KWALIFIKACJA CHM3 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 37.
Przedstawiony na rysunku sprzęt służy do
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek urządzenia używanego do pobierania próbek gazu, co jest związane z kwalifikacją
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Pipeta gazowa ma cylindryczny zbiornik i dwa zawory na przeciwległych końcach, które pozwalają najpierw przepłukać naczynie badanym gazem, a następnie jednocześnie zamknąć oba krany i hermetycznie uwięzić próbkę. Dlatego przedstawiony sprzęt służy do pobierania próbek gazu, a nie do pracy z cieczami czy ekstrakcji.

Pełne wyjaśnienie:

Przedstawione naczynie to pipeta gazowa, czyli specjalistyczny sprzęt do pobierania, krótkotrwałego przechowywania i transportu próbek gazów do laboratorium. Jej cechą rozpoznawczą jest cylindryczny korpus (zbiornik o określonej objętości) oraz dwa zawory (krany) na obu końcach połączone z króćcami/rurkami przyłączeniowymi.

Zasada użycia jest typowa dla poboru próbek gazowych:

  • najpierw gaz przepuszcza się przez naczynie (przedmuchanie), aby usunąć powietrze atmosferyczne,
  • następnie zamyka się oba zawory, co powoduje hermetyzację – próbka zostaje uwięziona w środku bez kontaktu z otoczeniem.

To właśnie możliwość szczelnego odcięcia próbki dzięki dwóm zaworom odróżnia pipetę gazową od wielu innych naczyń.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Pobieranie próbek cieczy – klasyczne pipety do cieczy nie mają dwóch zaworów na końcach; zwykle pracuje się nimi przez zasysanie (np. pipetorem), a konstrukcja jest inna (brak hermetyzacji na dwóch końcach w formie kranów).
  • Przeprowadzanie ekstrakcji – ekstrakcja (np. w aparacie Soxhleta) wymaga układu z kolbą i chłodnicą zwrotną; nie jest to pojedynczy cylindryczny zbiornik z dwoma kranami.
  • Rozdzielanie niemieszających się cieczy – do tego służy rozdzielacz, który ma charakterystyczny "gruszkowaty" kształt, szeroki wlew u góry oraz zwykle jeden kurek spustowy u dołu (jest projektowany do rozdziału faz ciekłych, a nie do hermetyzacji próbki gazu).

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku widzisz naczynie z dwoma zaworami na obu końcach i podłużnym zbiornikiem, najczęściej chodzi o sprzęt do poboru i zamknięcia próbki gazu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Pipeta gazowa to naczynie laboratoryjne do pobierania i hermetycznego przechowywania próbki gazu. Ma zbiornik (często cylindryczny) i dwa zawory na końcach, dzięki czemu po przepłukaniu gazem można jednocześnie zamknąć dopływ i odpływ oraz zabezpieczyć próbkę do analizy.
Najbardziej charakterystyczne są dwa krany/zawory na obu końcach naczynia oraz podłużny zbiornik (często cylindryczny). Rurki przyłączeniowe prowadzą do zaworów, co wskazuje na przepływ gazu i możliwość zamknięcia próbki. To odróżnia ją od pipet do cieczy i rozdzielaczy.
Dwa zawory pozwalają wykonać dwa etapy: przedmuchanie (wypchnięcie powietrza z naczynia badanym gazem) oraz hermetyzację próbki przez jednoczesne odcięcie dopływu i odpływu. Przy jednym zaworze trudniej byłoby szczelnie zamknąć próbkę bez ryzyka domieszania powietrza.
Typowo: (1) podłączasz dopływ i odpływ gazu do króćców, (2) przepuszczasz gaz przez pipetę, aby usunąć powietrze, (3) zamykasz oba zawory, uzyskując szczelnie uwięzioną próbkę, (4) odłączasz naczynie i transportujesz do laboratorium do dalszej analizy.
Pipeta do cieczy służy do odmierzania i przenoszenia cieczy, zwykle bez zaworów, z zasysaniem (np. pipetorem). Pipeta gazowa ma zbiornik i dwa zawory, bo jej celem jest pobór oraz szczelne zamknięcie próbki gazu, a nie odmierzanie objętości cieczy w typowym sensie.
Najczęściej myli się ją z rozdzielaczem, bo oba elementy mogą mieć kran. Kluczowe jest sprawdzenie: pipeta gazowa ma dwa zawory na końcach i podłużny zbiornik, a rozdzielacz ma wlew u góry, zwykle jeden kurek spustowy i jest przeznaczony do cieczy.
Nie. Do rozdzielania niemieszających się cieczy używa się rozdzielacza, który umożliwia kontrolowany spust dolnej fazy. Pipeta gazowa jest projektowana pod przepływ i zamykanie gazu; jej budowa (dwa zawory i zbiornik) nie odpowiada zadaniom rozdziału faz ciekłych.
Stosuje się ją, gdy trzeba pobrać próbkę gazu w miejscu emisji lub procesu (np. gaz technologiczny, spaliny), a następnie dostarczyć ją do laboratorium. Dzięki zaworom próbka pozostaje odcięta od powietrza, co pomaga zachować jej skład do czasu oznaczenia metodą analityczną.
Rozdzielacz ma zwykle szeroki wlew u góry (do nalewania cieczy) i kurek spustowy u dołu do kontrolowanego wypuszczania faz. Kształt bywa gruszkowaty. Pipeta gazowa jest bardziej "zbiornikiem z dwoma zaworami" i służy do poboru oraz zamknięcia próbki gazu.
Ucz się po cechach konstrukcyjnych (krany, wlewy, chłodnice, kształt zbiornika), a nie po ogólnym "wyglądzie szkła". Rób fiszki: nazwa → zastosowanie → cecha rozpoznawcza. Trenuj porównania: pipeta gazowa vs rozdzielacz vs aparat do ekstrakcji.
info

Statystycznie 65% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Według specjalistów z branży: "Dlatego przedstawiony sprzęt służy do pobierania próbek gazu, a nie do pracy z cieczami czy ekstrakcji."

Materiały:

  • Instrukcje BHP i instrukcje stanowiskowe dotyczące pobierania próbek gazów w laboratorium
  • Atlas/kompendium sprzętu laboratoryjnego stosowanego w analizie chemicznej (szkło laboratoryjne)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji z zakresu przygotowania próbek i odczynników (identyfikacja szkła i osprzętu)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego