KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2018

PYTANIE NR 38.
Przewietrzanie wyrobiska przez dyfuzję jest dopuszczalne w przypadku, gdy długość tego wyrobiska w polach metanowych II-IV kategorii zagrożenia metanowego nie jest większa niż
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przewietrzanie przez dyfuzję w wyrobisku w polach metanowych II–IV jest dopuszczalne tylko dla bardzo krótkich odcinków, ponieważ nie zapewnia wymuszonej wymiany powietrza i może sprzyjać gromadzeniu metanu. Dlatego graniczna długość, przy której ta metoda jest akceptowana, wynosi 2 m.

Pełne wyjaśnienie:

Przewietrzanie wyrobiska przez dyfuzję oznacza, że wymiana powietrza zachodzi głównie na skutek naturalnego mieszania się gazów (różnice stężeń, ruchy powietrza), bez skutecznego, wymuszonego strumienia wentylacyjnego doprowadzanego np. lutniociągiem. Taka metoda jest z natury mało wydajna i trudno nią kontrolować skład atmosfery w wyrobisku.

W rejonach metanowych (kategorie II–IV zagrożenia metanowego) kluczowe jest ograniczanie możliwości akumulacji metanu. Im dłuższe wyrobisko przewietrzane jedynie dyfuzyjnie, tym większe ryzyko, że w jego końcowej części powstanie strefa słabej wymiany powietrza, w której stężenie metanu może rosnąć. Z tego powodu przyjmuje się bardzo mały dopuszczalny limit długości: poprawna jest odpowiedź "2 m".

Odpowiedzi "3 m", "6 m" i "8 m" są nieprawidłowe, ponieważ oznaczają wyrobiska wyraźnie dłuższe niż dopuszczalny krótki odcinek, dla którego dyfuzja może jeszcze zapewnić wystarczającą wymianę. Takie wartości mogą wynikać z mylenia warunków (np. innych rejonów, innych zagrożeń lub innego sposobu przewietrzania), jednak w polach metanowych II–IV wymaga się podejścia bardziej rygorystycznego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawiają się jednocześnie "dyfuzja" oraz "pola metanowe II–IV", należy spodziewać się najmniejszej z podanych długości jako wartości granicznej (wynikającej z ograniczonej skuteczności tej metody).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To sposób wymiany powietrza, w którym nie stosuje się skutecznego wymuszonego doprowadzenia strumienia powietrza (np. lutniociągu), a mieszanie gazów zachodzi głównie naturalnie. Metoda ma ograniczoną wydajność, więc może być dopuszczalna tylko dla bardzo krótkich odcinków.
W polach metanowych rośnie ryzyko gromadzenia się metanu w strefach słabej wymiany powietrza. Dyfuzja nie daje stabilnego, kontrolowanego przepływu, dlatego im dłuższy odcinek, tym większa szansa powstania "kieszeni" gazowej. Stąd rygorystyczny limit długości.
Kategoria II–IV oznacza, że zagrożenie metanowe jest istotne i trzeba stosować ostrzejsze wymagania dotyczące wentylacji, kontroli atmosfery i organizacji robót. Wpływa to m.in. na to, jakie metody przewietrzania są dopuszczalne i dla jakich długości wyrobisk.
Poprawna jest odpowiedź: 2 m. Wynika to z tego, że przewietrzanie dyfuzyjne w rejonach metanowych może być stosowane jedynie dla bardzo krótkich odcinków, bo nie zapewnia wymuszonej wymiany powietrza i mogłoby sprzyjać kumulacji metanu.
Dyfuzja opiera się na naturalnym mieszaniu się gazów i nie tworzy wyraźnego, kierunkowego strumienia. Przewietrzanie lutniowe wykorzystuje lutniociąg i urządzenia wymuszające przepływ, dzięki czemu można doprowadzić świeże powietrze w głąb wyrobiska i lepiej kontrolować skład atmosfery.
W praktyce im dłuższy i bardziej odizolowany od głównego prądu wentylacyjnego odcinek, tym częściej konieczne jest przewietrzanie wymuszone. W rejonach metanowych kryteria są szczególnie surowe, bo liczy się pewność wymiany powietrza i minimalizacja ryzyka przekroczeń stężeń gazów.
Najczęściej myli się wartości liczbowe z innymi przypadkami (inna kategoria, inna metoda przewietrzania) albo wybiera się większą liczbę "na logikę". Pomaga kojarzenie, że dyfuzja w metanie oznacza rozwiązanie tylko dla bardzo krótkich odcinków.
Gdy wyrobisko jest długie, ma słabe połączenie z prądem wentylacyjnym, ma liczne załomy lub występują warunki sprzyjające stagnacji powietrza. W rejonach metanowych takie sytuacje zwiększają prawdopodobieństwo lokalnego wzrostu stężenia metanu i powstania atmosfery wybuchowej.
Kluczowe są pomiary stężenia metanu oraz ocena ruchu powietrza (kierunek i prędkość). W praktyce ważne jest też monitorowanie zmian w czasie i w różnych punktach wyrobiska, bo przy słabej wentylacji mogą powstawać lokalne strefy o gorszych parametrach niż w przekroju głównym.
Najlepiej tworzyć własną tabelę: metoda przewietrzania → warunki (np. pola metanowe, kategorie) → wartość graniczna. Utrwalaj na krótkich fiszkach i rozwiązuj zadania mieszane, aby ograniczyć interferencję pamięciową między podobnymi liczbami z różnych tematów.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Dlatego graniczna długość, przy której ta metoda jest akceptowana, wynosi 2 m."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z wentylacji kopalń podziemnych (rozdziały o przewietrzaniu dyfuuzjnym i lutniowym)
  • Materiały szkoleniowe z zagrożenia metanowego i zasad prowadzenia robót w polach metanowych
  • Instrukcje wewnętrzne kopalni dotyczące przewietrzania wyrobisk i kontroli atmosfery

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego