KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 26.
Przewagę wydatków sektora finansów publicznych nad jego dochodami w danym roku budżetowym określa się jako
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Jeżeli w danym roku budżetowym wydatki sektora finansów publicznych są wyższe niż jego dochody, powstaje ujemna różnica między tymi wielkościami. Tę sytuację nazywa się deficytem budżetowym. Nadwyżka występuje odwrotnie, a prowizorium to tymczasowe rozwiązanie budżetowe.

Pełne wyjaśnienie:

W finansach publicznych podstawą oceny wyniku budżetu jest porównanie dwóch wielkości: dochodów (wpływów) oraz wydatków (środków przeznaczonych na realizację zadań publicznych) w danym roku budżetowym.

Deficyt budżetowy oznacza sytuację, w której wydatki przewyższają dochody. Jest to więc pojęcie opisujące wynik (rezultat) wykonania planu finansowego, a nie pojedynczą pozycję w budżecie. W praktyce deficyt wskazuje, że aby sfinansować wszystkie zaplanowane wydatki, jednostka musi pozyskać środki z innych źródeł finansowania (np. poprzez finansowanie zwrotne).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Wydatek budżetowy to pojedyncza kategoria ekonomiczna/pozycja w planie (konkretne poniesione lub zaplanowane koszty), a nie relacja między wydatkami i dochodami. Sam fakt istnienia wydatków nie przesądza o wyniku budżetu.
  • Nadwyżka budżetowa jest pojęciem przeciwnym do deficytu: występuje wtedy, gdy dochody przewyższają wydatki. To częsty błąd wynikający z pomylenia kierunku porównania.
  • Prowizorium budżetowe dotyczy tymczasowego prowadzenia gospodarki finansowej w określonych okolicznościach (rozwiązanie przejściowe), a nie samej różnicy dochody–wydatki. Może występować niezależnie od tego, czy w danym okresie jest deficyt czy nadwyżka.

Wskazówka egzaminacyjna: w pytaniach definicyjnych najpierw "przetłumacz" zdanie na relację matematyczną. Tu: wydatki > dochodydeficyt.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Deficyt budżetowy to sytuacja, gdy w danym roku wydatki są większe niż dochody. Innymi słowy, po porównaniu obu wielkości powstaje "brakująca" kwota, którą trzeba sfinansować z innych źródeł niż bieżące dochody.
Deficyt występuje, gdy wydatki > dochody. Nadwyżka jest odwrotna: dochody > wydatki. Na egzaminie najczęstsza pomyłka to odwrócenie tej relacji, więc warto zapisać ją jako nierówność.
Wydatek budżetowy to pojedyncza pozycja (konkretne przeznaczenie środków). Deficyt to natomiast wynik porównania sumy wszystkich wydatków i sumy wszystkich dochodów. Można mieć wydatki i jednocześnie nie mieć deficytu, jeśli dochody je pokrywają.
Prowizorium budżetowe to rozwiązanie tymczasowe dotyczące funkcjonowania gospodarki budżetowej, gdy docelowy budżet nie obowiązuje w zwykłym trybie. Nie opisuje ono relacji dochody–wydatki, więc nie jest synonimem deficytu ani nadwyżki.
Szukaj sformułowań typu: "przewaga wydatków nad dochodami" lub "wydatki większe niż dochody". To bezpośrednia definicja deficytu. Pomaga prosty zapis: W > D (wydatki większe od dochodów) → deficyt.
Deficyt sam w sobie oznacza tylko, że wydatki przewyższają dochody w danym okresie. Ocena zależy od przyczyn i skutków (np. celów wydatków i sposobu finansowania). W pytaniach egzaminacyjnych zwykle chodzi jednak o poprawne rozpoznanie definicji, nie o ocenę polityki finansowej.
Pojęcie deficytu pojawia się w opisach wykonania budżetu, sprawozdaniach i analizach finansowych, gdzie zestawia się dochody i wydatki za dany rok lub okres. Dla technika ekonomisty ważne jest poprawne rozumienie tych terminów przy sporządzaniu i interpretacji dokumentacji.
Najczęściej: odwrócenie relacji (wybór nadwyżki przy przewadze wydatków), mylenie wyniku z kategorią (wydatek zamiast deficytu) oraz wybór "brzmiącego urzędowo" terminu (prowizorium). Zawsze sprowadź treść do porównania dochodów i wydatków.
Tak, w ujęciu ogólnym można mówić o deficycie dotyczącym sektora finansów publicznych, gdy łączne wydatki tego sektora są większe od łącznych dochodów w danym roku. W testach szkolnych definicja pozostaje taka sama: kluczowa jest przewaga wydatków nad dochodami.
Ucz się parami pojęć przeciwstawnych (deficyt–nadwyżka), zapisuj je jako proste relacje (wydatki i dochody), a następnie rozwiązuj krótkie testy. Pomaga też własny mini-słownik: 1 zdanie definicji + 1 przykład zastosowania w dokumentacji.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 76% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Jeżeli w danym roku budżetowym wydatki sektora finansów publicznych są wyższe niż jego dochody, powstaje ujemna różnica między tymi wielkościami."

Źródła:

  • Wikipedia (PL), hasło: "Deficyt budżetowy" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Deficyt_bud%C5%BCetowy (dostęp: 2026-02-18)
  • Encyklopedia PWN, hasło: "deficyt budżetowy" – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/deficyt-budzetowy;3890591.html (dostęp: 2026-02-18)
  • Wikipedia (PL), hasło: "Prowizorium budżetowe" – https://pl.wikipedia.org/wiki/Prowizorium_bud%C5%BCetowe (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręcznik do finansów publicznych (rozdział: budżet, deficyt i nadwyżka)
  • Słownik/encyklopedia ekonomiczna (hasła: deficyt budżetowy, prowizorium budżetowe)
  • Materiały edukacyjne z podstaw ekonomii dla technika ekonomisty (dział: sektor finansów publicznych)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego