KWALIFIKACJA MED2 - TEST WIEDZY NR 8

PYTANIE NR 31.
Przeprowadzasz badanie przesiewowe wśród dzieci w wieku szkolnym. Jaki wskaźnik użyjesz do określenia potrzeb profilaktycznych i leczniczych w zakresie próchnicy zębów?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wskaźnik DMFT służy do oceny doświadczenia próchnicy w uzębieniu stałym, zliczając zęby z ubytkiem (D), usunięte z powodu próchnicy (M) i wypełnione (F). Dzięki temu pozwala określić potrzeby profilaktyczne i lecznicze w populacji dzieci szkolnych z zębami stałymi.

Pełne wyjaśnienie:

Do oceny potrzeb profilaktycznych i leczniczych w zakresie próchnicy w badaniach przesiewowych najczęściej wykorzystuje się wskaźniki oparte na doświadczeniu próchnicy, czyli sumarycznej informacji o tym, ile zębów jest aktualnie dotkniętych ubytkiem oraz ile było leczonych lub utraconych z powodu próchnicy.

DMFT opisuje uzębienie stałe i obejmuje trzy składowe:

  • D – zęby z czynnym ubytkiem próchnicowym,
  • M – zęby usunięte z powodu próchnicy,
  • F – zęby wypełnione z powodu próchnicy.

Wynik DMFT informuje, jak duże jest obciążenie próchnicą w badanej grupie i pomaga oszacować, jak intensywnych działań (profilaktycznych i leczniczych) wymaga populacja.

Odpowiedź "Wskaźnik dmft (decayed, missing, filled teeth) dla zębów mlecznych" dotyczy analogicznego pomiaru, ale dla uzębienia mlecznego. Jest właściwy, gdy ocenia się próchnicę w zębach mlecznych (np. u młodszych dzieci), natomiast nie jest to to samo co DMFT dla uzębienia stałego.

Odpowiedź "Wskaźnik CPITN (Community Periodontal Index of Treatment Needs) dla potrzeb periodontologicznych" nie dotyczy próchnicy, tylko stanu przyzębia i potrzeb leczenia periodontologicznego, więc nie odpowiada na pytanie o próchnicę.

Odpowiedź "Wskaźnik OHI-S (Simplified Oral Hygiene Index) dla higieny jamy ustnej" ocenia higienę (np. obecność płytki/nalotu), co może korelować z ryzykiem próchnicy, ale nie mierzy bezpośrednio doświadczenia próchnicy ani potrzeb leczenia ubytków.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "próchnica" i "potrzeby lecznicze", szukaj indeksu opartego na ubytkach, brakach i wypełnieniach, a nie wskaźników higieny lub periodontologii.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
DMFT to wskaźnik doświadczenia próchnicy w uzębieniu stałym. Zlicza zęby z ubytkiem próchnicowym, usunięte z powodu próchnicy oraz wypełnione. Dzięki temu pozwala opisać, jak duże jest obciążenie próchnicą w badanej grupie.
DMFT odnosi się do zębów stałych, a dmft do zębów mlecznych. Mechanizm liczenia jest podobny, ale dotyczy innego uzębienia. W praktyce dobór zależy od wieku i tego, czy oceniasz zęby mleczne, stałe czy uzębienie mieszane.
CPITN dotyczy potrzeb leczenia periodontologicznego (przyzębia), a nie ubytków próchnicowych. Może być użyteczny w badaniach przesiewowych stanu przyzębia, ale nie opisuje liczby zębów z próchnicą ani potrzeb wypełnień czy leczenia ubytków.
OHI-S ocenia poziom higieny jamy ustnej (m.in. nalot/płytkę i złogi). Stosuje się go do oceny skuteczności higieny oraz działań edukacyjnych. Nie jest jednak wskaźnikiem próchnicy, więc nie zastępuje DMFT/dmft w ocenie potrzeb leczenia ubytków.
dmft stosuje się, gdy oceniasz próchnicę w zębach mlecznych, typowo u młodszych dzieci. Jeśli badana grupa ma już znaczną liczbę zębów stałych, wtedy właściwszy jest DMFT. W uzębieniu mieszanym często analizuje się oba wskaźniki osobno.
DMFT składa się z trzech części: zęby z czynną próchnicą, zęby usunięte z powodu próchnicy oraz zęby wypełnione z powodu próchnicy. Suma tych składowych daje obraz dotychczasowego "kontaktu" uzębienia z próchnicą i leczeniem.
DMFT przede wszystkim opisuje doświadczenie próchnicy (stan obecny i przeszły), a nie samo ryzyko przyszłe. Wysoki DMFT może sugerować większe potrzeby profilaktyczne, ale do oceny ryzyka potrzebne są też dane o diecie, higienie, fluoryzacji i aktywności zmian.
Wysoki DMFT oznacza, że w grupie jest dużo zębów z ubytkami, po ekstrakcjach z powodu próchnicy lub z wypełnieniami. Praktycznie wskazuje to na większe potrzeby leczenia i intensywniejszej profilaktyki (np. edukacja, fluoryzacja, uszczelnianie bruzd).
To częsty błąd, bo oba wskaźniki dotyczą jamy ustnej i są używane w badaniach przesiewowych. OHI-S opisuje higienę (nalot/złogi), a DMFT opisuje próchnicę (ubytki/braki/wypełnienia). Na egzaminie warto skojarzyć DMFT bezpośrednio z ubytkami i leczeniem.
Ułóż sobie mapę skojarzeń: próchnica → DMFT/dmft; przyzębie → CPITN; higiena → OHI-S. Ćwicz na krótkich opisach przypadków: "ubytek/wypełnienie/ekstrakcja" kieruje do DMFT, a "nalot/kamień" do OHI-S. To przyspiesza wybór na teście.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Wskaźnik DMFT służy do oceny doświadczenia próchnicy w uzębieniu stałym, zliczając zęby z ubytkiem (D), usunięte z powodu próchnicy (M) i wypełnione (F)."

Źródła:

  • World Health Organization: Oral Health Surveys: Basic Methods, 5th edition, 2013 (rozdziały dot. wskaźników próchnicy i DMFT) - https://iris.who.int/handle/10665/97035 - dostęp 2026-03-04
  • CDC (Centers for Disease Control and Prevention): Oral Health Surveillance – opis miar DMFT/DMFS i zastosowań w monitoringu - https://www.cdc.gov/oralhealth/publications/features/surveillance.html - dostęp 2026-03-04
  • World Health Organization: Oral health (obszar tematyczny, materiały dot. monitorowania zdrowia jamy ustnej i wskaźników populacyjnych) - https://www.who.int/health-topics/oral-health - dostęp 2026-03-04

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z profilaktyki stomatologicznej i epidemiologii stomatologicznej
  • Materiały szkoleniowe dotyczące badań przesiewowych w stomatologii dziecięcej
  • Instrukcje i arkusze do oceny DMFT/dmft oraz interpretacji wyników w populacji

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego