KWALIFIKACJA GIW2 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 3.
Przedstawiony na rysunku znak umowny umieszczony na profilu geologicznym oznacza
Ilustracja przedstawia znak umowny, który jest stosowany w geologii do oznaczania gliny na profilach geologicznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zadanie polega na rozpoznaniu znaku umownego (litologicznego) używanego na profilu geologicznym. Wskazany symbol odpowiada utworowi gliniastemu, czyli "glinie". Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych skał/utworów, które na profilach geologicznych mają odmienne, charakterystyczne oznaczenia.

Pełne wyjaśnienie:

W profilach geologicznych (także w dokumentacji górniczej) warstwy i utwory oznacza się znakami umownymi. Są one skrótem informacyjnym: pozwalają szybko rozpoznać litologię warstwy (czyli rodzaj utworu/skały) bez konieczności czytania długich opisów.

W tym zadaniu należy:

  • zidentyfikować, że znak na rysunku jest znakiem litologicznym,
  • powiązać go z właściwą nazwą utworu,
  • wybrać jedną odpowiedź odpowiadającą temu oznaczeniu.

Odpowiedź "glinę." jest poprawna, ponieważ przedstawiony znak odpowiada utworowi gliniastemu stosowanemu w legendach profili geologicznych. Rozróżnienie jest ważne praktycznie: gliny (utwory drobnoziarniste, często plastyczne) mają inne właściwości niż skały zwięzłe i inne niż osady piaszczyste.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "łupek." to skała (najczęściej zwięzła, warstwowana/łupkowa) o innej symbolice i innych właściwościach mechanicznych; na profilach oznacza się ją odmiennie niż utwory gliniaste.
  • "wapień." jest skałą węglanową; w dokumentacji geologicznej ma własne, specyficzne znaki i zwykle nie jest mylony z utworem ilasto-gliniastym.
  • "piaskowiec." to skała okruchowa związana z frakcją piaskową; jej oznaczenia na profilach nawiązują do materiału piaszczystego, a nie do frakcji ilastej.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli nie pamiętasz symbolu, spróbuj najpierw ustalić, czy odpowiedzi dotyczą utworów luźnych (np. glina) czy skał zwięzłych (łupek, wapień, piaskowiec). Następnie porównaj znak z typową symboliką używaną w legendach profili geologicznych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Znak umowny na profilu geologicznym to graficzne oznaczenie rodzaju skały lub utworu (litologii) w danej warstwie. Ułatwia szybkie czytanie dokumentacji: zamiast długiego opisu widzisz symbol, który w legendzie ma przypisaną nazwę i często podstawowe cechy warstwy.
Rozpoznanie gliny polega na dopasowaniu symbolu warstwy do legendy znaków litologicznych. Pomaga też wiedza ogólna: glina to utwór drobnoziarnisty (frakcja ilasta), zwykle odróżniany symboliką od piasków i od skał zwięzłych (np. wapieni, piaskowców, łupków).
Znaki umowne przyspieszają analizę profilu i ograniczają ryzyko błędów przy szybkim przeglądzie dokumentacji. Dzięki nim łatwiej porównać wiele warstw, wychwycić zmiany litologii oraz komunikować się w zespole (geolog, dozór, górnicy) bez niejednoznacznych skrótów tekstowych.
Najczęściej myli się utwory drobnoziarniste (gliny/iły) z innymi osadami oraz wybiera odpowiedź "na pamięć" bez odniesienia do legendy. Pomyłki wynikają też z utożsamiania "wyglądu" symbolu z ziarnistością skały, mimo że symbole są umowne i trzeba je znać lub sprawdzić.
Glina to utwór drobnoziarnisty, często plastyczny i wrażliwy na zawodnienie, co może wpływać na stateczność wyrobiska i dobór obudowy. Piaskowiec jest zwykle skałą zwięzłą o innych parametrach urabialności i stabilności. Ta różnica ma znaczenie przy planowaniu robót i zabezpieczeń.
Profil geologiczny wykorzystuje się m.in. przy planowaniu chodników, przekopów i ścian, ocenie warunków stropu i spągu, przewidywaniu zmian litologii oraz dokumentowaniu rozpoznania zrobów. Jest też podstawą do uzgodnień technologicznych i oceny ryzyka geotechnicznego.
Poza litologią profil może zawierać miąższości warstw, opisy cech (np. spękania), granice stratygraficzne, domieszki, a czasem dane o tektonice lub zaleganiu. Zależy to od rodzaju dokumentacji. Znaki umowne są tylko jedną częścią zapisu profilu.
W poprawnie zbudowanym zadaniu egzaminacyjnym tak: jeden symbol powinien odpowiadać jednej litologii. Jeśli jednak rysunek jest nieczytelny albo zastosowano różne systemy znaków, mogą pojawić się wątpliwości. Na egzaminie kluczowe jest, aby bazować na legendzie stosowanej w arkuszu.
Najlepiej uczyć się z zestawu legend: robić fiszki (symbol → nazwa), ćwiczyć na prawdziwych profilach oraz rozwiązywać zadania z poprzednich arkuszy. Pomaga też grupowanie: osobno utwory luźne (np. gliny), osobno skały zwięzłe (np. piaskowce, wapienie, łupki).
Bo w pracy spotyka się dokumentację geologiczną i geologiczno-górniczą, a szybkie rozpoznanie litologii pomaga przewidywać zachowanie górotworu. To wpływa na dobór obudowy, sposób urabiania, zabezpieczenia przed zawodnieniem i ogólną ocenę bezpieczeństwa robót podziemnych.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Zadanie polega na rozpoznaniu znaku umownego (litologicznego) używanego na profilu geologicznym."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z geologii górniczej (litologia, profile geologiczne, legenda znaków)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/centrum kształcenia: zestawy znaków umownych i ćwiczenia z profili
  • Przykładowe profile geologiczne z dokumentacji kopalnianej wykorzystywane na zajęciach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego