W analizie jakościowej często wykorzystuje się reakcje strąceniowe, w których po zmieszaniu roztworów powstaje trudno rozpuszczalna sól widoczna jako osad. W zadaniu do roztworu zawierającego BaCl2 dodaje się nieznany substrat X i obserwuje się biały osad.
Jon Ba2+ tworzy charakterystycznie bardzo słabo rozpuszczalny siarczan baru BaSO4, który wytrąca się jako biały osad. Aby taki osad powstał, w mieszaninie musi pojawić się anion SO42-. Spośród podanych możliwości jedynie kwas siarkowy(VI) H2SO4 jest źródłem jonów siarczanowych w roztworze, dlatego to on jest poprawnym "X".
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?
- HNO3: dostarcza jonów NO3-. Azotany baru są dobrze rozpuszczalne, więc nie powstaje osad (roztwór pozostaje klarowny).
- H2S: wprowadza aniony siarczkowe/HS- zależnie od pH. W typowych warunkach tej prostej identyfikacji nie jest to klasyczna, jednoznaczna "biała próba" dla BaCl2; dodatkowo H2S jest odczynnikiem specyficznym dla innych etapów analizy jakościowej (strącanie siarczków wielu metali), a obserwacja nie odpowiada standardowej próbie na siarczany.
- CH3COOH: dostarcza jonów octanowych. Octany baru są rozpuszczalne, więc nie powinien pojawić się trwały osad.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu pojawia się BaCl2 i "biały osad", pierwszym skojarzeniem powinien być BaSO4. Warto łączyć obserwację z tablicą rozpuszczalności: to rozpuszczalność produktu reakcji decyduje, czy zobaczysz osad.
