KWALIFIKACJA MEP2 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 7.
Przedstawiony na rysunku frez diamentowy należy zastosować do
Ilustracja przedstawia frez diamentowy, który jest narzędziem stosowanym w obróbce materiałów.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Frez diamentowy trzpieniowy (widoczny na rysunku) służy zwykle do obróbki wewnętrznej i wykańczania krawędzi otworów w twardych, kruchych materiałach, np. w szkle. Nie jest to narzędzie typowe do cięcia (jak tarcza), ani do obróbki dużych płaszczyzn czy powierzchni kulistych.

Pełne wyjaśnienie:

W pracach optyka-mechanika narzędzia diamentowe wykorzystuje się przede wszystkim do obróbki materiałów twardych i kruchych (np. szkła technicznego, niektórych ceramik), gdzie klasyczne narzędzia szybko się zużywają lub powodują wyszczerbienia. Frez diamentowy trzpieniowy rozpoznaje się po nasypie/warstwie roboczej z ziarnem diamentowym oraz po kształcie części roboczej dostosowanym do konkretnej geometrii.

Odpowiedź "szlifowania otworów." jest właściwa, ponieważ taki frez stosuje się do:

  • wykonywania/kształtowania otworów,
  • kalibrowania średnicy,
  • wygładzania i fazowania krawędzi otworu,
  • usuwania zadziorów i mikrouszkodzeń powstających po wierceniu lub wcześniejszej obróbce.

Odpowiedź "obróbki płaszczyzn." jest nieadekwatna: płaszczyzny w technologii szkła i optyki częściej obrabia się ściernicami (np. tarczowymi) lub narzędziami do szlifowania płaskiego, które zapewniają stabilne prowadzenie i równomierny docisk na większej powierzchni.

Odpowiedź "cięcia szkła." jest błędna, bo do cięcia stosuje się typowo noże do szkła, tarcze diamentowe lub przecinarki, a nie frez trzpieniowy. Frez służy do ubytkowej obróbki kształtowej/szlifowania, a nie do wykonywania długiego, prostego rozdziału materiału.

Odpowiedź "obróbki powierzchni kulistych." także nie pasuje: do powierzchni kulistych dobiera się narzędzia o geometrii pozwalającej odtwarzać promień (np. odpowiednio ukształtowane końcówki, narzędzia profilowe, czasem kuliste trzpienie), a w praktyce o przeznaczeniu decyduje kształt części roboczej i sposób prowadzenia. W tym pytaniu rozpoznanie frezu wskazuje na typowe zastosowanie wewnątrz otworów.

Wskazówka egzaminacyjna: przy narzędziach na ilustracji zawsze oceniaj (1) kształt części roboczej, (2) czy praca odbywa się "wewnątrz" detalu czy "na zewnątrz", oraz (3) czy narzędzie wygląda jak do cięcia (tarcza/krążek), czy do szlifowania (nasyp na trzpieniu).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Frez diamentowy to narzędzie z warstwą roboczą zawierającą ziarna diamentu. W optyce-mechanice służy głównie do obróbki twardych, kruchych materiałów (np. szkła), np. do kształtowania, wykańczania i wygładzania otworów oraz krawędzi bez nadmiernych wyszczerbień.
Zwykle ma postać narzędzia trzpieniowego z nasypem diamentowym na części roboczej. Kształt roboczy jest przystosowany do pracy wewnątrz detalu (otworu), a nie do cięcia jak tarcza. Kluczowe są: trzpień do mocowania i ścierna część robocza.
Cięcie szkła wykonuje się narzędziami przeznaczonymi do rozdzielania materiału (nóż do szkła, tarcza diamentowa). Frez trzpieniowy usuwa materiał przez szlifowanie/frezowanie na małym obszarze, co jest typowe dla wykonywania kształtów i otworów, a nie dla długich cięć.
Szlifowanie otworów stosuje się m.in. do dopasowania średnicy pod tuleje, śruby lub kołki, do usunięcia mikropęknięć i wyszczerbień na krawędzi, oraz do przygotowania otworu pod montaż elementów mechanicznych w oprawach i uchwytach optycznych.
Częsty błąd to wybór narzędzia na podstawie samego słowa "diamentowy", bez oceny geometrii i sposobu pracy (wewnątrz/na zewnątrz). Inny błąd to mylenie frezu trzpieniowego z tarczą tnącą albo dobieranie narzędzia do płaszczyzn, gdy celem jest obróbka otworu.
Zwykle nie jest to narzędzie pierwszego wyboru do dużych płaszczyzn. Płaszczyzny częściej obrabia się ściernicami tarczowymi lub narzędziami do szlifowania płaskiego, które zapewniają stabilniejsze prowadzenie i równomierny rozkład nacisku na większej powierzchni.
Najważniejsze są: prędkość obrotowa, posuw, docisk, chłodzenie (żeby ograniczyć przegrzewanie i mikropęknięcia) oraz dobór ziarnistości i kształtu narzędzia. Zbyt duży docisk i brak chłodzenia zwiększają ryzyko wyszczerbień i pęknięć krawędzi.
Może pojawić się spadek wydajności (narzędzie "nie bierze"), pogorszenie jakości powierzchni (większe wyszczerbienia, chropowatość), konieczność zwiększania docisku oraz nierównomierna praca. W praktyce oznacza to potrzebę wymiany narzędzia lub zmiany parametrów procesu.
Dobór zależy od tego, czy obrabiasz średnicę, dno otworu, fazę lub promień na krawędzi. Narzędzie musi mieć część roboczą, która może wejść w otwór i pracować na właściwej powierzchni. Niewłaściwy kształt zwiększa ryzyko uszkodzeń i braku wymiaru.
Ucz się rozpoznawania narzędzi po kształcie i przeznaczeniu: tarcza = cięcie, ściernica = płaszczyzny, trzpień z nasypem = obróbka miejscowa (np. otwory, krawędzie). Pomaga też powtórka operacji technologicznych w obróbce szkła i typowych wad (wyszczerbienia, pęknięcia).
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Frez diamentowy trzpieniowy (widoczny na rysunku) służy zwykle do obróbki wewnętrznej i wykańczania krawędzi otworów w twardych, kruchych materiałach, np. w szkle."

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe i karty technologiczne pracowni obróbki szkła/elementów optycznych (zakładowe)
  • Katalogi narzędzi diamentowych (frezów trzpieniowych, ściernic trzpieniowych) producentów narzędzi
  • Podręczniki szkolne z technologii obróbki szkła i materiałów kruchych w optyce technicznej

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego