Profilaktyka odleżyn polega przede wszystkim na zmniejszaniu długotrwałego ucisku na tkanki oraz na ograniczaniu tarcia i sił ścinających. U osób starszych ryzyko rośnie przy unieruchomieniu, niedożywieniu, nietrzymaniu moczu/stolca i zaburzeniach czucia. Sprzęt przedstawiany w takich zadaniach (np. rozwiązania odciążające: podkłady, poduszki, materace zmiennociśnieniowe, kliny pozycjonujące) ma za zadanie rozkładać nacisk i odciążać miejsca szczególnie narażone (np. okolice kości krzyżowej, pięty, biodra).
Odpowiedź "odleżyn" jest właściwa, ponieważ wskazuje na powikłanie, którego mechanizm jest bezpośrednio związany z uciskiem i długim pozostawaniem w jednej pozycji. Zastosowanie sprzętu odciążającego jest elementem planu opieki obok regularnej zmiany ułożenia, kontroli stanu skóry, utrzymywania suchości i czystości oraz odpowiedniego nawodnienia i żywienia.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "zapalenia płuc" – profilaktyka dotyczy głównie układu oddechowego (ćwiczenia oddechowe, pionizacja, oklepywanie, nawodnienie), a nie sprzętu ukierunkowanego na redukcję ucisku na skórę.
- "odparzeń" – odparzenia są częściej skutkiem wilgoci, maceracji skóry i drażnienia (np. przez mocz/stolec). Pomagają tu higiena, ochrona skóry i częsta zmiana chłonnych wyrobów, a nie typowy sprzęt odciążający przeznaczony przeciw uciskowi.
- "przykurczy stawowych" – ich profilaktyka opiera się na ruchu i ułożeniach funkcjonalnych, ćwiczeniach biernych/czynnych oraz mobilizacji. Sprzęt odciążający może wspierać komfort, ale nie jest podstawowym narzędziem zapobiegania przykurczom.
Wskazówka egzaminacyjna: jeśli sprzęt kojarzy się z odciążeniem i ochroną miejsc narażonych na ucisk, najczęściej chodzi o profilaktykę odleżyn. Jeśli zadanie dotyczy wilgoci i pielęgnacji po nietrzymaniu – częściej będzie to profilaktyka odparzeń.
