Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA MEP3 - STYCZEŃ 2021



PYTANIE NR 14.
Przesunięcie pryzmatyczne soczewki dla pokazanego wyniku pomiaru frontofokometrem wynosi 2,0 prdpt w osi
Ilustracja przedstawia tarczę z naniesionymi liniami i oznaczeniami, przypominającą tarczę pomiarową używaną w optyce,
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W frontofokometrze wartość pryzmatu wynika z odległości krzyża od środka (okręgi 1–3), a oś bazy z kierunku na skali TABO. Na ilustracji przecięcie linii celowniczych leży na okręgu "2" (2,0 prdpt) oraz na promieniu wskazującym 135°, więc oś wynosi 135°.

Pełne wyjaśnienie:

W pomiarze pryzmatycznym frontofokometrem odczytuje się zawsze dwie informacje: (1) wielkość w pryzmatycznych dioptriach (prdpt) oraz (2) kierunek, czyli oś bazy pryzmatu w stopniach na skali TABO.

Wielkość (2,0 prdpt) wynika z tego, na którym koncentrycznym okręgu leży środek krzyża pomiarowego (punkt przecięcia linii celowniczych). Jeśli krzyż wypada na okręgu oznaczonym "2", oznacza to 2,0 prdpt.

Oś (TABO) odczytuje się z obwodowej skali kątowej: należy poprowadzić myślowo promień od środka siatki przez środek krzyża pomiarowego do skali. Wskazanie kąta na tym promieniu jest osią bazy pryzmatu. W przedstawionym wyniku promień przechodzi przez oznaczenie 135°, dlatego poprawna jest odpowiedź "135°".

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne?

  • "20°" – odpowiada zupełnie innemu kierunkowi (blisko prawej strony skali) i nie jest zgodne z położeniem krzyża w lewej górnej ćwiartce.
  • "112°" – bywa wybierane, gdy ktoś "szacuje" kąt zamiast czytać z podziałki TABO (zwykle co 15°). Tu krzyż leży na promieniu 135°, nie między 105° a 120°.
  • "0°" – oznacza kierunek na prawo; taka odpowiedź wynika z błędnej orientacji skali lub pomylenia punktu odniesienia. Na ilustracji krzyż nie leży na promieniu 0°.

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw nazwij, o co pyta treść (tu: "w osi" = kąt TABO), a dopiero potem odczytuj. Wartość prdpt i oś to dwa niezależne parametry; pomylenie ich jest najczęstszą przyczyną błędów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest frontofokometr i do czego służy optykowi?
Frontofokometr (lensometr) to przyrząd do pomiaru parametrów soczewek okularowych: mocy sferycznej, cylindra, osi cylindra oraz działania pryzmatycznego. Optyk używa go m.in. do sprawdzenia zgodności wykonanej soczewki z receptą i do kontroli centracji przed montażem w oprawie.
Co oznacza jednostka prdpt w pomiarze pryzmatu?
Prdpt (pryzmatyczna dioptria) opisuje wielkość działania pryzmatycznego soczewki. W praktyce odczytuje się ją z siatki frontofokometru jako odległość krzyża pomiarowego od środka (na którym okręgu 1, 2 lub 3 leży punkt przecięcia linii celowniczych).
Jak odczytać oś bazy pryzmatu na skali TABO?
Najpierw znajdź środek siatki i punkt przecięcia linii celowniczych (krzyż pomiarowy). Następnie poprowadź promień od środka przez ten punkt do obwodowej skali TABO. Liczba stopni na obwodzie, przez którą przechodzi promień, jest osią bazy pryzmatu.
Dlaczego łatwo pomylić oś pryzmatu z osią cylindra?
Obie wartości podaje się w stopniach i obie wiążą się z orientacją na skali kątowej, więc działa "interferencja pojęć". W cylindraze chodzi o oś astygmatyzmu, a w pryzmacie o kierunek bazy. Na egzaminie pomaga nawyk: "prdpt + oś" oznacza pryzmat, a "cyl + oś" oznacza cylinder.
Jakie elementy siatki w okularze frontofokometru odpowiadają za prdpt i za stopnie?
Za prdpt odpowiadają koncentryczne okręgi (zwykle opisane 1, 2, 3). Za stopnie odpowiada skala kątowa TABO na obwodzie pola widzenia (0–180°). Odczyt jest dwuetapowy: najpierw okrąg (wartość), potem promień (oś).
Czy skala TABO ma stałe położenia 0°, 90° i 180°?
Tak, w typowej konwencji TABO wartości są rozmieszczone na obwodzie w stałych punktach odniesienia: 0° po prawej stronie, 90° u góry, 180° po lewej stronie. Błędy pojawiają się, gdy ktoś odczytuje kąt "intuicyjnie" bez sprawdzenia tych punktów kontrolnych.
Jakie błędy najczęściej popełnia się przy odczycie pryzmatu z lensometru?
Najczęstsze pomyłki to: odczyt wartości z niewłaściwego okręgu (np. 1 zamiast 2), błędna orientacja na skali TABO (zła ćwiartka), oraz "szacowanie" kąta między kreskami zamiast odczytu z podziałki. Warto też uważać na mylenie osi bazy pryzmatu z osią cylindra.
Kiedy w praktyce okulistyczno-optycznej sprawdza się przesunięcie pryzmatyczne?
Sprawdza się je, gdy recepta zawiera komponent pryzmatyczny albo gdy podejrzewa się niezamierzone działanie pryzmatyczne (np. przez złą centrację). Odczyt prdpt i osi pozwala potwierdzić, że soczewka została wykonana i ustawiona zgodnie z wymaganym kierunkiem działania.
Jak rozpoznać na siatce, czy pryzmat ma wartość 2,0 prdpt?
Wartość 2,0 prdpt rozpoznasz po tym, że środek krzyża pomiarowego wypada dokładnie na okręgu opisanym "2". Jeśli punkt leży bliżej środka – będzie to okrąg "1", a jeśli dalej – "3". Dopiero po ustaleniu okręgu przechodzisz do odczytu osi na TABO.
Jak przygotować się do zadań z osi TABO na egzaminie technika optyka?
Najlepiej ćwiczyć seriami: bierz przykładowe położenia krzyża (np. 0°, 45°, 90°, 135°, 180°) i każdorazowo wykonuj ten sam schemat: okrąg = prdpt, promień = oś. Pomaga też sprawdzanie punktów kontrolnych skali (0° po prawej, 90° u góry, 180° po lewej).
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 52% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że w frontofokometrze wartość pryzmatu wynika z odległości krzyża od środka (okręgi 1–3), a oś bazy z kierunku na skali TABO.

Źródła:

  • Opis ilustracji dostarczony w zadaniu (zweryfikowany opis: krzyż na okręgu 2 oraz na promieniu 135° skali TABO)

Materiały:

  • Instrukcja obsługi (DTR) używanego w pracowni modelu frontofokometru – część o pomiarze pryzmatu i skali TABO
  • Podręcznik z optyki okularowej: rozdziały o pryzmatach okularowych, prdpt i interpretacji pomiarów
  • Zestawy zadań/atlas odczytów z lensometru (przykładowe siatki z różnymi osiami TABO)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego