Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA GIW6 - STYCZEŃ 2021



PYTANIE NR 39.
Przemieszczanie się wydm można obserwować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wydmy wędrujące powstają i przemieszczają się głównie w środowisku nadmorskim, gdzie silny wiatr transportuje piasek. W Polsce klasyczne, ruchome wydmy są charakterystyczne dla rejonu Łeby w Słowińskim Parku Narodowym. Parki górskie (Tatry, Karkonosze) i bagienne (Biebrza) nie są typowym miejscem takiej migracji wydm.

Pełne wyjaśnienie:

Przemieszczanie się wydm (tzw. wydm wędrujących) to efekt procesów eolicznych: wiatr wywiewa, transportuje i akumuluje ziarna piasku, powodując stopniowe przesuwanie się formy w kierunku zgodnym z dominującymi wiatrami. Do takiego zjawiska potrzebne są m.in.:

  • duże zasoby luźnego, suchego piasku,
  • odpowiednio silny i częsty wiatr,
  • ograniczona roślinność stabilizująca podłoże (lub jej okresowe niszczenie),
  • otwarta przestrzeń sprzyjająca transportowi.

W Polsce najbardziej znanym obszarem, gdzie zjawisko to jest obserwowalne w skali krajobrazu, jest pas nadmorski w rejonie Łeby w Słowińskim Parku Narodowym. To właśnie ten park jest kojarzony z dużymi polami wydmowymi i ich migracją.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Tatrzański Park Narodowy ma rzeźbę wysokogórską, gdzie dominują procesy stokowe, fluwialne i glacjalne, a nie akumulacja eoliczna budująca ruchome wydmy.
  • Karkonoski Park Narodowy również jest obszarem górskim; typowe są tam formy związane z budową masywu i procesami mrozowymi oraz wodnymi, a nie migracja wydm.
  • Biebrzański Park Narodowy jest znany przede wszystkim z rozległych bagien i doliny rzecznej, gdzie warunki sedymentacji i roślinność nie sprzyjają powstawaniu klasycznych wydm wędrujących.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać powiązanie: wydmy wędrujące → wybrzeże Bałtyku → Słowiński Park Narodowy. To ułatwia szybkie odróżnienie środowiska eolicznego od górskiego i bagiennego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to są wydmy wędrujące?
Wydmy wędrujące to formy piaszczyste, które przemieszczają się pod wpływem wiatru. Piasek jest wywiewany ze stoku dowietrznego i osypuje się po stronie zawietrznej, przez co cała forma "przesuwa się" w terenie. Zjawisko jest typowe dla obszarów z luźnym, suchym piaskiem i małą roślinnością.
Dlaczego wydmy mogą się przemieszczać?
Przemieszczanie wydm wynika z ciągłego transportu eolicznego: wiatr przenosi ziarna piasku skokami i pełzaniem, a następnie odkłada je tam, gdzie prędkość wiatru spada. Jeżeli roślinność nie stabilizuje podłoża, proces działa stale, powodując migrację wydmy.
Gdzie w Polsce najlepiej obserwować ruchome wydmy?
Najbardziej klasycznym miejscem obserwacji ruchomych wydm jest Słowiński Park Narodowy (okolice Łeby), na wybrzeżu Bałtyku. Występują tam rozległe pola piaszczyste, na których wiatr kształtuje i przemieszcza wydmy, co jest dobrze widoczne w krajobrazie.
Czy w Tatrach występują wydmy wędrujące?
Nie jest to typowe środowisko dla wydm wędrujących. Tatry to obszar wysokogórski, gdzie dominują procesy stokowe, rzeczne i związane z dawnym zlodowaceniem. Brakuje rozległych pól luźnego, suchego piasku oraz warunków wiatrowych typowych dla wybrzeża.
Jakie warunki są potrzebne do powstawania wydm?
Kluczowe są: dostępność luźnego materiału piaszczystego, częsty wiatr o odpowiedniej sile, względnie sucha powierzchnia oraz ograniczone "zakotwiczenie" piasku przez roślinność. Gdy roślinność jest rzadka, wydmy mogą nie tylko powstawać, ale też migrować.
Jak odróżnić procesy eoliczne od fluwialnych na egzaminie?
Procesy eoliczne wiążą się z działaniem wiatru (wydmy, zmarszczki eoliczne, deflacja), a fluwialne z działaniem wód płynących (koryto, meandry, terasa, stożek napływowy). W pytaniach o wydmy zwykle szukaj kontekstu: piasek + wiatr + otwarta przestrzeń.
Dlaczego parki górskie rzadko są poprawną odpowiedzią przy wydmach?
W górach przeważają inne typy osadów i procesów: transport rumoszu stokowego, erozja rzeczna, procesy mrozowe oraz formy polodowcowe. Nawet jeśli wiatr występuje, zwykle nie ma wielkich, stabilnie zasilanych pól luźnego piasku, które umożliwiają migrację wydm.
Czy na terenach bagiennych mogą powstawać wydmy wędrujące?
Zazwyczaj nie, ponieważ wysoka wilgotność i roślinność sprzyjają stabilizacji podłoża. Bagna i doliny rzeczne są środowiskiem sedymentacji organicznej i fluwialnej, a nie klasycznej akumulacji eolicznej. Dlatego parki bagienne rzadko są kojarzone z ruchomymi wydmami.
Jakie błędy najczęściej popełnia się w pytaniach o wydmy w Polsce?
Najczęstszy błąd to wybór "najbardziej znanego" parku narodowego bez analizy środowiska (np. Tatry). Drugi to nieuwzględnienie słowa "przemieszczanie się" i potraktowanie pytania jak o dowolny piasek. Warto kojarzyć: ruchome wydmy → wybrzeże → Słowiński PN.
Jak uczyć się lokalizacji form rzeźby pod egzamin technika geologa?
Skuteczna metoda to łączenie formy z procesem i środowiskiem: np. wydmy → wiatr → wybrzeże; meandry → rzeka → niziny; moreny → lądolód → pojezierza. Do tego mapy i atlasy: zaznaczaj punkty na własnej mapie i powtarzaj w krótkich sesjach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 77% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Wydmy wędrujące powstają i przemieszczają się głównie w środowisku nadmorskim, gdzie silny wiatr transportuje piasek."

Źródła:

  • Słowiński Park Narodowy – strona tematyczna o wydmach (wydmy ruchome), https://slowinski.parknarodowy.gov.pl/ (sekcja/zakładki edukacyjne o wydmach) – dostęp 2026-02-18
  • Encyklopedia PWN – hasło: "wydma" (definicja i mechanizm powstawania), https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/wydma;3996105.html – dostęp 2026-02-18
  • Biebrzański Park Narodowy – charakterystyka obszaru (bagna/dolina Biebrzy), https://www.biebrza.org.pl/ (opis przyrody i środowiska) – dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki z geomorfologii (procesy eoliczne i formy akumulacji)
  • Materiały edukacyjne parków narodowych o rzeźbie terenu i wydmach
  • Atlas geograficzny Polski (formy rzeźby, wybrzeże, parki narodowe)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego