KWALIFIKACJA BUD15 - TEST WIEDZY NR 2

PYTANIE NR 32.
Przeprowadzasz badanie cech mechanicznych gruntu. Zauważasz, że grunt ma niską nośność i jest podatny na odkształcenia. Jaki to rodzaj gruntu?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
to grunt spoisty, który w wielu stanach (zwłaszcza przy większej wilgotności) ma niską nośność i jest podatny na odkształcenia oraz długotrwałe osiadania. Piasek i żwir (grunty niespoiste) zwykle osiągają większą nośność po zagęszczeniu, dlatego mniej pasują do opisu.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "niska nośność" oraz "podatność na odkształcenia" jest typowy dla gruntów spoistych, zwłaszcza drobnoziarnistych, do których zalicza się . Iły mają bardzo drobne frakcje, a ich zachowanie mechaniczne silnie zależy od wody w porach: przy zwiększonej wilgotności spada wytrzymałość na ścinanie i rośnie ściśliwość, co w praktyce oznacza łatwiejsze odkształcanie się pod obciążeniem i problemy z nośnością podłoża.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są mniej trafne:

  • "Piasek" – to grunt niespoisty. Po prawidłowym zagęszczeniu zwykle uzyskuje dobrą nośność i ma relatywnie mniejszą podatność na trwałe odkształcenia niż grunty spoiste o podobnej wilgotności. Problemy z nośnością piasku częściej wynikają z niedogęszczenia lub nawodnienia i upłynnienia, a nie z samej natury gruntu.
  • "Żwir" – również grunt niespoisty, zazwyczaj o jeszcze lepszej nośności (przy właściwym uziarnieniu i zagęszczeniu). W praktyce drogowej żwiry są często traktowane jako korzystne dla warstw konstrukcyjnych, więc nie pasują do opisu "niskiej nośności" jako cechy typowej.
  • "Glina" – to także grunt spoisty i może mieć obniżoną nośność oraz być odkształcalna, ale w ujęciu ogólnym opis z pytania przypisano do iłów jako gruntów najbardziej wrażliwych na zawilgocenie i ściśliwych wśród podstawowych gruntów spoistych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się sformułowania o małej nośności i dużej odkształcalności, najpierw rozważ grunty spoiste (ił, glina), a następnie oceń, który z nich typowo sprawia większe problemy z ściśliwością i wrażliwością na wodę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Niska nośność oznacza, że podłoże słabo przenosi obciążenia i łatwo ulega zniszczeniu lub nadmiernym odkształceniom. W drogownictwie skutkiem mogą być koleiny, pęknięcia lub nierówności nawierzchni. Nośność zależy m.in. od rodzaju gruntu, zagęszczenia i wilgotności.
Iły są drobnoziarniste i spoiste, a ich parametry mocno zależą od wody w porach. Przy większej wilgotności spada wytrzymałość na ścinanie i rośnie ściśliwość, więc grunt łatwiej "pracuje" pod obciążeniem. To sprzyja osiadaniom i deformacjom podłoża.
Grunty spoiste (np. iły, gliny) zwykle wykazują plastyczność, wrażliwość na zawilgocenie oraz większą ściśliwość niż piaski i żwiry. Mogą też sprawiać trudności w zagęszczaniu i utrzymaniu wymaganej wilgotności roboczej. Często wymagają ulepszenia lub stabilizacji.
Nie zawsze. Piasek może mieć dobrą nośność, ale pod warunkiem właściwego zagęszczenia i odpowiedniego stanu wilgotności. Luźny lub nawodniony piasek może wykazywać gorsze parametry. Jednak jako typ gruntu niespoistego zwykle jest mniej odkształcalny trwale niż iły.
W praktyce odróżnianie bywa trudne i opiera się na ocenie uziarnienia, plastyczności i zachowania przy zmianie wilgotności. Ił jest zwykle bardziej drobny i bardziej "lepki" oraz silniej reaguje na wodę. Dla pewności stosuje się badania laboratoryjne (np. granice konsystencji).
Stosuje się zarówno obserwacje makroskopowe, jak i badania laboratoryjne i polowe. W praktyce ocenia się m.in. konsystencję i plastyczność gruntów spoistych, a także parametry odkształceniowe i wytrzymałość. W drogownictwie ważne jest też sprawdzenie wpływu wilgotności na wyniki.
Wzmacnianie rozważa się, gdy parametry nośności i odkształcalności nie spełniają wymagań dla danej konstrukcji nawierzchni lub gdy spodziewane są nadmierne osiadania. Typowe metody to wymiana gruntu, stabilizacja spoiwami, warstwa ulepszonego podłoża lub odwodnienie i kontrola wilgotności.
W gruntach spoistych woda wpływa na siły między cząstkami i na ciśnienie w porach, co zmienia wytrzymałość i ściśliwość. Dlatego ten sam grunt może zachowywać się inaczej w stanie suchym i w stanie nawodnionym. Z tego powodu kontrola wilgotności jest kluczowa w robotach ziemnych.
Częstym błędem jest utożsamianie "sypkości" z niską nośnością (np. wybór piasku), bez uwzględnienia zagęszczenia i wilgotności. Inny błąd to pomijanie, że grunty spoiste mogą mieć opóźnione odkształcenia (konsolidacja). W egzaminie warto łączyć nośność z odkształcalnością.
Ucz się przez skojarzenia: grunty niespoiste (piaski, żwiry) – nośność głównie z zagęszczenia; grunty spoiste (iły, gliny) – duża rola wilgotności, plastyczności i ściśliwości. Przećwicz rozpoznawanie opisów objawów (odkształcenia, osiadania, zawilgocenie) i dobór rodzaju gruntu.
info

Około 49% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Ił to grunt spoisty, który w wielu stanach (zwłaszcza przy większej wilgotności) ma niską nośność i jest podatny na odkształcenia oraz długotrwałe osiadania."

Materiały:

  • Podręcznik geotechniki/budownictwa ziemnego dla poziomu technikum (działy: klasyfikacja gruntów, właściwości gruntów spoistych)
  • Materiały dydaktyczne z przedmiotu roboty ziemne i podłoże drogowe (skrypt szkolny/CKZ)
  • Atlas/kompendium badań gruntów: podstawowe badania makroskopowe i laboratoryjne (konsystencja, plastyczność, ściśliwość)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego