W finansach publicznych podstawą oceny wyniku budżetu jest porównanie dwóch wielkości: dochodów (wpływów) oraz wydatków (środków przeznaczonych na realizację zadań publicznych) w danym roku budżetowym.
Deficyt budżetowy oznacza sytuację, w której wydatki przewyższają dochody. Jest to więc pojęcie opisujące wynik (rezultat) wykonania planu finansowego, a nie pojedynczą pozycję w budżecie. W praktyce deficyt wskazuje, że aby sfinansować wszystkie zaplanowane wydatki, jednostka musi pozyskać środki z innych źródeł finansowania (np. poprzez finansowanie zwrotne).
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- Wydatek budżetowy to pojedyncza kategoria ekonomiczna/pozycja w planie (konkretne poniesione lub zaplanowane koszty), a nie relacja między wydatkami i dochodami. Sam fakt istnienia wydatków nie przesądza o wyniku budżetu.
- Nadwyżka budżetowa jest pojęciem przeciwnym do deficytu: występuje wtedy, gdy dochody przewyższają wydatki. To częsty błąd wynikający z pomylenia kierunku porównania.
- Prowizorium budżetowe dotyczy tymczasowego prowadzenia gospodarki finansowej w określonych okolicznościach (rozwiązanie przejściowe), a nie samej różnicy dochody–wydatki. Może występować niezależnie od tego, czy w danym okresie jest deficyt czy nadwyżka.
Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach definicyjnych najpierw "przetłumacz" zdanie na relację matematyczną. Tu: wydatki > dochody → deficyt.