KWALIFIKACJA ELE11 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 1.
Przedstawiony przyrząd pomiarowy umożliwia pomiar
Ilustracja przedstawia luksomierz, czyli przyrząd pomiarowy służący do mierzenia natężenia oświetlenia.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Natężenie oświetlenia mierzy się luksomierzem, a wyniki podaje w luksach (lx). Przyrządy do innych wielkości mają inne czujniki i jednostki: przepływ (np. m/s), hałas (dB), promieniowanie cieplne (zwykle W/m² lub temperatura z pirometru). Dlatego poprawne jest wskazanie natężenia oświetlenia.

Pełne wyjaśnienie:

Wielkość "natężenie oświetlenia" opisuje, ile strumienia świetlnego pada na daną powierzchnię. Jej jednostką w układzie SI jest luks (lx). Typowym przyrządem do takiego pomiaru jest luksomierz (miernik oświetlenia) z czujnikiem światła, który przelicza sygnał z fotodiody na wartość w lx.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: natężenia oświetlenia?
Jeżeli przedstawiony przyrząd jest luksomierzem (co wynika z ilustracji w zadaniu), to jego funkcją jest właśnie pomiar natężenia oświetlenia. W praktyce taki pomiar wykonuje się m.in. w pomieszczeniach technicznych, na stanowiskach pracy i w strefach serwisowych, aby ocenić, czy warunki oświetleniowe umożliwiają bezpieczną obsługę urządzeń.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Prędkość przepływu mierzy się przyrządami do przepływu lub prędkości powietrza/cieczy (np. anemometrami lub przepływomierzami). Charakterystyczne są inne czujniki (wiatraczek, rurka Pitota, elementy pomiaru różnicy ciśnień) i inne jednostki (np. m/s).
  • Natężenie hałasu mierzy się sonometrem (miernikiem poziomu dźwięku). Wskazania podawane są w dB, a elementem kluczowym jest mikrofon pomiarowy z odpowiednimi charakterystykami ważenia.
  • Promieniowanie cieplne ocenia się innymi metodami: radiometrami (dla gęstości mocy promieniowania) lub pirometrami/kamerami termowizyjnymi (dla temperatury). Tego typu przyrządy są skonstruowane inaczej niż luksomierz i odnoszą się do innego zakresu zjawisk niż fotometria.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy masz wątpliwości, szukaj na obudowie/skali jednostki (lx, dB, m/s) oraz typu czujnika. To najszybszy sposób odróżnienia luksomierza od sonometru czy przyrządów do przepływu i pomiarów termicznych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Natężenie oświetlenia to ilość światła padającego na powierzchnię. Mierzy się je w luksach (lx). W praktyce porównuje się wynik z wymaganiami dla danego miejsca pracy, aby ocenić, czy jest wystarczająco jasno do bezpiecznej obsługi urządzeń.
Luksomierz ma czujnik światła (zwykle fotodiodę), który reaguje na oświetlenie i przetwarza je na sygnał elektryczny. Miernik przelicza go na wartość w lx. To pomiar fotometryczny, więc dotyczy światła "widzianego" przez człowieka, a nie ciepła.
Luksomierz mierzy wielkości fotometryczne, związane z widzialnym światłem i jednostką lx. Promieniowanie cieplne to głównie podczerwień i inne wielkości (np. temperatura lub gęstość mocy). Do tego używa się pirometrów lub kamer termowizyjnych, nie luksomierzy.
Luksomierz mierzy natężenie oświetlenia w lx i ma czujnik światła. Sonometr mierzy poziom dźwięku w dB i ma mikrofon pomiarowy. Oba mogą wyglądać podobnie jako "mierniki ręczne", ale różnią się czujnikiem i jednostką wyniku.
Nie. Lumen (lm) opisuje strumień świetlny emitowany przez źródło, a luks (lx) opisuje oświetlenie powierzchni, czyli ile tego strumienia przypada na metr kwadratowy. W skrócie: lm dotyczy źródła, lx dotyczy tego, co dociera na powierzchnię.
Ustaw czujnik w miejscu, które chcesz ocenić, zwykle na wysokości pracy (np. blat/obszar serwisowy). Unikaj zasłaniania czujnika ręką i nie kieruj go pod nietypowym kątem. Wykonaj kilka pomiarów w różnych punktach i porównaj wyniki.
Przydaje się m.in. podczas kontroli oświetlenia w pomieszczeniach technicznych, na trasach dojść, w strefach przy falownikach i rozdzielnicach oraz w magazynach części. Dobre oświetlenie zmniejsza ryzyko błędów serwisowych i poprawia bezpieczeństwo pracy.
Najczęstsze błędy to ignorowanie jednostki na wyświetlaczu/skali, mylenie czujników (mikrofon vs fotodioda) oraz wybór "na oko" po kształcie obudowy. Warto szukać elementów charakterystycznych: kopułki czujnika światła lub mikrofonu oraz oznaczeń lx/dB.
Fotometria opisuje światło w sposób zbliżony do wrażenia wzrokowego człowieka (np. wynik w lx). Radiometria dotyczy energii promieniowania niezależnie od percepcji (np. W/m²). Dlatego luksomierz jest przyrządem fotometrycznym, a nie miernikiem "mocy promieniowania".
Zwykle nie. Dla fotowoltaiki kluczowa jest irradiancja (moc promieniowania na powierzchnię), a nie natężenie oświetlenia w lx. Do takich ocen stosuje się pyranometry lub dedykowane czujniki nasłonecznienia. Luksomierz może dać jedynie orientacyjny obraz jasności.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Natężenie oświetlenia mierzy się luksomierzem, a wyniki podaje w luksach (lx)."

Źródła:

  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Luks - dostęp 2026-02-18
  • https://pl.wikipedia.org/wiki/Luksomierz - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z metrologii elektrycznej i środowiskowej (dział: fotometria i pomiary oświetlenia)
  • Instrukcje użytkowania luksomierzy (opis czujnika, jednostek i procedury pomiaru)
  • Podstawy fotometrii: definicje wielkości i jednostek (luks, kandela, lumen)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego