KWALIFIKACJA BPO4 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 20.
Przedstawiony element instalacji gaśniczej wykorzystuje się do gaszenia za pomocą
Ilustracja przedstawia cztery dysze wykonane z metalu, prawdopodobnie mosiądzu, które są elementami instalacji gaśniczej.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pokazany element ma postać wielootworowej metalowej dyszy wypływowej bez ampułki i deflektora, co jest typowe dla stałych urządzeń gaśniczych gazowych (SUG-G).
Takie dysze służą do równomiernego rozprowadzenia środka gaśniczego w chronionej przestrzeni, więc gaszenie odbywa się gazem.

Pełne wyjaśnienie:

W instalacjach gaśniczych kluczowe jest rozpoznanie elementu końcowego, przez który środek gaśniczy trafia do chronionej strefy. Przedstawiony element ma cechy typowe dla dyszy wypływowej stałego urządzenia gaśniczego gazowego (SUG-G):

  • wielootworowa konstrukcja (rzędy małych otworów rozmieszczonych promieniowo), która umożliwia szybkie i możliwie równomierne rozprowadzenie gazu w kubaturze,
  • brak szklanej ampułki – w przeciwieństwie do wielu tryskaczy wodnych, które mają element termiczny (np. ampułkę) inicjujący zadziałanie,
  • brak deflektora (talerzyka rozpryskowego), typowego dla tryskaczy wodnych, gdzie rozbija on strumień wody na krople.

Dlatego prawidłowa odpowiedź to: gazu. W praktyce systemy gazowe stosuje się m.in. w pomieszczeniach wrażliwych na wodę (np. serwerownie, archiwa, rozdzielnie), ponieważ środek gaśniczy nie powoduje typowych szkód zalaniowych.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • wody – instalacje wodne zwykle wykorzystują tryskacze lub zraszacze o innej geometrii; często występuje element termiczny (ampułka/topik) i deflektor do formowania strugi.
  • piany – elementy instalacji pianowej są projektowane do wytwarzania/mieszania i podawania piany; ich końcówki oraz osprzęt (np. generatory piany) różnią się konstrukcyjnie od prostych dysz wielootworowych do gazu.
  • proszku – instalacje proszkowe mają inne wymagania dotyczące transportu i rozpraszania proszku; spotyka się inne typy dysz/rozpylaczy, a sama konstrukcja jest dobierana pod kątem zapobiegania zbrylaniu i zapewnienia właściwego "wyrzutu" proszku.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na ilustracji widać dyszę z wieloma małymi otworami oraz nie ma ampułki i deflektora, najczęściej oznacza to rozwiązanie dla środka gazowego. To jedna z typowych pułapek – mylenie dyszy gazowej z tryskaczem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
SUG-G to stałe urządzenie gaśnicze gazowe, czyli instalacja, która gasi pożar przez wprowadzenie do chronionej przestrzeni gazu gaśniczego. System obejmuje m.in. zbiorniki z gazem, rurociągi oraz dysze wypływowe, które rozprowadzają gaz w pomieszczeniu.
Typowa dysza gazowa ma metalowy korpus z wieloma małymi otworami rozmieszczonymi wokół obwodu. Zwykle nie ma szklanej ampułki ani deflektora (talerzyka), które często występują w tryskaczach wodnych. Kluczowa jest właśnie wielootworowa budowa.
Wiele otworów pozwala szybko i możliwie równomiernie rozprowadzić gaz w kubaturze chronionego pomieszczenia. Dzięki temu osiąga się wymagane stężenie gaśnicze w krótkim czasie i ogranicza się "martwe strefy", w których gaz mógłby nie dotrzeć.
Tryskacz wodny często ma element termiczny (np. ampułkę lub topik) oraz deflektor do rozpraszania strumienia wody. Dysza gazowa z reguły nie ma ani ampułki, ani deflektora; zamiast tego ma liczne otwory wypływowe, bo nie rozpyla cieczy, tylko rozprowadza gaz.
Najczęściej tam, gdzie woda mogłaby spowodować duże straty: serwerownie, archiwa, muzea, rozdzielnie i pomieszczenia z elektroniką. Gaz nie zalewa wyposażenia, a po zadziałaniu łatwiej ograniczyć szkody wtórne niż w przypadku zalania wodą.
Tak, w praktyce wymagana jest odpowiednia szczelność, aby utrzymać stężenie gaśnicze przez określony czas retencji. Jeśli pomieszczenie jest nieszczelne, gaz szybko "ucieknie" i efekt gaśniczy może być niewystarczający, mimo prawidłowej pracy urządzeń.
Stosuje się gazy obojętne (np. azot, argon i ich mieszaniny) oraz niektóre gazy/środki chemiczne używane do gaszenia. Mechanizm działania może polegać m.in. na obniżeniu zawartości tlenu lub przerwaniu reakcji spalania. Dobór zależy od chronionego obiektu i ryzyk.
Bo wiele osób kojarzy instalację gaśniczą głównie z tryskaczami wodnymi i automatycznie wybiera "wodę". To efekt przyzwyczajenia i heurystyki dostępności. W takich zadaniach trzeba świadomie szukać detali: ampułki, deflektora oraz sposobu wypływu środka gaśniczego.
Najczęstsze błędy to: ocenianie tylko "ogólnego kształtu" bez analizy detali, mylenie dysz gazowych z tryskaczami wodnymi, oraz założenie, że każda instalacja stała działa tak samo. Pomaga nawyk sprawdzania: czy jest ampułka i czy jest deflektor.
Najpierw nazwij element po cechach (np. "dysza wielootworowa bez ampułki/deflektora"), a dopiero potem przypisz typ instalacji i środek gaśniczy. To ogranicza strzelanie. Na końcu sprawdź, czy wybrana odpowiedź pasuje do funkcji elementu (rozprowadzenie gazu vs rozprysk wody).
info

Około 48% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, Dz.U. 2023 poz. 822
  • PN-EN 15004-1:2019-06 Stałe urządzenia gaśnicze — Urządzenia gaśnicze gazowe — Część 1: Projektowanie, montaż i konserwacja

Materiały:

  • PN-EN 15004-1:2019-06 (część ogólna – wymagania projektowe i elementy SUG-G)
  • Materiały szkoleniowe z zakresu stałych urządzeń gaśniczych (SUG) dla ochrony przeciwpożarowej
  • Dokumentacje techniczno-ruchowe i karty katalogowe dysz SUG-G (przykłady typów dysz i ich zastosowań)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego