Koszty zużycia środków trwałych oznaczają w rachunkowości amortyzację, czyli systematyczne rozliczanie w czasie wartości środka trwałego w ciężar kosztów. Pytanie sprawdza, czy potrafisz rozpoznać, w jakim układzie ewidencji kosztów ujęto ten koszt na podstawie zapisu (dekretu) pokazującego, na jakich kontach zaksięgowano operację.
Układ rodzajowy grupuje koszty według ich rodzaju (np. amortyzacja, zużycie materiałów i energii, usługi obce, wynagrodzenia). W praktyce jest on kojarzony z kontami kosztów, które pokazują "co zostało zużyte" lub "jaki rodzaj kosztu poniesiono". Dlatego, gdy zapis dotyczy amortyzacji jako kosztu według rodzaju (typowo konto typu "Amortyzacja"), poprawną odpowiedzią jest "rodzajowym".
Odpowiedź "funkcjonalnym" jest błędna, ponieważ układ funkcjonalny (często utożsamiany z kalkulacyjnym) porządkuje koszty według funkcji lub miejsc ich powstawania, np. koszty wydziałowe, koszty sprzedaży, koszty ogólnego zarządu. Sama informacja, że chodzi o amortyzację, nie przesądza o takim ujęciu — decyduje, czy księguje się ją na kontach pokazujących funkcję/miejsce kosztu.
Odpowiedź "kalkulacyjnym" także nie pasuje do ujęcia kosztu wyłącznie jako rodzaju. Układ kalkulacyjny służy m.in. do ustalania kosztu wytworzenia i analiz według miejsc powstawania kosztów, a nie do prezentacji kosztów w podziale na rodzaje.
Odpowiedź "mieszanym" byłaby właściwa tylko wtedy, gdyby ewidencja prowadzona była równolegle w obu układach (rodzajowym i kalkulacyjnym) i zapis/rozwiązanie jednoznacznie to potwierdzało. W tym zadaniu wskazano jednoznacznie właściwy układ dla ujęcia kosztu amortyzacji jako kosztu według rodzaju.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się "zużycie środków trwałych", pomyśl "amortyzacja". Następnie rozstrzygnij układ: rodzajowy = rodzaj kosztu, kalkulacyjny/funkcjonalny = miejsce/funkcja kosztu.
