KWALIFIKACJA BPO1 - PRÓBNY

PYTANIE NR 13.
Przedstawiony sposób cięcia na pilarce tarczowej jest prowadzony niezgodnie z przepisami bezpieczeństwa pracy. Co nie stanowi zagrożenia wypadkowego?
Ilustracja przedstawia osobę obsługującą pilarkę tarczową.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Brak rękawic podczas obsługi pilarki tarczowej nie jest zagrożeniem, ponieważ przy elementach wirujących rękawica może zostać pochwycona przez zęby tarczy i wciągnąć dłoń. Natomiast brak popychadła przy małych elementach, brak osłon/klina oraz brak prowadnicy zwiększają ryzyko kontaktu z tarczą i odrzutu materiału.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy rozpoznania, co nie stanowi zagrożenia wypadkowego przy nieprawidłowo prowadzonej pracy na pilarce tarczowej. Kluczowe jest zrozumienie, że w BHP środki ochrony muszą być dobrane do rodzaju zagrożenia. To, co chroni w jednej sytuacji, może zwiększać ryzyko w innej.

Odpowiedź "Pracownik wykonuje pracę bez rękawic ochronnych." jest poprawna, ponieważ przy maszynach z elementami wirującymi (jak tarcza piły) rękawice mogą stać się czynnikiem wypadkowym. Materiał rękawicy łatwiej zaczepia o zęby tarczy; może dojść do pochwycenia i gwałtownego wciągnięcia dłoni lub całej ręki w strefę niebezpieczną. Dlatego dopasowana odzież i odkryte dłonie są bezpieczniejszym rozwiązaniem podczas samego cięcia, a rękawice stosuje się co najwyżej pomocniczo poza pracą narzędzia (np. przy przenoszeniu materiału).

Pozostałe odpowiedzi opisują typowe, realne zagrożenia:

  • "Pracownik nie używa popychadła, tnąc mały element." – bez popychadła dłonie znajdują się zbyt blisko tarczy, rośnie ryzyko poślizgu, utraty kontroli nad detalem oraz bezpośredniego kontaktu z narzędziem.
  • "Brak osłony piły tarczowej i klina rozszczepiającego." – osłona ogranicza dostęp do strefy niebezpiecznej, a klin rozszczepiający zmniejsza ryzyko zakleszczenia materiału i odrzutu (kickback). Ich brak istotnie podnosi ryzyko ciężkiego urazu.
  • "Na stole pilarki nie ma zamocowanej prowadnicy." – bez prowadnicy detal może się przestawiać, skręcać lub klinować, co sprzyja odrzutowi i wymusza prowadzenie rękami w niebezpiecznej odległości od tarczy.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: rękawice są korzystne przy pracach ręcznych i krawędziach ostrych, ale są ryzykowne przy elementach wirujących. Przy pile tarczowej bezpieczeństwo zwiększają przede wszystkim: osłony, klin, prowadnice oraz przyrządy pomocnicze (popychadła) i poprawna technika podawania materiału.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rękawica może zostać pochwycona przez zęby wirującej tarczy i w ułamku sekundy wciągnąć dłoń w strefę cięcia. Materiał rękawicy łatwiej zahacza o elementy ruchome niż skóra. Dlatego przy maszynach wirujących często bezpieczniej jest pracować bez rękawic.
Klin rozszczepiający to element montowany za tarczą, który utrzymuje szczelinę w materiale po cięciu. Zmniejsza ryzyko zakleszczenia i odrzutu (kickback), czyli gwałtownego wyrzucenia obrabianego elementu w stronę operatora. Jego brak istotnie zwiększa ryzyko wypadku.
Najczęściej występują: kontakt dłoni z tarczą, odrzut materiału, pochwycenie luźnej odzieży lub rękawic oraz urazy spowodowane zakleszczeniem detalu. Ryzyko rośnie szczególnie przy cięciu małych elementów bez popychadła i przy pracy bez osłon oraz bez prowadnicy stabilizującej materiał.
Popychadło stosuje się, gdy element jest mały lub wymaga prowadzenia blisko tarczy, tak aby dłonie nie zbliżały się do strefy niebezpiecznej. Dzięki temu operator utrzymuje kontrolę nad detalem, a jednocześnie zachowuje bezpieczny odstęp od zębów piły. To podstawowy środek organizacyjno-techniczny BHP.
Tak, bo prowadnica stabilizuje kierunek podawania materiału. Bez niej detal łatwiej się przekręca, klinuje lub "ucieka" na boki. To sprzyja odrzutowi i zmusza operatora do korygowania rękami blisko tarczy. W efekcie rośnie ryzyko kontaktu z narzędziem i urazu dłoni.
Wskazówką jest obecność elementów wirujących (tarcza, wał, wrzeciono) i ryzyko pochwycenia. Jeśli w opisie jest maszyna rotacyjna, rękawice mogą być niebezpieczne, bo łatwo zaczepiają. Wtedy ważniejsze są osłony, popychadła, dopasowana odzież i właściwa technika pracy.
Typowo stosuje się ochronę oczu lub twarzy (odpryski), ochronę słuchu (hałas) i dopasowaną odzież roboczą. Dodatkowo istotne jest zabezpieczenie włosów i brak luźnych elementów garderoby. Rękawice mogą być użyte przy transporcie materiału, ale nie podczas pracy tarczy.
Osłona ogranicza dostęp do strefy niebezpiecznej i zmniejsza ryzyko przypadkowego dotknięcia wirującej tarczy. Dodatkowo może ograniczać rozrzut wiórów i drobnych odłamków. Brak osłony sprawia, że operator pracuje "na odkrytej tarczy", co znacząco podnosi prawdopodobieństwo ciężkich urazów.
Najczęstsze błędy to prowadzenie małego elementu bezpośrednio dłońmi, brak popychadła, brak stabilizacji na prowadnicy oraz praca w pośpiechu. Często też pojawia się błędne przekonanie, że rękawice "na pewno pomogą", mimo że przy tarczy mogą zwiększyć ryzyko pochwycenia.
Ucz się schematu: strefa niebezpieczna + zabezpieczenia + zakazy. Zapamiętaj rolę osłon, klina rozszczepiającego, prowadnic i popychadeł oraz mechanizmy wypadków (odrzut, pochwycenie). Ćwicz rozpoznawanie nieprawidłowości na rysunkach i opisach stanowisk.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Brak rękawic podczas obsługi pilarki tarczowej nie jest zagrożeniem, ponieważ przy elementach wirujących rękawica może zostać pochwycona przez zęby tarczy i wciągnąć dłoń."

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Gospodarki z 14.04.2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy obsłudze obrabiarek do drewna, § 15, Dz.U. 2000 nr 36 poz. 409
  • Państwowa Inspekcja Pracy – Serwis informacyjny (materiały nt. bezpieczeństwa pracy przy maszynach i zagrożeń mechanicznych), https://www.pip.gov.pl/ - dostęp 2026-02-28
  • Serwis asystentbhp.pl – opracowania praktyczne dot. BHP (zakaz rękawic przy maszynach wirujących), https://asystentbhp.pl/ - dostęp 2026-02-28

Materiały:

  • Treść rozporządzenia dotyczącego BHP przy obsłudze obrabiarek do drewna (w szczególności zakazy i wymagane zabezpieczenia)
  • Materiały szkoleniowe PIP dotyczące maszyn do obróbki drewna i zagrożeń mechanicznych
  • Podręczniki BHP omawiające ryzyko pochwycenia przez elementy wirujące oraz dobór ŚOI

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego