KWALIFIKACJA PGF8 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 13.
Które przepisy stanowią o tym, że wykorzystanie wizerunku kobiety na załączonym fragmencie bilbordu wymagało jej zgody?
Ilustracja przedstawia zbliżenie twarzy kobiety, która szczotkuje zęby.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wykorzystanie wizerunku osoby w reklamie co do zasady wymaga jej zgody na rozpowszechnianie wizerunku. Tę kwestię reguluje prawo autorskie i prawa pokrewne, dlatego wskazana ustawa stanowi właściwą podstawę. Pozostałe odpowiedzi dotyczą samoregulacji (etyka) lub innych dziedzin prawa, niezwiązanych bezpośrednio z zgodą na wizerunek.

Pełne wyjaśnienie:

Pytanie dotyczy tego, z jakich przepisów wynika obowiązek uzyskania zgody osoby, której wizerunek ma zostać użyty w reklamie (tu: na bilbordzie). W polskiej praktyce marketingowej kluczowe jest rozróżnienie:

  • prawo powszechnie obowiązujące (ustawy, rozporządzenia) – jego naruszenie może prowadzić do roszczeń prawnych,
  • samoregulacje branżowe (np. kodeksy etyki) – ważne w ocenie standardów reklamy, ale nie zastępują ustaw.

Poprawna odpowiedź: "Ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych."
To właśnie w tej ustawie znajduje się regulacja dotycząca rozpowszechniania wizerunku i zasady, że co do zasady wymaga ono zgody osoby przedstawionej. W kontekście kampanii reklamowej oznacza to konieczność posiadania właściwej zgody (często w formie pisemnej umowy/klauzuli) obejmującej pola eksploatacji, czas i terytorium emisji.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Kodeks etyki reklamy – opisuje standardy etyczne i dobre praktyki (np. unikanie dyskryminacji, wprowadzania w błąd). Może być podstawą oceny reklamy przez organy samoregulacji, ale nie jest ustawą przesądzającą o wymaganiu zgody na wizerunek.
  • Ustawa Prawo Prasowe – dotyczy funkcjonowania prasy i zasad publikacji materiałów prasowych. Billboard (reklama zewnętrzna) nie jest typowym materiałem prasowym, a wymóg zgody na wizerunek w reklamie nie wynika z tej regulacji.
  • Kodeks Pracy – reguluje stosunki pracy (prawa i obowiązki pracownika i pracodawcy). Nie stanowi podstawy do oceny, czy można użyć czyjegoś wizerunku w kreacji reklamowej.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy zdjęć, filmów, wizerunku i zgód na publikację w kampanii, w pierwszej kolejności myśl o przepisach związanych z prawami autorskimi/pokrewnymi oraz zasadach rozpowszechniania wizerunku, a dopiero potem o etyce reklamy jako uzupełnieniu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zgoda na wykorzystanie wizerunku to oświadczenie osoby przedstawionej, że pozwala na rozpowszechnianie jej podobizny. W reklamie praktycznie zawsze zbiera się ją w formie pisemnej, aby określić zakres (media, czas, terytorium) i ograniczyć ryzyko sporu.
Billboard jest formą publicznego rozpowszechniania wizerunku. Jeśli osoba jest rozpoznawalna, publikacja jej zdjęcia w celach reklamowych co do zasady wymaga zgody, ponieważ wizerunek jest chronionym dobrem, a jego komercyjne użycie może naruszać prawa tej osoby.
Najczęściej potrzebujesz: zgody/umowy wizerunkowej osoby przedstawionej oraz licencji do fotografii (prawa do zdjęcia od autora/posiadacza praw). Dobrą praktyką jest też opis pól eksploatacji, czasu emisji i możliwości modyfikacji kreacji.
Nie. Kodeks etyki reklamy to samoregulacja branży, pomocna w ocenie standardów komunikacji marketingowej, ale nie jest ustawą. Może wskazywać, jakich treści unikać, jednak wymóg zgody na rozpowszechnianie wizerunku wynika z przepisów prawa powszechnie obowiązującego.
W praktyce reklamowej najbezpieczniej zakładać, że zgoda jest wymagana, zwłaszcza gdy wizerunek jest używany komercyjnie. Istnieją wyjątki w prawie, ale na potrzeby przygotowania kampanii i ograniczenia ryzyka roszczeń standardem jest pozyskanie jednoznacznej zgody.
Prawo prasowe dotyczy działalności prasy i publikacji prasowych (redakcje, sprostowania, odpowiedzialność). Reklama zewnętrzna (billboard) zwykle nie jest publikacją prasową. Wizerunek w reklamie łączy się częściej z prawami do zdjęcia i zasadami rozpowszechniania wizerunku.
Typowe błędy to: brak pisemnej zgody, zbyt ogólna zgoda bez wskazania mediów lub czasu, brak licencji do samej fotografii, użycie zdjęcia w innym kontekście niż uzgodniony oraz przekazanie materiałów dalej (np. do partnerów) bez prawa sublicencji.
Najczęściej pojawia się ryzyko roszczeń cywilnych: żądanie zaniechania emisji, usunięcia skutków, przeprosin, a także zapłaty odszkodowania lub zadośćuczynienia. Dla kampanii oznacza to też koszty wymiany kreacji, wstrzymania emisji i kryzys wizerunkowy.
Ucz się na krótkich kazusach: plakat, billboard, social media, strona www. Do każdego dopisz: czy jest wizerunek osoby rozpoznawalnej, czy jest cel komercyjny, jakie zgody i licencje są potrzebne oraz kto odpowiada (zleceniodawca, agencja, podwykonawca).
Dobra zgoda wskazuje: kto udziela zgody i na co (wizerunek), cel (reklama), zakres wykorzystania (media/nośniki), czas i terytorium, możliwość modyfikacji/retuszu, zasady wynagrodzenia oraz ewentualne prawo do przekazania materiałów partnerom kampanii.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 43% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wykorzystanie wizerunku osoby w reklamie co do zasady wymaga jej zgody na rozpowszechnianie wizerunku."

Materiały:

  • Komentarze i opracowania edukacyjne dotyczące ochrony wizerunku w reklamie
  • Materiały szkoleniowe agencji reklamowych o zgodach i licencjach do zdjęć
  • Podręczniki/kompendia z zakresu prawa w marketingu i reklamy

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego