KWALIFIKACJA MED13 - STYCZEŃ 2025

PYTANIE NR 12.
Przesadna, niczym nieuzasadniona obawa o swoje zdrowie, jest głównym objawem zaburzeń
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Przesadna, niczym nieuzasadniona obawa o swoje zdrowie" to typowy objaw hipochondryczny.
W takim obrazie dominuje lęk i stałe przekonanie o chorobie mimo braku obiektywnych podstaw. Zaburzenia afektywne dotyczą głównie nastroju, hipomaniakalne – podwyższonego napędu, a asteniczne – osłabienia i męczliwości.

Pełne wyjaśnienie:

Opis "przesadnej, niczym nieuzasadnionej obawy o swoje zdrowie" wskazuje na dominujący lęk o zdrowie oraz utrwalone skupienie na możliwościach zachorowania. To rdzeń zaburzeń określanych jako hipochondryczne (w ujęciu klasycznym): osoba interpretuje doznania z ciała jako objaw poważnej choroby, często szuka potwierdzeń, badań lub uspokajania, a niepokój nawraca mimo wyjaśnień.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują do opisu?

  • "afektywnych" – zaburzenia afektywne (nastroju) dotyczą przede wszystkim obniżenia lub podwyższenia nastroju, zmian energii, napędu, snu, łaknienia czy poczucia wartości. Lęk może współwystępować, ale nie jest tu opisanym objawem osiowym.
  • "hipomaniakalnych" – hipomania wiąże się z podwyższonym nastrojem lub drażliwością, zwiększoną aktywnością, zmniejszoną potrzebą snu, przyspieszonym tokiem myślenia i impulsywnością. Tekst pytania nie opisuje pobudzenia ani podwyższonego napędu, tylko lękową koncentrację na zdrowiu.
  • "astenicznych" – obraz asteniczny to głównie przewlekłe zmęczenie, osłabienie, męczliwość, spadek wydolności i trudność w regeneracji. Sam lęk o chorobę nie jest tu objawem podstawowym; może pojawiać się wtórnie, ale nie stanowi centrum problemu.

Z perspektywy terapeuty zajęciowego ważne jest uchwycenie, jak lęk o zdrowie wpływa na funkcjonowanie: unikanie aktywności, częste przerwy, trudność w koncentracji na zadaniu, ciągłe monitorowanie doznań z ciała. W praktyce pomocne bywa strukturyzowanie dnia, praca nad tolerancją niepewności, wzmacnianie aktywności angażujących uwagę oraz wspieranie współpracy z zespołem specjalistów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Hipochondria to utrwalona, nadmierna obawa o zdrowie i przekonanie o chorobie mimo braku wystarczających podstaw medycznych. Objawia się m.in. stałym analizowaniem doznań z ciała, częstym szukaniem badań lub uspokajania oraz trudnością w przyjmowaniu wyjaśnień, że objawy nie wskazują na poważną chorobę.
W zaburzeniach afektywnych osią problemu jest nastrój (obniżony lub podwyższony) oraz towarzyszące mu zmiany energii, snu i aktywności. W opisie pytania centrum stanowi lęk o zdrowie i interpretowanie sygnałów z ciała jako choroby, a nie typowe wahania nastroju.
Pomaga skupienie na osiowych cechach: hipomania to podwyższony nastrój/drażliwość, wzrost aktywności, mniejsza potrzeba snu i gonitwa myśli. Hipochondria to lęk o zdrowie i nadinterpretacja doznań somatycznych. Jeśli w treści dominuje "obawa o chorobę", wybierasz kierunek hipochondryczny.
Mogą się mieszać w odczuciach pacjenta, bo przewlekłe osłabienie i męczliwość bywają niepokojące. Jednak w obrazie astenicznym kluczowe są zmęczenie i spadek wydolności, a w lęku o zdrowie – stałe martwienie się chorobą i potrzeba upewniania się. Na egzaminie liczy się, co jest objawem dominującym.
Typowe są: częste sprawdzanie ciała (tętna, ciśnienia, znamion), wielokrotne konsultacje i badania, czytanie o chorobach, unikanie aktywności z obawy o "pogorszenie" oraz stałe proszenie o zapewnienia. Ważne: te działania chwilowo uspokajają, ale długofalowo mogą utrwalać lęk.
Wsparcie w terapii zajęciowej polega m.in. na budowaniu rutyny dnia, doborze aktywności odciągających uwagę od monitorowania ciała, ćwiczeniu strategii radzenia sobie z napięciem oraz wzmacnianiu funkcjonowania społecznego. Terapeuta nie stawia diagnozy psychiatrycznej, ale obserwuje wpływ objawów na aktywność.
Gdy lęk jest długotrwały, nasila się mimo wyjaśnień medycznych, prowadzi do rezygnacji z pracy/nauki, zaburza sen, powoduje częste wizyty w placówkach ochrony zdrowia lub silne cierpienie psychiczne. W praktyce terapeuta zajęciowy może zasugerować kontakt ze specjalistą i wesprzeć w organizacji pomocy.
Najczęściej myli się "hipochondryczne" z "hipomaniakalne" (podobne brzmienie), albo wybiera "afektywne", bo kojarzy lęk z nastrojem. Częsty błąd to też skupienie na słowie "zdrowie" i wybór odpowiedzi związanej z osłabieniem (asteniczne), mimo że opis dotyczy lęku, nie zmęczenia.
W praktyce klinicznej i edukacyjnej termin bywa używany, ale współczesne klasyfikacje diagnostyczne częściej opisują ten problem innymi nazwami, akcentując lęk o zdrowie i zachowania zabezpieczające. Na egzaminie warto rozumieć sens objawu: nieadekwatna, utrwalona obawa o chorobę.
Najpierw wyłap słowa osiowe: "przesadna", "niczym nieuzasadniona" i "obawa o zdrowie" wskazują na lęk skoncentrowany na chorobie. Następnie odrzuć odpowiedzi z innych grup: nastrój (afektywne), pobudzenie (hipomaniakalne), zmęczenie (asteniczne). Zostaje kategoria związana z lękiem o zdrowie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: ""Przesadna, niczym nieuzasadniona obawa o swoje zdrowie" to typowy objaw hipochondryczny.W takim obrazie dominuje lęk i stałe przekonanie o chorobie mimo braku obiektywnych podstaw."

Źródła:

  • World Health Organization (WHO), ICD-10 Version:2019 (online), kategoria F45.2 "Hypochondriacal disorder" – https://icd.who.int/browse10/2019/en#/F45.2 (dostęp: 2026-03-02)
  • American Psychiatric Association, DSM-5-TR: Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (Text Revision), hasło/rozdział "Illness Anxiety Disorder", 2022

Materiały:

  • Podręczniki psychopatologii/psychiatrii opisujące zaburzenia lękowe i somatyzacyjne (rozdziały o lęku o zdrowie)
  • Materiały dydaktyczne dla kierunków medycznych dotyczące różnicowania zaburzeń nastroju i lękowych
  • Standardowe narzędzia wywiadu funkcjonalnego wykorzystywane w terapii zajęciowej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego