KWALIFIKACJA OGR3 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 17.
Przedstawione na rysunku zestawienie drzew liściastych po obu stronach drogi cechuje rytm oraz
Ilustracja przedstawia schematyczne zestawienie drzew liściastych po obu stronach drogi.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W kompozycji alei rytm powstaje przez powtarzanie podobnych elementów (drzew) w stałych odstępach.
Jeśli układ po obu stronach drogi jest lustrzany, mówimy o symetrii kształtów.
Gdy dodatkowo zestawiono odmienne ubarwienie liści, pojawia się kontrast barw, a nie harmonia.

Pełne wyjaśnienie:

W tego typu zadaniach analizuje się cechy formalne kompozycji roślinnej widoczne na rysunku. "Rytm" w alei przydrożnej wynika z powtarzania elementów (np. drzew o podobnym pokroju) w regularnym porządku, zwykle w zbliżonych odstępach. To powtórzenie buduje czytelny, uporządkowany przebieg wzdłuż drogi.

Drugą cechą, o którą pyta zadanie, jest relacja układu po obu stronach osi drogi. Jeśli nasadzenia są rozmieszczone tak, że lewa i prawa strona odpowiadają sobie jak w lustrze, mamy symetrię kształtów. Symetria jest typowa dla kompozycji reprezentacyjnych i podkreśla porządek przestrzeni.

Ostatni element dotyczy barwy. Kontrast barw oznacza zestawienie wyraźnie różnych kolorów (np. jasnych i ciemnych, ciepłych i chłodnych), które zwiększa dynamikę i czytelność kompozycji. Harmonia barw natomiast opiera się na doborze barw pokrewnych lub zbliżonych, dając spokojniejszy efekt. Jeśli na rysunku widać celowe zderzenie różnych barw ulistnienia po obu stronach drogi, poprawne jest wskazanie kontrastu.

Dlatego odpowiedź "symetria kształtów i kontrast barw" opisuje typową sytuację: powtarzalność (rytm) + lustrzany układ (symetria) + wyraźne zróżnicowanie kolorystyczne (kontrast). Odpowiedzi z "asymetrią" są niezgodne z układem lustrzanym, a odpowiedzi z "harmonią" nie pasują do zestawień o wyraźnie odmiennym zabarwieniu liści.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw rozpoznaj oś (droga), potem sprawdź, czy strony są lustrzane (symetria/asymetria), a dopiero na końcu oceń relacje barw (podobieństwo = harmonia, różnica = kontrast).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rytm to efekt regularnego powtarzania elementów (np. drzew o podobnym pokroju) wzdłuż ciągu komunikacyjnego. W praktyce daje wrażenie porządku i prowadzi wzrok wzdłuż osi drogi. Rytm może wynikać z powtórzeń gatunku, rozstawu lub powtarzalnych grup.
Symetria występuje wtedy, gdy po lewej i prawej stronie osi (tu: osi drogi) elementy odpowiadają sobie "jak w lustrze". Patrząc wzdłuż lub w poprzek drogi, układ drzew ma podobne położenie i kształt po obu stronach, co tworzy uporządkowaną, reprezentacyjną kompozycję.
Kontrast barw to świadome zestawienie wyraźnie różnych kolorów (np. jasne–ciemne, ciepłe–chłodne). W zieleni uzyskuje się go m.in. przez dobór odmian o odmiennym ubarwieniu liści. Kontrast zwiększa czytelność kompozycji i podkreśla podziały lub rytm.
Harmonia barw oznacza dobór kolorów zbliżonych lub pokrewnych, tak aby kompozycja była spokojna i jednolita wizualnie. W praktyce uzyskuje się ją przez łączenie roślin o podobnych odcieniach zieleni albo barwach z jednej gamy. To przeciwieństwo mocnego kontrastu.
Często myli się pojęcia, kierując się tym, czy układ "ładnie wygląda", zamiast ocenić relację barw. Jeśli barwy są podobne, to harmonia; jeśli wyraźnie różne, to kontrast. Drugi błąd to ocenianie tylko jednego elementu (np. kształtu drzew) i pomijanie barwy.
Nie. Rytm dotyczy przede wszystkim powtarzalności i porządku sekwencji elementów (np. drzew w równych odstępach). Symetria dotyczy relacji po obu stronach osi. Można mieć rytm w układzie asymetrycznym (powtarzane grupy, ale różne po stronach) albo rytm w układzie symetrycznym.
Oś drogi jest punktem odniesienia do oceny, czy kompozycja jest symetryczna czy asymetryczna. W zadaniach egzaminacyjnych to kluczowy krok: najpierw wyznaczasz oś, potem porównujesz układ po obu stronach. Dopiero później oceniasz cechy dodatkowe, takie jak barwa czy rytm.
Kompozycje symetryczne stosuje się tam, gdzie potrzebny jest efekt reprezentacyjny i uporządkowany: przy wjazdach, alejach dojazdowych, osiowych założeniach parkowych czy przestrzeniach formalnych. Symetria ułatwia czytanie przestrzeni i wzmacnia wrażenie ładu oraz kierunkowości.
Kontrast barw uzyskasz, łącząc odmiany o odmiennym ulistnieniu (np. jasnozielone z purpurowymi lub żółtolistnymi). Ważne, by kontrast był widoczny w sezonie, w którym kompozycja ma działać najmocniej. Na egzaminie zwracaj uwagę, czy na rysunku kolory są wyraźnie różne.
Ćwicz analizę przykładów: najpierw określ rytm (powtórzenia), potem symetrię/asymetrię względem osi, a na końcu relacje barw (harmonia vs kontrast). Pomaga robienie krótkich notatek do rysunków i porównywanie kilku wariantów kompozycji alejowych.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Symetria — dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Kontrast_(sztuki_plastyczne) — dostęp 2026-02-27
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Rytm_(sztuka) — dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z kompozycji w architekturze krajobrazu (rytm, symetria, barwa)
  • Atlasy i katalogi roślin ozdobnych (cechy barwy liści i pokroju)
  • Zbiory przykładów realizacji alejowych oraz ćwiczenia z analizy rysunku kompozycyjnego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego