KWALIFIKACJA MEP2 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 18.
Przedstawiony na rysunku symbol graficzny jest oznaczeniem
Ilustracja przedstawia symbol graficzny fotodiody, co jest zgodne z odpowiedzią na pytanie egzaminacyjne.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Fotodioda ma symbol oparty na symbolu diody, uzupełniony o strzałki skierowane do złącza, które oznaczają padające światło. Fotorezystor ma symbol rezystora, fototranzystor – tranzystora, a fototyrystor – tyrystora, więc ich znaki graficzne różnią się podstawowym "rdzeniem" elementu.

Pełne wyjaśnienie:

W schematach elektronicznych elementy światłoczułe rozpoznaje się zwykle dwuetapowo:

  • Najpierw identyfikuje się "rdzeń" symbolu (dioda, tranzystor, tyrystor, rezystor).
  • Następnie sprawdza się dodatki wskazujące na działanie światła, najczęściej w postaci strzałek symbolizujących promieniowanie.

Odpowiedź "fotodiody" jest poprawna, gdy na rysunku widać symbol diody (złącze o kierunkowym przewodzeniu) oraz strzałki skierowane w stronę elementu, co oznacza, że światło pada na złącze i wywołuje zjawisko fotoelektryczne w półprzewodniku. W praktyce fotodiody wykorzystuje się m.in. w czujnikach światła, odbiornikach podczerwieni i torach pomiarowych w urządzeniach optycznych.

Odpowiedź "fototyrystora" jest niepoprawna, ponieważ tyrystor ma charakterystyczny symbol z bramką i strukturą typową dla elementu sterowanego, a wersja foto różni się dodatkiem związanym ze światłem, lecz bazowy symbol nie jest symbolem diody.

Odpowiedź "fotorezystora" jest niepoprawna, bo fotorezystor (LDR) jest odmianą rezystora zależnego od oświetlenia: jego symbol bazuje na rezystorze i często zawiera dodatkowe oznaczenie wpływu światła. Nie ma on symbolu złącza diodowego.

Odpowiedź "fototranzystora" jest niepoprawna, gdyż fototranzystor rozpoznaje się po symbolu tranzystora (z emiterem, kolektorem i bazą) oraz strzałkach światła. Jeśli na rysunku nie ma "rdzenia" tranzystora, tylko diody, nie jest to fototranzystor.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy wahasz się między kilkoma odpowiedziami, ignoruj na chwilę strzałki światła i odpowiedz sobie: "czy to wygląda jak dioda, tranzystor, tyrystor czy rezystor?". Dopiero potem uwzględnij oznaczenie światła.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Fotodioda to półprzewodnikowy element światłoczuły, który zamienia promieniowanie na sygnał elektryczny (najczęściej prąd). Stosuje się ją w czujnikach światła, barierach optycznych, odbiornikach podczerwieni i układach pomiarowych w urządzeniach optycznych.
Najpierw rozpoznaj symbol diody, a potem sprawdź, czy są dodane strzałki światła skierowane w stronę złącza. Strzałki oznaczają padające promieniowanie. To odróżnia fotodiodę od "zwykłej" diody bez strzałek.
Fotodioda jest elementem złączowym (jak dioda) i wytwarza prąd zależny od oświetlenia. Fotorezystor jest rezystorem, którego opór zmienia się pod wpływem światła. Na schemacie różnią się bazowym symbolem: dioda vs rezystor.
Fototranzystor opiera się na strukturze tranzystora, więc na schemacie ma emiter i kolektor (oraz często bazę), a dopiero potem dodaje się strzałki światła. Fotodioda nie ma wyprowadzeń tranzystorowych, tylko złącze diodowe.
W typowej symbolice schematów strzałki "świetlne" przy elemencie oznaczają oddziaływanie promieniowania. Jednak trzeba sprawdzić, do czego strzałki są dołączone: jeśli "rdzeń" to dioda, będzie to fotodioda; jeśli tranzystor – fototranzystor itd.
Najczęściej myli się fotodiodę z fototranzystorem, bo oba symbole mogą mieć strzałki światła. Kluczowe jest rozpoznanie "rdzenia" elementu: dioda ma prosty symbol złącza, a tranzystor ma charakterystyczny układ emiter–kolektor.
Fotodiody spotyka się w czujnikach położenia i prędkości (enkodery optyczne), w odbiornikach sygnału w barierach świetlnych, w układach pomiaru natężenia oświetlenia oraz w torach detekcyjnych urządzeń optycznych i pomiarowych.
Fototyrystor ma bazowy symbol tyrystora (element sterowany z bramką) i dopiero dodane oznaczenie światła. Fotodioda nie ma bramki ani struktury tyrystora—jej bazą jest symbol diody. W egzaminie zacznij od identyfikacji typu elementu.
W karcie katalogowej szukaj sekcji typu "schematic symbol", "pin configuration" oraz "typical application". Zobaczysz tam, jak producent rysuje symbol oraz jak element jest włączany w układ. To ułatwia rozpoznawanie na schematach egzaminacyjnych.
Najlepiej uczyć się "rodzinami": osobno symbole diod, tranzystorów, tyrystorów i rezystorów, a potem ich odmiany "foto" (ze strzałkami). Pomaga też szybki trening: krótka seria rysunków i nazywanie elementów na czas.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że fotodioda ma symbol oparty na symbolu diody, uzupełniony o strzałki skierowane do złącza, które oznaczają padające światło.

Źródła:

  • IEC 60617 (Graphical symbols for diagrams) – online database, photodiode symbol section: https://std.iec.ch/iec60617 (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL) "Fotodioda" – opis elementu i zastosowań: https://pl.wikipedia.org/wiki/Fotodioda (dostęp: 2026-02-28)
  • All About Circuits – Photodiode overview (w tym symbol schematowy w materiałach edukacyjnych): https://www.allaboutcircuits.com/textbook/semiconductors/chpt-4/photodiodes/ (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Tablice/słowniki symboli elementów elektronicznych (optoelektronika)
  • Podręczniki z podstaw elektroniki i optoelektroniki dla szkół branżowych/technikum
  • Karty katalogowe (datasheet) fotodiod – część "schematic symbol" oraz "typical application"

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego