KWALIFIKACJA PGF1 + PGF2 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 15.
Przedstawiony na zdjęciu przyrząd służy do pomiaru
Ilustracja przedstawia urządzenie pomiarowe o nazwie 'Chameleon', które jest przeznaczone do pomiaru gęstości optycznej, co
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przyrząd widoczny na zdjęciu jest używany w poligrafii do kontroli jakości druku poprzez pomiar gęstości optycznej pól barwnych. Taki pomiar pozwala oceniać m.in. stopień zaczernienia/krycia i stabilność podawania farby. Pozostałe odpowiedzi dotyczą cech geometrycznych form, a nie pomiaru optycznego.

Pełne wyjaśnienie:

W kontroli jakości druku (w tym offsetowego) stosuje się przyrządy, które oceniają odbitkę poprzez pomiar właściwości optycznych. Parametrem typowym dla takich pomiarów jest gęstość optyczna, czyli wielkość opisująca, ile światła zostaje pochłonięte (lub efektywnie nie wraca do detektora) przez pole barwne. Pomiar gęstości optycznej jest wykorzystywany m.in. do sprawdzania stabilności farbowania, porównywania odbitek z wartościami docelowymi oraz wychwytywania odchyłek w trakcie produkcji.

Odpowiedź "gęstości optycznej." pasuje do przyrządów typu densytometr (lub urządzeń mających funkcję densytometryczną), które przykłada się do pola pomiarowego na arkuszu/odbiciu i odczytuje wartość związaną z pochłanianiem/odbiciem światła.

  • "twardości form." jest nieadekwatne, ponieważ twardość dotyczy własności mechanicznych materiału (np. tworzywa, elastomeru), a nie typowej kontroli odbitki optycznym miernikiem.
  • "grubości miejsc drukujących." sugeruje pomiar geometrii/warstwy lub elementów formy; tego typu wielkości mierzy się innymi metodami (mechanicznymi/profilometrycznymi), a nie standardowym przyrządem do pomiaru parametrów optycznych pól barwnych.
  • "głębokości miejsc niedrukujących." również odnosi się do geometrii powierzchni (np. wgłębień), co nie odpowiada typowemu zastosowaniu densytometru w druku offsetowym.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na zdjęciu widać niewielkie urządzenie przykładane do zadrukowanego pola i służące do odczytu wartości liczbowej związanej z barwą/zaczernieniem, najczęściej chodzi o pomiar gęstości optycznej (densytometria) lub pokrewny pomiar barwny. Odpowiedzi opisujące "twardość", "grubość" czy "głębokość" zwykle dotyczą innych narzędzi i innego typu kontroli.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gęstość optyczna to wielkość opisująca, jak silnie zadrukowane pole pochłania (lub nie odbija) światło. W praktyce poligraficznej pomaga ocenić stopień zaczernienia/krycia oraz stabilność podawania farby podczas druku.
Densytometr przykłada się do pola pomiarowego na odbitce i wykonuje odczyt na podstawie ilości światła odbitego/przepuszczonego. Wynik pozwala porównać bieżący druk z wartościami docelowymi i szybko wykryć odchylenia farbowania.
Ponieważ jest to szybki sposób kontroli powtarzalności druku w czasie nakładu. Zmiany gęstości optycznej mogą wskazywać m.in. na wahania podawania farby, problemy z ustawieniami zespołu farbowego lub niepożądane różnice w odbitkach.
Nie. Grubość warstwy to wielkość geometryczna, a gęstość optyczna jest parametrem optycznym wyznaczanym z pomiaru światła. W praktyce mogą być powiązane, ale densytometr mierzy efekt optyczny na odbitce, a nie "milimetry" farby.
Częstym błędem jest mylenie pomiarów optycznych z mechanicznymi (np. grubość, twardość). Inny błąd to pomiar poza właściwym polem kontrolnym lub na zabrudzonym fragmencie arkusza, co zaniża/zawyża wynik i prowadzi do złych korekt farbowania.
Najczęściej na etapie ustawiania maszyny (start nakładu) oraz cyklicznie w trakcie druku, aby kontrolować stabilność procesu. Pomiary wykonuje się na polach kontrolnych na arkuszu, porównując wyniki z przyjętymi wartościami docelowymi.
Może oznaczać zbyt małe podawanie farby, niewłaściwe ustawienia farbowania, problemy z przenoszeniem farby lub zmianę warunków procesu (np. podłoża). W praktyce skutkuje "bladym" polem barwnym i gorszą powtarzalnością kolorystyczną.
Najczęściej wskazuje na nadmierne farbowanie, co może prowadzić do problemów z schnięciem, brudzeniem, przyrostem punktu i spadkiem ostrości. W kontroli jakości to sygnał, że parametry procesu wymagają korekty, aby wrócić do wartości docelowych.
Densytometr zwykle służy do szybkiego odczytu wartości związanych z zaczernieniem/kolorem z pola na odbitce. Inne urządzenia mogą mierzyć np. barwę w szerszym ujęciu (spektrofotometr) albo parametry mechaniczne. Na egzaminie kluczowe jest skojarzenie: pomiar na zadrukowanym polu → parametr optyczny.
Warto uczyć się par: urządzenie → mierzony parametr → zastosowanie. Dla densytometru: gęstość optyczna i kontrola farbowania. Pomagają też zdjęcia przyrządów z opisem oraz ćwiczenia na polach kontrolnych, bo na egzaminie często rozpoznaje się narzędzie po wyglądzie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 58% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Przyrząd widoczny na zdjęciu jest używany w poligrafii do kontroli jakości druku poprzez pomiar gęstości optycznej pól barwnych."

Źródła:

  • Wikipedia: Optical density — https://en.wikipedia.org/wiki/Optical_density (dostęp: 2026-03-02)
  • X-Rite: Densitometers (kategoria produktów i opis zastosowań) — https://www.xrite.com/categories/densitometers (dostęp: 2026-03-02)
  • TECHKON: Densytometry (opis zastosowań w poligrafii) — https://www.techkon.com/products/densitometers/ (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Instrukcje producentów densytometrów używanych w poligrafii (materiały szkoleniowe i podręczniki użytkownika)
  • Podręczniki do kontroli jakości druku offsetowego (rozdziały o densytometrii i polach kontrolnych)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dotyczące pomiarów w poligrafii (densytometria, kolorymetria, pasowanie)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego