowy dla strugania, to właściwą obrabiarką są strugarki. Wiertarki pracują wiertłami, a wytaczarki – narzędziami do wytaczania otworów; dłutownice są inną odmianą obróbki posuwowej.

Pełne wyjaśnienie:

Zadanie polega na rozpoznaniu, do jakiej obrabiarki przeznaczone jest narzędzie skrawające pokazane na rysunku. W praktyce operator obrabiarek musi łączyć wygląd narzędzia z rodzajem ruchu skrawania oraz z typową operacją, jaką wykonuje dana obrabiarka.

Odpowiedź "strugarkach." jest poprawna wtedy, gdy przedstawione narzędzie jest typowe dla strugania, czyli obróbki, w której ruch główny ma charakter posuwowo-zwrotny, a narzędzie ma geometrię noża przystosowaną do zdejmowania wióra w takim cyklu pracy. Strugarki wykorzystują noże strugarskie (w różnych odmianach), a dobór oprawki i ustawienia ostrza wynika z kierunku skrawania oraz potrzebnej sztywności.

Pozostałe odpowiedzi są błędne z następujących powodów:

  • "wiertarkach." – wiertarki służą przede wszystkim do wykonywania otworów wiertłami i narzędziami osiowymi. Narzędzia wiertarskie mają charakterystyczną budowę (ostrza i rowki wiórowe) związaną z ruchem obrotowym.
  • "dłutownicach." – dłutownice również realizują obróbkę posuwowo-zwrotną, ale stosowane narzędzia i kinematyka pracy są typowe dla dłutowania (często inne gabaryty, oprawki i zastosowania). Bez jednoznacznych cech narzędzia z rysunku łatwo to pomylić, dlatego na egzaminie trzeba zwracać uwagę na detale narzędzia i jego przeznaczenie.
  • "wytaczarkach." – wytaczarki pracują narzędziami do wytaczania, czyli obróbki i powiększania/wykańczania otworów, zwykle przy ruchu obrotowym i zastosowaniu wytaczadeł lub głowic wytaczarskich.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal, czy narzędzie jest osiowe (typowe dla wiercenia/wytaczania) czy nożowe (typowe dla strugania/dłutowania), a dopiero potem wybierz obrabiarkę. To ogranicza zgadywanie i minimalizuje pomyłki między podobnymi procesami.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Strugarka to obrabiarka skrawająca przeznaczona do obróbki powierzchni (np. płaszczyzn) ruchem posuwowo-zwrotnym. Najczęściej usuwa materiał nożem strugarskim, gdy wymagana jest obróbka płaszczyzn lub prowadnic, a geometria przedmiotu nie sprzyja frezowaniu.
Dla strugania typowe są noże strugarskie, czyli narzędzia o geometrii "nożowej" mocowane w oprawce, pracujące w cyklu posuwowo-zwrotnym. W praktyce rozpoznaje się je po budowie ostrza i sposobie mocowania, a nie po cechach narzędzi osiowych jak wiertła.
Obie obrabiarki wykorzystują ruch posuwowo-zwrotny, więc narzędzia mogą wyglądać podobnie. Różnica jest w zastosowaniu i kinematyce: struganie częściej dotyczy powierzchni zewnętrznych, a dłutowanie bywa kojarzone z obróbką wewnętrzną/kształtową. Na egzaminie trzeba analizować funkcję narzędzia.
Narzędzia do wiercenia są zwykle osiowe (pracują obrotowo) i mają elementy typowe dla odprowadzania wiórów w otworze, np. rowki wiórowe. Nóż strugarski jest narzędziem nożowym mocowanym w imaku/oprawce i nie ma geometrii wiertła; pracuje w ruchu posuwowo-zwrotnym.
Wytaczarka to obrabiarka do obróbki otworów: ich powiększania, osiowania i wykańczania. Typowe narzędzia to wytaczadła oraz głowice wytaczarskie, zwykle związane z ruchem obrotowym i precyzyjnym ustawieniem narzędzia względem osi otworu.
"Wiertarka" będzie właściwa, gdy narzędzie na rysunku to wiertło lub narzędzie osiowe do wykonywania otworów. Kluczowe jest powiązanie narzędzia z operacją: wiercenie = wykonywanie otworu, a nie obróbka płaszczyzny nożem. Najpierw identyfikuj operację, potem obrabiarkę.
Częsty błąd to patrzenie tylko na ogólny kształt, bez ustalenia, czy narzędzie jest osiowe czy nożowe. Inny błąd to sugerowanie się "najbardziej znaną" obrabiarką (np. wiertarką) zamiast analizą procesu. Pomaga zadanie sobie pytania: jaki jest ruch główny i jaki rodzaj powierzchni obrabiam?
W struganiu materiał jest zdejmowany warstwami poprzez cykliczny ruch posuwowo-zwrotny: jeden skok jest skrawający, a drugi jałowy (lub o mniejszym obciążeniu). Posuw realizuje się stopniowo między skokami, aby kolejne przejścia obrabiały całą powierzchnię.
Wytaczarka jest wyspecjalizowana w obróbce otworów, gdzie istotna jest współosiowość i dokładność średnicy. Obróbka płaszczyzn nożem posuwowo-zwrotnym jest charakterystyczna dla strugania/dłutowania. Dobór obrabiarki wynika z geometrii powierzchni i wymaganej kinematyki ruchu.
Ucz się w parach: narzędzie → operacja → obrabiarka. Przeglądaj zdjęcia/rysunki typowych narzędzi (noże, wiertła, wytaczadła) i dopisuj, do czego służą. Trenuj rozpoznawanie po 2–3 cechach: sposób mocowania, kierunek pracy, czy narzędzie jest osiowe.
info

Statystycznie 62% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Pytanie sprawdza powiązanie narzędzia z obrabiarką.Jeśli na rysunku pokazano nóż do obróbki posuwowo-zwrotnej typowy dla strugania, to właściwą obrabiarką są strugarki."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z obróbki skrawaniem (dział: obrabiarki i procesy: struganie, dłutowanie)
  • Katalogi/albumy narzędzi skrawających używanych w obróbce posuwowo-zwrotnej
  • Instrukcje obsługi obrabiarek (DTR) – część opisująca przeznaczenie i typowe narzędzia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego