Rafinacja fizyczna gazowa to metoda oczyszczania ciekłego metalu, w której wykorzystuje się oddziaływanie gazu na kąpiel metalową bez prowadzenia reakcji elektrolitycznych i bez tego, aby głównym mechanizmem było chemiczne wiązanie zanieczyszczeń w topnikach.
W praktyce odlewniczej rafinacja/odgazowanie gazowe polega na wprowadzaniu gazu do ciekłego metalu (np. przez lance, wirnik/rotor, dyfuzor). Tworzące się pęcherzyki:
- sprzyjają usuwaniu gazów rozpuszczonych (odgazowaniu),
- pomagają agregować i wynosić wtrącenia niemetaliczne ku powierzchni,
- mogą poprawiać jednorodność kąpieli (mieszanie), co ułatwia późniejsze oddzielenie zanieczyszczeń.
Dlatego odpowiedź "fizycznej gazowej" pasuje do urządzeń, których istotą działania jest doprowadzanie gazu do ciekłego metalu.
Odpowiedź "chemicznej żużlowej" opisuje inny mechanizm: oczyszczanie poprzez reakcje i przechodzenie zanieczyszczeń do żużla/topnika. To typowe dla zabiegów, w których kluczowy jest skład żużla i równowagi chemiczne, a nie samo przepuszczanie gazu.
Odpowiedź "elektrolitycznej" dotyczy procesów opartych na przepływie prądu i elektrolizie, które nie są standardowym sposobem rafinacji ciekłego metalu w kadzi w typowej technologii odlewniczej.
Odpowiedź "mechanicznej" jest zbyt ogólna: samo mieszanie czy filtracja mogą wspomagać jakość metalu, ale jeśli urządzenie działa przez wprowadzanie gazu, klasyfikuje się je jako rafinację fizyczną gazową.
Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli na rysunku widzisz element doprowadzający gaz do kąpieli (lanca, dyfuzor, wirnik odgazowujący), najczęściej chodzi o rafinację/odgazowanie gazowe.
