KWALIFIKACJA BUD20 - STYCZEŃ 2016

PYTANIE NR 11.
Przewód sieci kanalizacyjnej o długości 10 m położono w wykopie o ścianach pionowych o szerokości 1,5 m i o głębokości 3 m. Wartość obmiarowa wykonanego oszalowania tego wykopu wynosi
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Obmiar oszalowania wykopu liniowego liczy się dla ścian podłużnych.
Powierzchnia jednej ściany to 10 m × 3 m = 30 m². Są dwie takie ściany, więc 2 × 30 m² = 60 m². Ścian czołowych w wykopie wykonywanym ciągle nie wlicza się do obmiaru oszalowania.

Pełne wyjaśnienie:

W zadaniu podano wykop liniowy pod przewód kanalizacyjny o długości 10 m, szerokości 1,5 m i głębokości 3 m, ze ścianami pionowymi. Pytanie dotyczy wartości obmiarowej oszalowania, czyli powierzchni ścian wykopu, które wymagają zabezpieczenia (szalowania) w trakcie robót.

W praktyce obmiarowej dla wykopów liniowych (wykonywanych postępująco wzdłuż trasy sieci) przyjmuje się, że oszalowanie obejmuje tylko ściany podłużne, biegnące wzdłuż wykopu. Nie dolicza się ścian czołowych, ponieważ "czoło" wykopu jest elementem tymczasowym związanym z postępem robót: raz jest otwarte dla dostępu i kontynuacji prac, a jego położenie przesuwa się wraz z wykonywaniem kolejnych odcinków.

Obliczenie jest więc proste:

  • powierzchnia jednej ściany podłużnej: 10 m × 3 m = 30 m²,
  • są dwie ściany podłużne: 2 × 30 m² = 60 m².

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe? Wartość 45 m² wynika zwykle z pomylenia wymiarów (np. użycia szerokości 1,5 m zamiast długości 10 m) albo z błędnego "uśredniania" powierzchni. Wartość 30 m² odpowiadałaby tylko jednej ścianie podłużnej, a w wykopie są dwie. Wartość 90 m² oznaczałaby doliczanie dodatkowych powierzchni, ale nie wynika z typowej konwencji obmiaru oszalowania wykopu liniowego.

Wskazówka egzaminacyjna: przy robotach liniowych najpierw ustal, co dokładnie obejmuje obmiar (jakie powierzchnie są liczone), a dopiero potem wykonaj rachunki.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej przyjmuje się obmiar dla dwóch ścian podłużnych: 2 × (długość wykopu × głębokość). Dla 10 m i 3 m: 2 × (10 × 3) = 60 m². Szerokość wykopu zwykle nie wpływa na ten obmiar, jeśli liczy się tylko ściany boczne.
W wykopie liniowym "czoło" jest elementem tymczasowym, który przesuwa się wraz z postępem robót. Obmiar ma odzwierciedlać zabezpieczenie ścian biegnących wzdłuż trasy, a nie chwilowe zakończenie odcinka. Dlatego standardowo liczy się ściany podłużne.
Wartość obmiarowa to ilość robót wyrażona w odpowiedniej jednostce (np. m² oszalowania, m³ wykopu), przyjęta do rozliczeń i kosztorysowania. Nie zawsze jest to "cała geometria" elementu, tylko to, co przewiduje konwencja obmiaru dla danej roboty.
Dla ścian podłużnych potrzebujesz długości wykopu i jego głębokości, bo ściana ma kształt prostokąta. Szerokość jest istotna przy innych obmiarach (np. objętość wykopu), ale nie jest kluczowa przy obmiarze samych ścian podłużnych.
Jeśli obmiar dotyczy wyłącznie ścian podłużnych, to szerokość nie wchodzi do wzoru (liczy się długość × głębokość). Szerokość wpływa natomiast na inne wielkości, np. kubaturę wykopu oraz ewentualne elementy poprzeczne, gdyby były uwzględniane.
Najczęstszy błąd to doliczanie ścian czołowych (końców wykopu), bo "tak wychodzi z bryły". Drugi błąd to podstawienie złych wymiarów, np. szerokości zamiast długości. Warto zawsze sprawdzić, czy obmiar dotyczy wykopu liniowego i jaką przyjmuje się konwencję.
Wykop liniowy jest wykonywany wzdłuż trasy (np. sieć kanalizacyjna) i postępuje odcinkami. Wykop punktowy dotyczy pojedynczego miejsca (np. studnia, fundament pod słup). W obmiarach wykopów liniowych często stosuje się uproszczenia dotyczące powierzchni oszalowania.
Oszalowanie (zabezpieczenie ścian) stosuje się, gdy istnieje ryzyko osuwania gruntu i zagrożenie dla pracowników lub infrastruktury. Zależy to m.in. od głębokości, rodzaju gruntu, nawodnienia i warunków obciążenia przy krawędzi wykopu. Na egzaminie zwykle liczy się obmiar powierzchni tego zabezpieczenia.
Sprawdź jednostki: długość [m] × głębokość [m] daje m² dla jednej ściany. Następnie pomnóż przez 2, bo wykop ma dwie ściany boczne. Jeśli wynik wyszedł bardzo mały (np. jak dla szerokości), to prawdopodobnie podstawiono zły wymiar.
Podobne są zadania o obmiarze: powierzchni deskowań, powierzchni izolacji pionowych, powierzchni tynków ścian oraz powierzchni zabezpieczeń wykopów. We wszystkich przypadkach ważne jest, aby znać zakres obmiaru i nie dodawać elementów, które nie są uwzględniane w rozliczeniu.
info

Statystycznie 41% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Obmiar oszalowania wykopu liniowego liczy się dla ścian podłużnych.Powierzchnia jednej ściany to 10 m × 3 m = 30 m²."

Źródła:

  • Warunki techniczne wykonania i odbioru robót budowlanych (WTWiORB) – część dotycząca robót ziemnych i zabezpieczenia wykopów (wymaga dostępu do konkretnego wydania/rozdziału)
  • Katalogi Nakładów Rzeczowych (KNR) – dział: roboty ziemne / wykopy i umocnienia (wymaga wskazania konkretnego KNR i pozycji obmiarowej)

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z kosztorysowania i obmiaru robót budowlanych (dział: roboty ziemne)
  • Materiały dydaktyczne z technologii robót ziemnych i zabezpieczenia wykopów
  • Ćwiczenia rachunkowe z obmiaru: wykopy liniowe i punktowe, szalunki, rozparcia

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego