KWALIFIKACJA ROL2 - CZERWIEC 2015 (test 2)

PYTANIE NR 32.
Przedstawiony na rysunku przyrząd służy do
Ilustracja przedstawia narzędzie mechaniczne, które jest używane do naciągania łańcuchów, co jest zgodne z podanym pytaniem
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przyrząd przedstawiony na rysunku służy do ustawienia właściwego naciągu łańcucha, czyli do jego napinania podczas regulacji lub montażu. Pozostałe czynności wymagają innych narzędzi: klejenie na gorąco wykonuje się aplikatorem kleju, trasowanie rysikiem, a łożyska zdejmuje ściągaczem.

Pełne wyjaśnienie:

W eksploatacji maszyn rolniczych napędy łańcuchowe wymagają okresowej kontroli i regulacji. Zbyt luźny łańcuch może spadać z kół łańcuchowych, nierówno przenosić moment i przyspieszać zużycie, a zbyt mocno napięty powoduje zwiększone opory, grzanie i szybsze zużycie sworzni, tulejek oraz łożysk.

Dlatego właściwe narzędzie do naciągania łańcuchów (napinania) służy do uzyskania odpowiedniego ustawienia elementu napinającego lub do wykonania regulacji naciągu w mechanizmie. W pytaniu chodzi o rozpoznanie funkcji przyrządu na podstawie jego wyglądu na rysunku i dopasowanie jej do czynności obsługowej.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "klejenia na gorąco" dotyczy pracy z klejem termotopliwym i typowo wymaga pistoletu/aplikatora oraz wkładów klejowych; nie jest to operacja regulacji mechanicznej napędu.
  • "trasowania" oznacza wyznaczanie linii/znaków na materiale przed obróbką; używa się do tego m.in. rysika, punktaka, liniału czy trasera, a nie przyrządu do regulacji naciągu.
  • "ściągania łożysk tocznych" wykonuje się ściągaczami (mechanicznymi lub hydraulicznymi), które chwytają pierścień/element osadzony na wale; to inna konstrukcja i inne zastosowanie niż napinanie łańcucha.

Na egzaminie warto kierować się zasadą: najpierw ustal, jaką czynność wykonuje się na elemencie (tu: regulacja naciągu łańcucha), a dopiero potem dopasuj typ narzędzia. To zmniejsza ryzyko pomylenia narzędzi "do ściągania" z narzędziami "do napinania".

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Naciąg łańcucha to stopień jego napięcia w układzie napędowym. Prawidłowy naciąg ogranicza spadanie łańcucha, zmniejsza drgania i hałas oraz pomaga równomiernie przenosić moment. Zbyt duży naciąg zwiększa opory i zużycie elementów, a zbyt mały powoduje luzy i przeskakiwanie.
Zbyt luźny łańcuch może spadać z kół, uderzać o osłony, przeskakiwać po zębach i powodować nierówną pracę mechanizmu. Skutkiem bywa przyspieszone zużycie kół łańcuchowych i samego łańcucha oraz ryzyko awarii w trakcie pracy, np. przy przenośnikach lub podajnikach.
Zbyt duży naciąg podnosi opory ruchu, może zwiększać temperaturę pracy oraz obciążać łożyska i wały. W praktyce prowadzi to do szybszego zużycia sworzni i tulejek łańcucha oraz elementów łożyskowania. Często objawia się też głośniejszą pracą i większym poborem mocy.
Zwykle jest to narzędzie kojarzone z regulacją/ustawieniem napięcia: posiada element dociskowy lub regulacyjny umożliwiający przesunięcie części układu albo kontrolowany nacisk. Na egzaminie szukaj cech wskazujących na regulację mechanizmu, a nie na znakowanie materiału czy demontaż łożysk.
Trasowanie to wyznaczanie linii i punktów na materiale przed obróbką (np. wierceniem lub cięciem). Wykonuje się je narzędziami do znakowania, takimi jak rysik, punktak, liniał czy przyrządy traserskie. Nie jest to czynność regulacji naciągu w napędzie, więc wymaga innego wyposażenia.
Ściągacz do łożysk służy do bezpiecznego demontażu łożysk lub kół osadzonych na wale. Chwyta element od zewnątrz (lub od wewnątrz) i umożliwia jego zdjęcie kontrolowaną siłą. Stosuje się go przy naprawach, gdy łożysko jest mocno osadzone i nie da się go zdjąć bez uszkodzeń.
Tak, dla bezpieczeństwa prace regulacyjne należy wykonywać na zatrzymanym i zabezpieczonym napędzie. Przed regulacją trzeba unieruchomić maszynę, odłączyć źródło energii (np. napęd mechaniczny/elektryczny) i upewnić się, że nie nastąpi przypadkowe uruchomienie. To ogranicza ryzyko pochwycenia przez elementy ruchome.
Najczęściej spotyka się: hałas, drgania, nierówną pracę, widoczne luzy, ocieranie o osłony oraz przyspieszone zużycie łańcucha i kół. Przy skrajnym rozregulowaniu może dochodzić do spadania łańcucha lub przeskakiwania po zębach. Objawy warto powiązać z kontrolą naciągu i smarowania.
Częsty błąd to wybór odpowiedzi na podstawie ogólnego skojarzenia (np. "to coś do ściągania"), bez powiązania narzędzia z konkretną czynnością. Inny błąd to mylenie narzędzi o podobnej budowie. Pomaga porównanie: czy narzędzie służy do regulacji, znakowania, klejenia czy demontażu.
Skuteczne jest uczenie się zestawami: narzędzie → czynność → element maszyny. Warto obejrzeć podstawowe narzędzia warsztatowe używane przy obsłudze maszyn rolniczych oraz przećwiczyć rozpoznawanie ich na zdjęciach/rysunkach. Dodatkowo powtarzaj typowe prace: regulacje, smarowanie, demontaż i kontrolę zużycia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 62% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że przyrząd przedstawiony na rysunku służy do ustawienia właściwego naciągu łańcucha, czyli do jego napinania podczas regulacji lub montażu.

Materiały:

  • Instrukcje obsługi maszyn rolniczych zawierające rozdziały o regulacji napędów łańcuchowych
  • Materiały dydaktyczne/atlas narzędzi warsztatowych używanych w mechanice maszyn
  • Karty BHP dotyczące bezpiecznej pracy przy napędach łańcuchowych (osłony, wyłączenie napędu, blokady)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego