KWALIFIKACJA INF2 + INF3 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 5.
Przedstawiony symbol graficzny oznacza
Ilustracja przedstawia prosty symbol graficzny w formie kwadratu, wewnątrz którego znajdują się litery "A/D".
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przetwornik analogowo-cyfrowy (ADC) służy do zamiany sygnału analogowego (ciągłego w czasie i amplitudzie) na postać cyfrową, czyli ciąg próbek kodowanych binarnie. Dlatego symbol takiego bloku w torze sygnałowym odpowiada konwersji A/C, a nie filtracji ani generacji dźwięku.

Pełne wyjaśnienie:

Przetwornik analogowo-cyfrowy (ADC) to element toru sygnałowego, którego zadaniem jest zamiana wielkości analogowej (np. napięcia z czujnika, sygnału audio, sygnału z wejścia pomiarowego) na dane cyfrowe możliwe do dalszego przetwarzania przez procesor, mikrokontroler lub system komputerowy. W praktyce oznacza to próbkowanie sygnału oraz jego kwantyzację do określonej rozdzielczości bitowej.

Odpowiedź "przetwornik analogowo-cyfrowy" jest właściwa, ponieważ tylko ADC opisuje kierunek konwersji: analog → cyfrowy. W schematach blokowych ADC często występuje między źródłem sygnału analogowego (czujnik, przedwzmacniacz) a częścią cyfrową (układ logiczny, procesor, interfejs komunikacyjny).

Pozostałe propozycje są niepoprawne z następujących powodów:

  • "filtr dolnoprzepustowy" – filtr nie zmienia domeny reprezentacji sygnału na cyfrową; jego funkcją jest tłumienie składowych o wyższych częstotliwościach. Filtr może występować przed ADC (np. jako filtr antyaliasingowy), ale nie jest przetwornikiem.
  • "przetwornik cyfrowo-analogowy" (DAC) realizuje proces odwrotny: cyfrowy → analog. Jest używany np. do wytwarzania sygnału analogowego na wyjściu audio, sterowania napięciem/ prądem lub generowania przebiegów.
  • "generator dźwięku" – to określenie funkcjonalne odnoszące się do źródła sygnału audio (często cyfrowego lub analogowego), a nie do standardowego bloku konwersji A/C. Generator może korzystać z DAC, ale sam nie jest synonimem ADC.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy wahasz się między ADC i DAC, zawsze sprawdź kierunek przetwarzania: czy urządzenie ma zmierzyć sygnał analogowy i zamienić go na dane (ADC), czy wysterować sygnał analogowy na podstawie danych (DAC).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
ADC to układ, który zamienia sygnał analogowy (np. napięcie z czujnika) na dane cyfrowe możliwe do obróbki przez procesor. Realizuje próbkowanie i kwantyzację, dzięki czemu świat analogowy może być mierzony i analizowany w systemach cyfrowych.
ADC przekształca analog → cyfrowy, czyli "mierzy" sygnał i daje wynik w postaci liczb. DAC działa odwrotnie: cyfrowy → analog, czyli na podstawie danych tworzy sygnał analogowy (np. audio lub napięcie sterujące).
Wiele sygnałów z otoczenia jest analogowych (czujniki, napięcia, audio). Aby je przesłać, zapisać, zaszyfrować lub analizować programowo, trzeba je zamienić na postać cyfrową. ADC jest więc typowym elementem urządzeń wbudowanych i modułów pomiarowych.
Najczęściej ADC stoi między torem analogowym a częścią cyfrową. W praktyce szuka się bloku opisującego konwersję A/C lub elementu, którego wejście jest analogowe, a wyjście trafia do procesora jako dane. Bez rysunku liczy się rozumienie funkcji.
Nie. Filtr tylko kształtuje widmo sygnału (tłumi wyższe częstotliwości), ale nie zamienia sygnału na dane cyfrowe. Filtr bywa elementem pomocniczym przed ADC (np. antyaliasing), jednak nie wykonuje konwersji analogowo-cyfrowej.
DAC stosuje się, gdy z danych cyfrowych trzeba uzyskać sygnał analogowy, np. wyjście audio w urządzeniu, napięcie sterujące w automatyce lub generowanie przebiegów. Czyli tam, gdzie system cyfrowy ma "wyprodukować" sygnał do świata analogowego.
Najczęściej ocenia się rozdzielczość (liczbę bitów), częstotliwość próbkowania oraz dokładność/błędy (np. nieliniowość, szum). Dobór zależy od tego, czy mierzysz wolnozmienne czujniki, czy sygnały szybkie (np. audio, RF).
To częsty błąd lustrzany: oba pojęcia są podobne i różnią się tylko kierunkiem strzałki. Pomaga prosta reguła: ADC "bierze analog" i daje liczby do procesora, a DAC "bierze liczby" i wystawia analog na wyjściu.
Nie. Generator dźwięku jest źródłem sygnału (czasem cyfrowego, czasem analogowego), natomiast DAC jest konkretnym układem konwertującym dane cyfrowe na sygnał analogowy. Generator może korzystać z DAC, ale pojęcia nie są równoważne.
Ćwicz rozpoznawanie elementów na schematach blokowych: ADC, DAC, filtry, wzmacniacze, interfejsy. Ucz się funkcji: co jest wejściem, co wyjściem i w jakiej domenie jest sygnał. Pomaga analiza prostych torów: czujnik → ADC → procesor.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Przetwornik analogowo-cyfrowy (ADC) służy do zamiany sygnału analogowego (ciągłego w czasie i amplitudzie) na postać cyfrową, czyli ciąg próbek kodowanych binarnie."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Przetwornik analogowo-cyfrowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Przetwornik_analogowo-cyfrowy (dostęp: 2026-02-28)
  • Wikipedia (PL): "Przetwornik cyfrowo-analogowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Przetwornik_cyfrowo-analogowy (dostęp: 2026-02-28)
  • Texas Instruments: "Analog-to-Digital Converter (ADC)" (portal edukacyjny/definicje) – https://www.ti.com/analog-circuits/adc.html (dostęp: 2026-02-28)

Materiały:

  • Podstawy elektroniki cyfrowej i analogowej (rozdziały o przetwornikach A/C i C/A)
  • Noty katalogowe (datasheet) dowolnych układów ADC i DAC – sekcje: opis funkcjonalny i schematy blokowe
  • Materiały dydaktyczne do INF.7 dotyczące toru sygnałowego i elementów wejścia/wyjścia urządzeń

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego