KWALIFIKACJA HGT7 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 7.
Przedstawiony na rysunku fragment mapy należy do grupy map
Ilustracja przedstawia fragment mapy topograficznej, co jest zgodne z kontekstem pytania egzaminacyjnego dotyczącego
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Mapa topograficzna przedstawia teren bardzo szczegółowo (m.in. sieć dróg, zabudowę, cieki, rzeźbę terenu i wiele znaków umownych) i służy do orientacji w terenie. Mapy klimatyczne pokazują zjawiska klimatu, administracyjne – podział na jednostki, a fizyczne – ogólny obraz środowiska, zwykle mniej szczegółowy.

Pełne wyjaśnienie:

Mapa topograficzna to mapa ogólnogeograficzna o dużej szczegółowości, która wiernie przedstawia obraz terenu w skali pozwalającej na pracę w terenie: identyfikację elementów infrastruktury (drogi, linie kolejowe, zabudowa), hydrografii (rzeki, jeziora), pokrycia terenu oraz – bardzo często – ukształtowania powierzchni (np. poprzez poziomice lub inne sposoby prezentacji rzeźby).

Dlatego odpowiedź "topograficznych" jest właściwa, gdy fragment mapy zawiera wiele szczegółowych obiektów i typowe znaki umowne stosowane w mapach topograficznych, a jego przeznaczeniem jest orientacja i analiza przestrzenna na poziomie lokalnym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • "klimatycznych" – mapy klimatyczne są mapami tematycznymi. Przedstawiają rozkład zjawisk klimatycznych (np. temperatur, opadów, wiatrów, typów klimatu). Zwykle nie pokazują szczegółowej infrastruktury terenu, bo ich celem jest prezentacja danych klimatycznych.
  • "fizycznych" – mapy fizyczne (fizycznogeograficzne) pokazują głównie elementy środowiska przyrodniczego (rzeźbę terenu, wody, krainy geograficzne) w ujęciu bardziej ogólnym. W porównaniu z mapą topograficzną zwykle mają mniejszą szczegółowość w zakresie zabudowy i sieci komunikacyjnej.
  • "administracyjnych" – mapy administracyjne eksponują podział administracyjny (granice, jednostki, ośrodki administracyjne). Mogą zawierać elementy tła, ale kluczowa jest informacja o granicach i jednostkach, a nie szczegółowa treść topograficzna.

Wskazówka egzaminacyjna: przy rozpoznawaniu rodzaju mapy najpierw oceń, co jest tematem przewodnim (klimat? granice? ogólny obraz przyrody? szczegółowy obraz terenu) oraz jaką ma szczegółowość. To zwykle najszybciej prowadzi do poprawnego wyboru.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Mapa topograficzna to mapa bardzo szczegółowa, służąca do pracy w terenie: orientacji, planowania przejść i analizy przestrzennej. Pokazuje m.in. drogi, zabudowę, hydrografię, pokrycie terenu oraz często ukształtowanie powierzchni (np. poziomicami) i liczne znaki umowne.
Najczęściej decyduje duża liczba szczegółowych obiektów (drogi różnych klas, zabudowa, mosty, cieki, lasy) oraz rozbudowana symbolika. Jeśli dodatkowo widać rzeźbę terenu (np. poziomice) i gęstą treść sytuacyjną, to silna przesłanka mapy topograficznej.
Mapa fizyczna pokazuje głównie elementy środowiska przyrodniczego w ujęciu bardziej ogólnym (rzeźba, wody, krainy). Mapa topograficzna ma zwykle większą skalę i znacznie więcej szczegółów terenowych oraz infrastruktury, dzięki czemu lepiej nadaje się do nawigacji i planowania trasy.
Mapy klimatyczne koncentrują się na zjawiskach klimatu (temperatura, opady, wiatry, typy klimatu), więc ograniczają treść sytuacyjną. Zwykle nie zawierają szczegółowej sieci dróg, zabudowy i drobnych obiektów terenowych, które są kluczowe do nawigacji podczas wycieczki.
Mapa administracyjna eksponuje podział administracyjny: granice jednostek (np. gmin, powiatów, województw), ich nazwy oraz ośrodki administracyjne. Może mieć tło geograficzne, ale główną informacją są granice i jednostki, a nie szczegółowy obraz terenu jak na mapie topograficznej.
Kluczowa jest legenda – to ona wyjaśnia symbole obiektów (drogi, mosty, zabudowa, roślinność, wody). Na egzaminie warto porównywać kształt i kolor znaku z legendą oraz sprawdzać kontekst (np. droga przecinająca rzekę sugeruje most). Bez legendy łatwo o pomyłkę.
Najczęściej przy planowaniu i prowadzeniu wycieczek w terenie: pieszych, rowerowych, górskich, terenowych. Pomaga ocenić przewyższenia, przejścia przez rzeki, przebieg dróg i ścieżek oraz lokalizację obiektów. Jest też przydatna przy analizie wariantów trasy i bezpieczeństwa.
Częste błędy to sugerowanie się pojedynczym elementem (np. granicą) zamiast dominującą treścią mapy, mylenie mapy fizycznej z topograficzną oraz nieuwzględnianie szczegółowości i skali. Pomaga zasada: najpierw ustal temat przewodni, potem dopiero dopasuj grupę map.
Mapy topograficzne zwykle występują w większych skalach niż mapy ogólnoprzyrodnicze czy tematyczne, bo muszą pokazać detale terenu. Jeśli fragment mapy zawiera bardzo gęstą treść i pozwala odczytać drobne obiekty, to wskazuje na mapę o charakterze topograficznym.
Nie zawsze. Mapa turystyczna jest mapą użytkową: może bazować na treści topograficznej, ale często dodaje informacje turystyczne (szlaki, atrakcje, schroniska) i może upraszczać część treści. Na egzaminie rozróżniaj: "topograficzna" opisuje typ treści, a "turystyczna" – przeznaczenie mapy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

Według specjalistów z branży: "Mapa topograficzna przedstawia teren bardzo szczegółowo (m.in. sieć dróg, zabudowę, cieki, rzeźbę terenu i wiele znaków umownych) i służy do orientacji w terenie."

Materiały:

  • Podręczniki i materiały szkolne z kartografii/geografii dotyczące rodzajów map
  • Atlas szkolny – porównanie map topograficznych, fizycznych i tematycznych
  • Ćwiczenia z czytania legend i znaków umownych map turystycznych i topograficznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego