KWALIFIKACJA EKA2 - CZERWIEC 2014

PYTANIE NR 30.
Przejmowanie akt, będące najczęściej skutkiem przejęcia funkcji merytorycznych i/lub terytorialnych, nazywane jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Sukcesja" w kontekście archiwalnym oznacza przejęcie akt wynikające z przejęcia zadań (funkcji merytorycznych) lub obszaru działania (funkcji terytorialnych) przez inną jednostkę. "Brakowanie" dotyczy selekcji i niszczenia, "archiwizacja" – przygotowania do archiwum, a "kolekcja" to dobór tematyczny, nie skutek reorganizacji.

Pełne wyjaśnienie:

Określenie "sukcesja" odnosi się do sytuacji, w której jedna jednostka organizacyjna przejmuje dokumentację (akta) innej jednostki w związku z przejęciem jej kompetencji. Najczęściej dzieje się to przy reorganizacji: zmianach struktury, podziale lub połączeniu instytucji, zmianach właściwości terytorialnej albo przekazaniu zadań merytorycznych. W takim ujęciu przejmowanie akt jest konsekwencją następstwa w wykonywaniu funkcji i obowiązków, a więc następstwa organizacyjnego.

Odpowiedź "kolekcją" jest nieprawidłowa, ponieważ kolekcja to zbiór dokumentów gromadzonych według określonego klucza (np. tematu, osoby, wydarzenia) i zwykle ma charakter celowego doboru, a nie formalnego przejęcia wynikającego z następstwa kompetencyjnego.

Odpowiedź "archiwizacją" również nie pasuje do definicji. Archiwizacja to działania prowadzące do zabezpieczenia, uporządkowania i przekazania dokumentacji do archiwum (lub utrwalenia jej w określonej postaci), a nie sam fakt przejęcia akt spowodowany przejęciem funkcji merytorycznych lub terytorialnych.

Odpowiedź "brakowaniem" jest błędna, bo brakowanie oznacza selekcję dokumentacji oraz jej wycofanie z zasobu (zwykle przeznaczenie do zniszczenia) zgodnie z zasadami kwalifikacji i okresami przechowywania. To proces "usuwania" części akt, a nie ich przejmowania.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach o przejmowanie akt po reorganizacji szukaj terminu opisującego następstwo i kontynuację kompetencji, a nie czynności techniczne (archiwizacja) ani selekcję (brakowanie).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Sukcesja akt to przejęcie dokumentacji przez jednostkę, która przejmuje zadania lub obszar działania innej jednostki. Najczęściej występuje przy reorganizacjach (łączenie, podział, likwidacja) i dotyczy ciągłości odpowiedzialności za sprawy oraz akta.
Ponieważ jest skutkiem następstwa w wykonywaniu funkcji: jedna jednostka staje się "następcą" innej w zakresie zadań merytorycznych lub terytorialnych, a wraz z zadaniami przejmuje też wytworzoną dokumentację potrzebną do kontynuacji spraw.
Sukcesja opisuje zmianę "właściciela/odpowiedzialnego" za akta po przejęciu kompetencji. Archiwizacja dotyczy działań porządkujących i zabezpieczających dokumentację oraz jej przekazania do archiwum lub utrwalenia w określonej formie.
Brakowanie to proces selekcji dokumentacji i wyłączenia jej z dalszego przechowywania (zwykle przeznaczenia do zniszczenia) zgodnie z zasadami kwalifikacji i okresami przechowywania. To przeciwieństwo "przejmowania" – nie przenosisz akt, tylko je eliminujesz.
Najczęściej przy zmianach organizacyjnych: łączeniu jednostek, podziale kompetencji, likwidacji i przekazaniu zadań następcy albo zmianach właściwości terytorialnej. Wtedy dokumentacja musi "podążyć" za kompetencją, aby zachować ciągłość prowadzenia spraw.
Częsty błąd to wybór "archiwizacji", bo kojarzy się z archiwum, albo "brakowania", bo to znany termin z praktyki. Warto sprawdzić, czy pytanie dotyczy reorganizacji i przejęcia zadań – wtedy kluczem jest następstwo, czyli sukcesja.
Nie. Kolekcja to zbiór zebrany według określonego kryterium (np. tematu lub osoby), zwykle tworzony celowo. Przejmowanie akt w wyniku przejęcia kompetencji jest zdarzeniem organizacyjnym i formalnym, a nie doborem tematycznym.
Najbliższe są pojęcia związane z przekazywaniem dokumentacji między jednostkami i odpowiedzialnością za akta po reorganizacji. Warto też znać różnice względem archiwizacji (czynności porządkowo-zabezpieczające) oraz brakowania (selekcja i eliminacja).
Ucz się definicji krótkich, ale precyzyjnych i ćwicz je na przykładach: reorganizacja = sukcesja, selekcja i niszczenie = brakowanie, przygotowanie do archiwum = archiwizacja. Pomaga robienie fiszek i porównywanie pojęć parami.
Bo jednostka może przejąć kompetencje w zakresie zadań (merytorycznie) lub obszaru działania (terytorialnie), a każda taka zmiana może powodować konieczność przejęcia dokumentacji. To wskazówka, że chodzi o następstwo kompetencji, czyli sukcesję.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że "Sukcesja" w kontekście archiwalnym oznacza przejęcie akt wynikające z przejęcia zadań (funkcji merytorycznych) lub obszaru działania (funkcji terytorialnych) przez inną jednostkę.

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium z podstaw archiwistyki (dział: terminologia i obieg dokumentacji)
  • Materiały dydaktyczne z kwalifikacji dotyczącej organizacji i prowadzenia archiwum (rozdziały o przejmowaniu dokumentacji)
  • Słowniki terminologii archiwalnej oraz glosariusze z zakresu zarządzania dokumentacją

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego